Toâi nhaéc laïi ñieàu naøy, maø thöïc teá khoâng ích lôïi gì, chæ vôùi muïc ñích nhaéc cho Quyù Toøa vaø Quyù Vieän bieát raèng Quyù vò ñaõ khoâng bao giôø thöïc hieän ñuùng chöùc naêng cuûa mình, maø nhaân loaïi töø khi coù Chính quyeàn ñeán nay raát traân troïng vì ñoù laø guoàng maùy duy nhaát baûo veä söï soáng vaø phaåm giaù con ngöôøi cuûa ngöôøi daân. Taát nhieân toaøn daân ñeàu bieát Quyù Toøa vaø Quyù Vieän ñöôïc laäp ra ñeå baûo veä moät taäp ñoaøn thoáng trò maø nhöõng sai laàm cuûa noù khoâng bao giôø ñöôïc tröøng trò maëc duø nhöõng sai laàm aáy ñaõ ñaåy haøng vaïn ñoàng baøo ruoät thòt boû xaùc ngoaøi khôi Thaùi bình döông; haøng maáy chuïc trieäu ñoàng baøo ñang soáng vaát vöôûng chung quanh caùc ñoâ thò xa hoa taäp trung taát caû moïi thoái naùt thôøi ñaïi cuûa giai caáp thoáng trò. Trong ñieàu kieän aáy, toâi bieát nhöõng gì toâi noùi trong khaùng thö naøy chæ nhö laø caâu chuyeän eách ngoài ñaùy gieáng maø keâu trôøi.
    Nay toâi seõ chæ roõ tính vi luaät vaø tính tuøy tieän trong Quyeát ñònh daãn thöôïng.

    Ngaøy 31 thaùng 9, 1988, toâi cuõng nhaän ñöôïc quyeát ñònh cuûa Chuû tòch nöôùc phoùng thích tröôùc thôøi haïn tuø. Toâi cuõng ñöôïc bieát caùc giaûi thích cuûa caùc Toøa aùn vaø Vieän Kieåm saùt Nhaân daân lieân quan ñeán vieäc thi haønh quyeát ñònh ñaëc xaù cuûa Chuû tòch Nöôùc, ñöôïc loan baùo treân caùc ñaøi vaø baùo chí trong nöôùc. Ai cuõng bieát nhöõng giaûi thích aáy chæ coù tính caùch tham khaûo; chuùng khoâng mang tính phaùp luaät theo caùc quy ñònh thi haønh phaùp luaät cuûa Luaät phaùp Nhaø Nöôùc. Tröôøng hôïp Hoøa thöôïng Quaûng Ñoä, Thöôïng toïa Thích Trí Sieâu, töùc Giaùo sö Leâ Maïnh Thaùt, cuõng nhö toâi khoâng khaùc.
    Söï kieän daãn thöôïng cho thaáy tính vi luaät vaø tuøy tieän trong quyeát ñònh soá 3208/QÑ-UB ngaøy 31-5-2001. Trong thôøi gian keå töø ngaøy phoùng thích, cho ñeán nay, goàm 2 naêm 3 thaùng, chöa heà coù baát cöù cô quan thi haønh phaùp luaät naøo chính thöùc thoâng baùo caùc hình thöùc thi haønh caùc baûn aùn phuï ñöôïc tuyeân ñoïc bôûi Toøa Phuùc thaåm. Traùi laïi, taát caû caùc cô quan thi haønh phaùp luaät ñaõ töøng laøm vieäc vôùi toâi keå töø ngaøy toâi ñöôïc phoùng thích ñeàu xaùc nhaän taát caû caùc quyeàn coâng daân cuûa toâi. Toâi cuõng ñaõ ñöôïc phaùt phieáu baàu cöû Quoác hoäi, nhöng toâi khoâng ñi baàu, vì toâi bieát roõ quyeàn löïa choïn Ñaïi bieåu nhaân daân khoâng naèm trong laù phieáu cuûa nhaân daân maø naèm nôi yù muoán cuûa ñaûng Coäng saûn Vieät nam. Hình nhö toâi nhôù khoâng laàm thì, Luaät Hình söï Nhaø Nöôùc Coäng hoøa Xaõ hoäi chuû nghóa Vieât nam ghi roõ: Caùn boä, vieân chöùc Nhaø nöôùc chæ ñöôïc pheùp laøm nhöõng gì maø phaùp luaät ra leänh. Coâng daân coù quyeàn laøm baát cöù ñieàu gì maø luaät phaùp khoâng caám. Vì luaät phaùp khoâng caám, neân chuùng toâi ñaõ söû duïng quyeàn coâng daân cuûa mình.
    Chuùng toâi tin chaéc raèng, quyù Luaät sö laõnh ñaïo Quyù Toøa vaø Quyù Vieän hieåu raát roõ yù nghóa quy ñònh naøy, chöù khoâng phaûi ñôn giaûn chæ ñoïc ñaâu ñoù trong caùc boä Luaät tieán boä, thaáy hay beøn cheùp vaøo Luaät Hình söï ñeå trang ñieåm, ngoaøi ra khoâng bieát giaûi thích phaûi thi haønh nhö theá naøo cho caùn boä, vieân chöùc Nhaø nöôùc hieåu ñeå hoï thi haønh ñuùng chöùc naêng; traùnh nhöõng haønh vi saùch nhieãu nhaân daân maø Quyù Toøa vaø Quyù Vieän coù nhieäm vuï baûo veä.
    Trong thôøi gian ñoù, xeùt theo beà maët cuûa khía caïnh phaùp luaät, chuùng toâi ñöôïc töï do ñi laïi, töï do cö truù vaø höôûng moïi quyeàn lôïi nhö caùc coâng daân khaùc. Nhöng thöïc teá khoâng phaûi vaäy. Ñieän thoaïi thöoøng xuyeân bò caét; truy caäp thoâng tin treân Maïng ñieän toaùn toaøn caàu bò chaän. Taát caû vieäc laøm aáy ñöôïc giaûi thích laø "loãi kyõ thuaät" cuûa caùc ñaïi lyù cung caáp dòch vuï. Chuùng toâi khoâng töôûng töôïng raèng do khoâng hieåu heát giôùi haïn phaùp luaät trong caùc quyeát ñònh cuûa caùc cô quan phaùn quyeát vaø giaùm saùt phaùp luaät, neân caùc cô quan thi haønh meänh leänh phaùp luaät phaûi vieän ra nhöõng lyù do "treû con" aáy. Toâi bieát raèng vôùi quyeàn löïc tuyeät ñoái cuûa ñaûng Coäng saûn Vieät Nam hieän taïi treân ñaát nöôùc naøy, thì chaúng coù baát cöù caùn boä Nhaø nöôùc naøo sôï chuùng toâi maø khoâng daùm tuyeân boá thaúng nhöõng gì chuùng toâi ñöôïc vaø khoâng ñöôïc pheùp, laïi ñi laøm chuyeän "leùn luùt" caét daây ñieän thoaïi coâng daân, phaù hoûng caùc phöông tieân truy caäp thoâng tin quoác teá.
    Chuùng toâi bieát, ngay nhö Ñaëc phaùi vieân cuûa Lieân hieäp quoác maø Nhaø nöôùc Coäng hoøa Xaõ hoäi chuû nghóa Vieät Nam trònh troïng môøi sang Vieät Nam, nhöng sau ñoù vì sôï haõi moät ñieàu vu vô naøo ñoù maø nhaân vieân coâng löïc Nhaø nöôùc khoâng ngaàn ngaïi xua ñuoåi, baát chaáp caû pheùp lòch söû toái thieåu ñoái vôùi khaùch ñöôïc môøi. Theá thì, söï an nguy, sinh maïng cuûa chuùng toâi, phaåm giaù con ngöôøi cuûa chuùng toâi, coù laø gì ñeå cho Nhaø nöôùc sôï maø phaûi thi haønh nhöõng bieän phaùp cheá taøi moät caùch leùn luùt? Theá thì, coøn coù moät giaûi thích hôïp lyù khaùc. Ñoù laø, Nhaø nöôùc giaêng baãy ñeå huø doïa daân. Hieäu quaû, vaø haäu quaû, cuûa saùch löôïc huø doïa naøy ñaõ môû roäng bieân teá voâ haïn cho quyeàn löïc cuûa ñaûng Coäng saûn Vieät Nam, ñoàng thôøi noù cuõng taïo haønh lang phaùp phaùp lyù an toaøn cho caùn boä maëc tình thao tuùng ñeå tham nhuõng.

    Nhaân ñaây, toâi cuõng daãn theâm moät söï kieän thi haønh phaùp luaät tuøy tieän lieân quan ñeán toâi maø chaéc chaén Quyù Toøa vaø Quyù Vieän phaûi bieát, vaø ñaõ bieát, nhöng coá tình bao che. Gaàn cuoái naêm 1999 (toâi khoâng nhôù chính xaùc thôøi gian), khi oå ñóa cöùng trong maùy vi tính cuûa toâi hoûng, toâi goïi ñieän thoaïi nhôø chuyeân vieân ñeán söûa. Chuyeân vieân naøy noùi vì coøn thôøi haïn baûo haønh neân seõ ñöa ñeán coâng ty baûo haønh giuøm toâi. Toâi khoâng daùm noùi nhaân vieân an ninh Nhaø nöôùc ñaõ nghe leùn ñieän thoaïi, nhöng ñieàu kyø dieäu laø hoï chaän ñuùng ngay chuyeân vieân vi tính aáy ñeå tòch thu oå ñóa cöùng noùi raèng caàn kieåm tra vaên hoùa. Nhaân daân chuùng toâi ñaõ quen kieåu "kieåm tra baát thöôøng aáy" neân hieåu raát roõ yù nghóa cuûa noù. Roài sau ñoù nhaân vieân an ninh quaän Goø Vaáp trieäu toâi leân ñoàn Coâng an quaän Goø Vaáp. Taïi ñoù, caùn boä ñieàu tra cuûa Sôû Coâng an TP Hoà Chí Minh thaåm vaán toâi veà caùc taøi lieäu löu tröõ trong oå ñóa cöùng maø nhaân vieân an ninh "tình côø" baét gaëp. Sau ñoù, toâi kyù bieân baûn xaùc nhaän ñoù laø taøi saûn cuûa toâi, vaø xaùc nhaän nhöõng noäi dung gì ñöôïc löu tröõ trong ñoù, caùi gì thuoäc veà toâi, vaø caùi gì khoâng phaûi. Bieân baûn xaùc nhaän, cô quan an ninh taïm giöõ ñeå nghieân cöùu theâm. Toâi noùi laø nghieân cöùu, vì khoâng coù baát cöù taøi lieäu gì ñöôïc xaùc nhaän laø vi phaïm phaùp luaät, theo giaûi thích cuûa nhaân vieân an ninh luùc ñoù, maø chæ laø "tình nghi coù vi phaïm". Taát nhieân moïi ngöôøi hieåu roõ, nhöõng taøi lieäu ñöôïc ñoïc töø vi tính, coù choã naøo vi phaïm laø phaùt hieän ngay, vaø laäp bieân baûn vi phaïm ñeå ñôïi phaùn quyeát cuûa Toøa aùn. Theá thì ñaèng sau ñieàu noùi laø ñeå "nghieân cöùu" aáy coù nhieàu yù nghóa maø baát cöù ai cuõng coù theå hieåu, neáu ngöôøi ñoù ñaõ töøng laø coâng daân nöôùc Coäng hoøa Xaõ hoäi chuû nghóa Vieät Nam. Cho ñeán nay, toâi chöa ñöôïc thoâng baùo "keát quaû nghieân cöùu", ñeå bieát nhöõng gì toâi vieát coù vi phaïm phaùp luaät hay khoâng. Taát nhieân, toâi vaãn vieát nhö nhöõng gì ñaõ töøng vieát.
    Sôû Coâng an taïm giöõ taøi saûn cuûa toâi ñeå "nghieân cöùu" ñaõ gaàn hai naêm, vaø khoâng coù daáu hieäu gì traû laïi sôû höõu hôïp phaùp cuûa toâi. Toâi khoâng thaáy choã naøo trong Luaät hình söï cho pheùp nhaân vieân coâng löïc chieám giöõ taøi saûn coâng daân laâu ñeán nhö theá. Toâi khoâng noùi nhaân vieân Nhaø nöôùc coá tình queân, vaø söû duïng uy quyeàn phaùp luaät, ñeå chieám duïng taøi saûn cuûa toâi.
    Toâi nghó khoâng caàn phaûi neâu theâm ôû ñaây nhieàu söï kieän töông töï. Toâi khoâng muoán töø nhöõng cung caùch thi haønh phaùp luaät tuøy tieän aáy maø suy dieãn leân ñeán tính tuøy tieän trong traùch nhieäm phaùp luaät cuûa Quyù Toøa vaø Quyù Vieän. Tính tuøy tieän aáy coù theå khoâng lieân heä gì ñeán trình ñoä vaø naêng löïc yeáu keùm. Nhöng ñieàu thöïc teá maø baát cöù ngöôøi coù trí naøo cuõng thaáy, ñoù laø, söï tuøy tieän giaûi thích phaùp luaät, vaø tuøy tieän thi haønh phaùp luaät, ñöôïc coi laø coâng cuï baûo veä cheá ñoä raát höõu hieäu. Coâng cuï ñoù laø söï huø doïa nhaân daân. Kinh nghieäm baûn thaân cuûa toâi chöùng minh ñieàu ñoù. Hôn hai naêm roài keå töø ngaøy Ban Toân giaùo Trung öông, ñaïi dieän Chính phuû ñoïc baûn caùo traïng, luaän toäi tröôùc Ban Trò söï Trung öông Giaùo hoäi Phaät giaùo Vieät Nam thaønh vieân cuûa Maët traän Toå quoác döôùi söï laõnh ñaïo cuûa ñaûng Coäng saûn Vieät Nam, vaø caên cöù theo baûn luaän toäi aáy, vôùi nhöõng chæ thò cuûa Chính phuû cho Hoäi ñoàng Trò söï nhöõng vieäc caàn laøm, moïi ngöôøi ñeàu caûm thaáy toâi coù theå bò baét baát cöù luùc naøo. Cho ñeán nay, ñaáy cuõng chæ laø nhöõng lôøi buoäc toäi, vaø cuõng chöa coù phaùn quyeát phaùp luaät naøo ñoái vôùi toâi caû. Theá nhöng, nhöõng lôøi buoäc toäi vu vô cuûa Ban Toân giaùo Trung öông cuûa Chính phuû taát nhieân khoâng laøm toâi khieáp sôï, maø gaây khieáp sôï cho nhieàu ngöôøi khaùc. Coù raát nhieàu vò chöùc saéc cao caáp trong Giaùo hoäi Trung öông Phaät giaùo Vieät Nam cuûa Maët traän Toå quoác khoâng daùm gaëp maët toâi vì sôï lieân can veà toäi phaïm phaûn quoác nhö buoäc toäi cuûa Chính phuû.

    Thöa Quyù Toøa vaø Quyù Vieän,
    Nhö Quyù vò ñaõ thaáy, tính tuøy tieän thi haønh chöùc naêng phaùp luaät khoâng phaûi laø hieän töôïng caù bieät. Noù laø thuû ñoaïn öùc hieáp daân, ñöôïc thi haønh töø caáp Trung öông cuûa Chính phuû trôû xuoáng. Cho ñeán khi caàn, Vieän Kieåm saùt vaø Toøa aùn Nhaân daân môùi ñöa ra nhöõng quyeát ñònh mang tính phaùp lyù, ñeå bieán nhöõng lôøi haêm doïa thaønh phaùn quyeát phaùp luaät, nhö tröôøng hôïp Hoøa thöôïng Quaûng Ñoä môùi ñaây. Sau hôn hai naêm Thaønh phoá môùi ra quyeát ñònh thi haønh aùn phaït cuûa Toøa. Trong thôøi gian ñoù, khoâng coù baát cöù vaên baûn coù tính phaùp lyù naøo cho bieát taïm hoaõn thi haønh haønh aùn phaït cuûa Toøa vì lyù do chính ñaùng gì ñoù. Trong tröôøng hôïp Hoøa thöôïng Quaûng Ñoä, maø cuõng laø tröôøng hôïp cuûa toâi, vì khoâng heà nhaän ñöôïc baát cöù quyeát ñònh thi haønh aùn phaït phuï, cho neân khoâng coù haïn cheá naøo coù tính phaùp luaät ñoái vôùi caùc quyeàn coâng daân. Vaäy chuùng toâi coù theå thaêm vieáng baát cöù ai, ñöa ñoùn vaø chaêm soùc baát cöù ai. Roõ raøng, Chính quyeàn TP Hoà Chí Minh cuõng thaáy raát roõ ñieàu naøy, thaáy roõ tính hôïp phaùp cuûa vieäc laøm naøy. Cho neân, khi bieát chuùng toâi ñang chuaån bò ñi Quaûng Ngaõi ñoùn Hoøa Thöôïng Huyeàn Quang vaøo TP Hoà Chí Minh ñeå coù ñieàu kieän chaêm soùc söùc khoûe Ngaøi toát hôn, cho ñeán luùc naøy, Chính quyeàn môùi vieän daãn aùn phaït ñeå thi haønh bieän phaùp quaûn cheá. Maø muïc ñích laø caûn trôû quyeàn thaêm vieáng vaø chaêm soùc laãn nhau cuûa moïi con ngöôøi hieåu bieát theá naøo laø giaù trò laøm ngöôøi. Nhöõng ai coù löông tri ñeàu thaáy roõ Chính quyeàn ñaõ vaän duïng phaùp luaät moät caùch laét leùo, chöù khoâng phaûi linh ñoäng, ñeå traán aùp nhaân daân.

    Thöa Quyù Toøa vaø Quyù Vieän,
    Cho ñeán khi naøo nhaän ñöôïc quyeát ñònh thi haønh aùn phaït phuï, 5 naêm quaûn cheá nhö Toøa Phuùc thaåm ñaõ tuyeân ñoïc, toâi vaãn coøn ñaày ñuû quyeàn coâng daân nhö nhöõng coâng daân khaùc. Vì vaäy vôùi tö caùch coâng daân, nhaän thaáy vieäc laøm sai traùi cuûa Chính quyeàn, toâi ñöôïc quyeàn coâng khai leân tieáng chæ trích vaø phaûn ñoái. Neáu Quyù Toøa vaø Quyù Vieän cuõng söû duïng quyeàn tuøy tieän giaûi thích phaùp luaät cuûa mình, thì toâi vaãn phaûi nghe theo meänh leänh töø löông taâm con ngöôøi maø coâng boá cho nhaân daân vaø loaøi ngöôøi tieân boä bieát vieäc laøm cuûa Chính quyeàn, cuûa taát caû boä maùy thoáng trò. Sai hay ñuùng, toâi hoaøn toaøn chòu traùch nhieäm nhöõng gì toâi noùi vaø laøm.

    Traân troïng kính chaøo quyù Toøa vaø Quyù Vieän.

    Laøm taïi TP Hoà Chí Minh,
    Ngaøy 03-6-2001.
    Coâng daân,
    Tu syõ Thích Tueä Syõ.