Chùa Hải-Đức in Jacksonville

[Home] [Up] [Điểm Sách] [Sutras] [Dharma Talks] [GĐPT] [Sinh Hoạt] [Our Activities] [Kinh] [Pháp Thoại audio mp3] [Tin Tức Phật Giáo] [Thuyết Pháp] [Thơ Văn] [Ngoại Điển] [Phật Học] [Tụng Kinh] [Nghi Lễ - Rituals]

Voâ Thöôøng

A. Môû Ñeà

Loøng tham lam cuûa con ngöôøi oâm aáp baùm víu maõi maõi vaøo söï vaät.

Chuùng ta, ñaõ laø chuùng sinh, thì ít nhieàu ñeàu coù tham voïng. Loøng tham voïng aáy baùm víu chaët cheõ vaøo söï vaät maø chuùng ta ñaõ caáu taïo, naém baét ñöôïc. Chuùng ta chæ buoâng thaû chuùng ra, sau khi truùt hôi thôû cuoái cuøng. Noùi cho ñuùng, khoâng phaûi ñeán phuùt cuoái cuøng chuùng ta môùi chòu buoâng thaû moïi vaät; chuùng ta vaãn cöù muoán naém giöõ chuùng maõi, nhöng chính chuùng ñaõ rôøi boû chuùng ta maø ñi. Chuùng ta ñaõ baát löïc, khoâng coøn ñuû hôi söùc ñeå naém giöõ chuùng nöõa, neân ñaønh buoâng xuoâi tay ñeå chuùng tuoân ñi, chöù neáu coøn hôi söùc, chuùng ta vaãn coøn muoán naém laïi vaø giam giöõ moät caùch tuyeät voïng nhöõng gì ñaõ naém ñöôïc. Suoát ñôøi, chuùng ta vaãn laëp ñi laëp laïi maõi caùi cöû chæ naém baét, giöõ gìn aáy. Vaø suoát ñôøi bieát bao nhieâu laàn chuùng ta ñaõ ñau khoå, thaát voïng, vì moïi söï vaät ôû ñôøi khoâng bao giôø chieàu theo yù muoán cuûa chuùng ta maø chòu ôû yeân moät choã. Moïi söï vaät ñeàu luoân luoân bieán chuyeån, ñoåi thay, nay ñaây mai ñoù, nhö moät anh chaøng laõng töû, nhö moät doøng soâng, nhö moät ñaùm maây, nhö moät voù ngöïa! Thôøi gian troâi qua nhö theá naøo, thì moïi vaät cuõng troâi qua nhö theá aáy. Noùi theo danh töø nhaø Phaät, thì söï bieán chuyeån, ñoåi thay aáy laø luaät Voâ thöôøng.

B. Chaùnh Ñeà

1. Ñònh Nghóa

Voâ thöôøng laø theá naøo? Haõy nghe Ñöùc Phaät daïy: "Taát caû nhöõng gì trong theá gian ñaõ laø bieán ñoåi, hö hoaïi, ñeàu laø Voâ thöôøng". Vaäy Voâ thöôøng nghóa laø khoâng thöôøng, khoâng maõi maõi ôû yeân trong moät traïng thaùi nhaát ñònh, luoân luoân thay hình ñoåi daïng, ñi töø traïng thaùi hình thaønh ñeán bieán ñi roài tan raõ ... Ñaïo Phaät goïi nhöõng giai ñoaïn thay ñoåi cuûa moät vaät laø: thaønh, truï, hoaïi, khoâng (hay sanh, truï, dò, dieät). Nhö moät laøn soùng, khi môùi nhoâ leân goïi laø thaønh (hay sanh) khi nhoâ leân cao nhaát thì goïi laø truï; khi haï daàn xuoáng thì goïi laø hoaïi (hay dò), khi tan raõ thì goïi laø khoâng (hay dieät). Taát caû söï vaät trong vuõ truï, töø nhoû nhö haït caùt, ñeán lôùn nhö traêng sao, ñeàu phaûi tuaân theo boán giai ñoaïn aáy caû, neân goïi laø Voâ thöôøng.

Ñeå coù moät yù nieäm roõ raøng hôn veà söï Voâ thöôøng, chuùng ta haõy quan saùt, suy nghieäm ngay caùi thaân chuùng ta, caùi taâm chuùng ta vaø caùi hoaøn caûnh chuùng ta ñang soáng, thì seõ bieát.

II. Thaân Voâ Thöôøng

"Thaân toâi maïnh khoûe luoân, treû ñeïp maõi, vaø ñôøi toâi laø caû moät baøi thô." AÁy laø quan nieäm noâng noåi cuûa moät soá nam nöõ thanh nieân, quaù yeâu chuoäng thaân theå hoï treû maõi, hay neáu coù giaø, thì cuõng coøn laâu laém, khoâng ngôø raèng noù giaø, noù cheát, töøng giaây töøng phuùt. Caâu thô sau ñaây cuûa ngöôøi xöa thaät ñaõ noùi leân ñöôïc söï thay ñoåi mau choùng cuûa thaân ta:

"Quaân baát kieán cao ñöôøng minh caûnh bi baïch phaùt!
Trieâu nhö thanh ti, moä nhö tuyeát?"
"Anh khoâng thaáy cha giaø soi göông buoàn toùc baïc!
Sôùm coøn nhö tô xanh, toái ñaõ traéng nhö tuyeát"

Khoa hoïc ñaõ chöùng minh raèng, trong thaân theå ta, caùc teá baøo thay ñoåi luoân, vaø trong moãi thôøi kyø 7 naêm, laø caùc teá baøo cuõ hoaøn toaøn ñoåi môùi. Söï thay ñoåi aáy laøm cho thaân theå choùng lôùn, choùng giaø vaø choùng cheát. Thaân naêm tröôùc khoâng phaûi thaân naêm nay, thaân ban mai khoâng phaûi thaân buoåi chieàu, moãi phuùt giaây trong thaân ta ñeàu coù sanh vaø coù cheát. Sau ñaây laø moät caâu chuyeän raát coù yù nghóa ñeå chöùng minh söï Voâ thöôøng cuûa thaân xaùc:

Moät ngöôøi boä haønh lôõ ñöôøng vaøo troï trong moät ngoâi nhaø boû hoang. Ñeâm ñeán, anh aáy thaáy moät con quyû toùc xanh vaùc moät caùi thaây ma môùi cheát vaøo, ñònh xeù xaùc ra aên. Boãng moät con quyû khaùc, toùc ñoû, xoâ cöûa böôùc vaøo. Hai con quyû tranh nhau caùi xaùc cheát, con naøo cuõng noùi cuûa mình baét ñöôïc tröôùc. Chuùng saép xaên tay aùo ñaùnh gieát nhau, ñeå giaønh caùi xaùc. Boãng chuùng nhìn thaáy anh chaøng boä haønh ñang naèm run sôï trong goùc phoøng; chuùng voäi vaõ keùo anh ta ra laøm troïng taøi, hoûi xem trong hai chuùng, ai laø keû ñaùng laøm chuû caùi xaùc. Anh boä haønh sôï haõi quaù, nhöng cöù tình thaät noùi raèng: caùi xaùc thuoäc veà con quyû toùc xanh vì chính anh ta thaáy noù mang xaùc vaøo tröôùc. Con quyû toùc xanh ñöôïc xaùc, möøng rôõ caûm ôn roái rít anh boä haønh; nhöng con quyû toùc ñoû maát mieáng moài ngon, töùc giaän loâi ñaàu anh ta ra quyeát aên töôi nuoát soáng cho haû giaän. Noù ñeø anh ta xuoáng, röùt moät caùnh tay boû vaøo mieäng nhai ngaáu nghieán ... Con quyû toùc xanh thaáy thöông tình anh boä haønh vaø ñeå toû loøng tri aân, röùt caùnh tay cuûa caùi xaùc cheát laép vaøo cho anh ta. Con quyû toùc ñoû laïi röùt caùnh tay kia cuûa anh boä haønh aên tieáp; vaø con quyû toùc xanh chaép tay cuûa xaùc cheát vaøo cho anh ta. Cöù nhö theá, heã con quyû toùc ñoû röùt moät phaàn naøo trong thaân theå anh boä haønh ñeå aên, thì con quyû toùc xanh laïi laáy moät phaàn cuûa thaây ma ñieàn vaøo cho thaân anh ta ... Sau khi aên heát caû thaân theå cuûa anh boä haønh, con quûy toùc ñoû chuøi mieäng ñaày maùu me, roài boû ra ñi. Con quyû toùc xanh cuõng ñi theo.

Anh boä haønh baøng hoaøng nhö vöøa tænh moät côn aùc moäng vaø cöù phaân vaân töï hoûi: khoâng bieát caùi thaân hieän taïi anh ñang mang ñoù laø cuûa anh hay cuûa ai?

Caâu chuyeän treân chöùng minh cho chuùng ta thaáy töø khi sanh cho ñeán khi cheát, thaân ta ñaõ khoâng bieát bao laàn thay ñoåi; vaø caùi xaùc khi ngöôøi ta ñaët vaøo quan taøi, thaät khoâng coøn gì gioáng vôùi caùi thaân khi môùi sô sanh.

Doøng nöôùc hoâm qua cuûa con soâng Ñoàng Nai chaúng haïn, ngoù beà ngoaøi thì khoâng khaùc gì doøng nöôùc hoâm nay; nhöng nöôùc hoâm qua, baây giôø coù leõ ñaõ hoøa vôùi nöôùc maën ôû ngoaøi Ñaïi döông vaø nöôùc hoâm nay chính laø nöôùc khaùc ôû nguoàn môùi chaûy veà ñaây. Thaân ngöôøi cuõng vaäy, "haèng chuyeån nhö boäc löu" (chaûy luoân nhö nöôùc luõ).

Nhöng khoå thay! Coù phaûi noù thay moät caùi naøy ñeå ñoåi laáy moät caùi khaùc, gioáng y nhö caùi tröôùc ñaâu! Moät teá baøo naày maát di, moät teá baøo khaùc theá laïi, nhöng teá baøo tröôùc treû hôn teá baøo sau; teá baøo sau giaø hôn teá baøo vöøa ñöôïc keá tieáp...Vaø cöù nhö theá maø thaân ngöôøi ñi töø treû ñeán giaø, töø soáng ñeán cheát!

Ñöùc Phaät, luùc coøn laø moät Thaùi Töû, ñaõ than vôùi baø Da Du trong cung vui, khi nghó ñeán Voâ thöôøng cuûa thaân ngöôøi:

"...Chuùng ta seõ giaø yeáu vaø xaáu xa. Thôøi gian seõ phuû leân ñaàu chuùng ta nhöõng lôùp tro baïc. OÂi! Maét trong cuûa em roài seõ môø ñuïc! Moâi ñoû cuûa em roài seõ uùa maøu!...Ta nghe trong ta, trong em vaø trong caû moïi ngöôøi, moãi ngaøy moãi ñoå vôõ, döôùi söùc taøn phaù cuûa buùa thôøi gian, taát caû nhöõng gì quyù baùu cuûa ñôøi ngöôøi ... chuùng ta oâm giöõ moät caùch tuyeät voïng, nhöõng baûo vaät ôû trong ta, nhö oâm giöõ moät caùi boùng, nhö naém baét moät laøn höông!"

Trí hueä thay! Con ngöôøi cao sang vaø ñang treû ñeïp, beân caïnh laïi coù vôï hieàn sôùm hoâm haàu haï, theá maø vaãn ñuû saùng suoát ñeå nhìn thaáy luaät ñeïp cuûa ñôøi ngöôøi! Nhöõng lôøi thoáng thieát aáy, chaúng nhöõng ñaõ caûnh tænh Coâng chuùa Da Du, maø coøn ñaùnh thöùc nhöõng ai coøn say ñaém trong caûnh ñôøi giaû taïm; caûnh sanh, giaø, beänh, cheát, laø hieän thaân cuûa luaät Voâ thöôøng. Coù thaân thì phaûi chòu coâng leä sanh giaø beänh cheát, khoâng theå toàn taïi maõi ñöôïc. Ñöùc Laõo Töû cuõng ñaõ nhaän thaáy thaân laø nguoàn toäi loãi, laø goác khoå ñau, neân ñaõ thoát ra caâu:

"Ngoâ höõu ñaïi hoaïn, vò ngoâ höõu thaân,
Ngoâ nhöôïc voâ thaân, haø hoaïn chi höõu?"
(Ta coù caùi khoán khoå lôùn, vì ta coù thaân,
Neáu ta khoâng thaân thì ñaâu khoå gì?)

Thaân laø voâ thöôøng, theá maø laém ngöôøi vì muoán trau doài, boài boå, cung phuïng xaùc thaân ñeán noãi gaây bieát bao toäi aùc gheâ ghôùm! Vì muoán ñöôïc thích khaåu, boå thaân, maø laém ngöôøi ñaønh tay gieát haïi nhöõng con vaät yeáu heøn vaø haønh hình nhöõng con vaät voâ toäi tröôùc khi cheát moät caùch ruøng rôïn. Ñoïc lòch söû, nghe Taàn thæ Hoaøng aên oùc khæ soáng, ta ñaõ caûm thoâng ñöôïc noãi ñau ñôùn nhöõng con vaät bò gieát, theá maø ngöôøi döï tieäc vaãn vui cöôøi sung söôùng, khoâng ñoaùi hoaøi ñeán tieáng reân xieát, keâu la, vuøng vaãy cuûa chuùng, thì thaät laø ñoäc aùc ñeán chöøng naøo! Loøng traéc aån cuûa ngöôøi ôû ñaâu? Hôõi oâi! Hung aùc vaø thaâm hieåm thay, loøng daï cuûa con ngöôøi!

Vì tham lam laøm vaån ñuïc, toái taêm löông tri, neân con ngöôøi khoâng thaáy roõ ñöôïc lyù Voâ thöôøng cuûa thaân xaùc vaø môùi nôõ taâm laøm ñieàu taøn aùc nhö theá!

III. Taâm Voâ Thöôøng

Thaân ñaõ voâ thöôøng, nhöng coøn taâm nieäm coù thöôøng khoâng? Taâm nieäm cuõng aâm thaàm dôøi ñoåi, laïi coù phaàn mau leï vaø vi teá hôn; neáu chuùng ta khoâng nhìn saâu vaøo, aét khoù maø thaáy ñöôïc.

Taâm nieäm chuùng ta thay ñoåi trong töøng phuùt giaây, theo vôùi ngoaïi caûnh: chuùng ta buoàn ñoù roài vui ñoù, thöông ñoù roài giaän ñoù. Phuùt tröôùc ta nhôù chuyeän naày, phuùt sau ta nghó chuyeän khaùc. Hoâm qua ta tinh tieán tu haønh, hoâm nay ñaõ öu phieàn thoái chuyeån. Thaät ñuùng nhö Ñöùc Phaät ñaõ noùi:

"Taâm ngöôøi nhö vöôïn chuyeàn caây,
Nhö ngöïa roâng nôi ñoàng noäi"

Taâm nieäm ta sanh dieät trong töønh saùt na; vaø chính vì noù sinh dieät mau leï nhö theá, neân ta coù caûm töôûng nhö noù khoâng thay ñoåi gì caû. Ñoái vôùi moät ñöùa treû con, neáu chuùng ta baûo raèng nhöõng hình aûnh cöû ñoäng in nhö thaät treân maøn baïc, laø do söï tieáp noái nhöõng taám phim, aûnh hieän leân roài bieán maát, ñeå nhöôøng choã cho nhöõng taám aûnh khaùc, tröôùc ngoïn ñeøn chieáu ... neáu ta baûo nhö theá vôùi moät ñöùa beù, chaéc noù khoâng tin, vì noù chöa hieåu ñöôïc caùi coâng duïng cuûa toác löïc. Cuõng nhö theá ñoù, taâm ta ñöôïc caáu taïo bôûi töøng nieäm sanh dieät, nhö ng vì chuùng ta khoâng nhaän ñöôïc söï bieán chuyeån mau leï cuûa noù, neân ta cöù töôûng laø noù ñôn thuaàn vaø baát bieán. Caùi ta phuùt tröôùc phaûi ñaâu laø caùi ta phuùt naày? Vaø caùi ta phuùt naày ñaâu coøn laø caùi ta phuùt sau? Vaäy caùi ta naøo laø caùi ta thaät? Caùi ta phuùt tröôùc, caùi ta phuùt naày hay caùi ta phuùt sau? Moät nhaø thi só daõ hoûi moät caâu coù veû ngôù ngaån nhöng nghó kyõ thaät laø voâ cuøng saâu saéc:

"Ai baûo giuøm: ta coù ta khoâng?"

Caùi ta (hay caùi taâm cuõng theá) voâ thöôøng taïm bôï, giaû taïo nhö theá, theá maø ngöôøi ñôøi cöù cho noù laø trung taâm ñieåm cuûa vuõ truï, baùm víu vaøo noù, nhôn danh noù ñeå tham lam, vô veùt taøi saûn, danh lôïi ôû chung quanh, vaø duø coù daãm ñaïp leân haïnh phuùc cuûa keû khaùc, gaây bao ñau thöông cho ngöôøi ñoàng loaïi, cuõng maëc! Thaät meâ môø laém thay!

IV. Hoaøn Caûnh Voâ Thöôøng

Nhö treân chuùng ta ñaõ thaáy luaät Voâ thöôøng ôû khaép moïi nôi, chaúng nhöõng thaân, taâm laø Voâ thöôøng, maø hoaøn caûnh, sôn haø ñaïi ñòa, cuõng Voâ thöôøng nöõa.

Saùch thöôøng coù caâu: "Thöông haûi, tang ñieàn" (Baõi bieån nöông daâu).

Caâu aáy môùi nghe nhö laø moät hình aûnh boùng baåy veà vaên chöông; nhöng thaät ra, ñoù laø moät nhaän xeùt raát ñuùng trong thöïc teá. Chuùng ta, thöôøng laàm töôûng chæ coù sinh vaät laø bieán ñoåi vaø mau giaø cheát, chöù nhöõng vaät lôùn lao nhö nuùi soâng, ñaát caùt, thì muoân ñôøi cuõng vaãn ôû yeân moät choã. Nhöng chuùng ta ñaõ laàm, soâng nuùi cuõng coù caùi giaø caùi treû, ñaát caùt cuõng coù khi lôû khi boài. Khoâng coù vaät gì laø vónh vieãn toàn taïi. Tuïc ngöõ ta coù nhieàu caâu noùi leân ñöôïc söï Voâ thöôøng cuûa söï vaät moät caùch raát thaâm thuùy nhö: "Vaät ñoåi, sao ñôøi" hay "Khoâng ai giaøu ba hoï, khoâng ai khoù ba ñôøi".

Thaät theá, moät ñôøi cuûa chuùng ta ñaõ chöùng kieán bieát bao söï thaêng traàm, vinh nhuïc, leân voi xuoáng choù. Giaøu ngheøo, sang heøn tieáp tuïc dieãn ra tröôùc maét chuùng ta nhö moät böùc tranh vaân caåu, nhö moät khuùc phim trong raïp chieáu boùng. Bao nhieâu ngöôøi, tröôùc ñaây, naøo dinh thöï nguy nga, ruoäng vöôøn coø bay thaúng caùnh, theá maø sau moät côn binh löûa, söï nghieäp boãng tan taønh nhö maây khoùi! Bao nhieâu ngöôøi quyeàn cao, chöùc troïng hoáng haùch, nghinh ngang, theá maø moät phuùt sa cô thaát theá, boãng trôû thaønh nhöõng keû tha phöông caàu thöïc, hay vöôùng caûnh tuø ñaøy!

Söï Voâ thöôøng ñaõ sôø sôø tröôùc maét, theá maø coù bieát bao nhieâu ngöôøi vaãn chöa tænh ngoä, cöù ñeo ñuoåi baùm víu vaøo nhöõng caùi haøo nhoaùng nhaát thôøi aáy. Keû baùn töôùc, ngöôøi mua quan, keû tham danh ngöôøi ham lôïi ... gaây bieát bao troø cöôøi cho khaùch baøng quan, vaø baøy ra laém caûnh nhoïc nhaèn cho ngöôøi trong cuoäc.

Thuôû xöa, coù moät oâng vua, sau khi ñi daïo khaép phoá phöôøng, thaáy nhaân daân giaøu coù sung tuùc, môùi sanh loøng tham lam, muoán sung coâng bôùt taøi saûn cuûa hoï, ñeå boû vaøo kho. Nhaø vua lieàn ra leänh ai coù cuûa phaûi naïp bôùt cho trieàu ñình.

Lònh truyeàn ra, nhaø nhaø ñeàu coâng phaãn, nhöng bieát keâu ca vôùi ai baây giôø? Trong luùc aáy, coù moät ngöôøi laùi buoân, muoán thöùc tænh nhaø vua, neân ñaùnh baïo ñem heát taøi saûn veà kinh ñoâ, ñeán giöõa traøo, daâng leân vua vaø taâu raèng:
"Haï thaàn xin daâng heát taøi saûn cho trieàu ñình!"
Vua ngaïc nhieân phaùn hoûi:
"Ta chæ thaâu moät phaàn thoâi, sao ngöôi laïi daâng heát caû nhö theá?"
"Taâu, vì haï thaàn nghó cuûa naøy khoâng phaûi cuûa Haï thaàn, maø laø cuûa 5 nhaø: nöôùc troâi, löûa chaùy, giaëc cöôùp, sung coâng vaø vôï con phaù taùn. Haï thaàn duø coá söùc giöõ gìn theá naøo ñi nöõa, cuõng khoâng khoûi bò moät trong 5 nhaø aáy chieám ñoaït. Vì theá haï thaàn xin daâng heát, khoâng giöõ laøm gì, ñeå veà sau khoûi khoå sôû vì noù. Mong Hoaøng thöôïng nhaän heát cho, haï thaàn raát caûm taï ôn saâu aáy."

Sau khi nghe lôøi taâu cuûa ngöôøi laùi buoân, nhaø vua ngaãm nghó hoài laâu, chôït tænh ngoä, caû theïn vaø thaàm baûo: "Ngöôøi naày ñeán daïy khoân cho ta. Giang sôn caåm tuù cuûa ta, ta coù giöõ gìn ñöôïc laâu daøi khoâng? Hay seõ bò naêm nhaø, maø ngöôøi laùi buoân vöøa noùi, ñoaït maát? Giang sôn coøn chöa giöõ ñöôïc, huoáng hoà taøi saûn cuûa nhaân daân! Ngöôøi aáy laø aân nhaân cuûa ta, neáu khoâng coù ngöôøi ñem aùnh saùng thöùc tænh ta, thì ta seõ laøm moät vieäc raát taøn aùc".

Suy nghó xong, vua beøn haï leänh ngöng sung coâng, laïi coøn xuaát tieàn phaùt cho daân ngheøo nöõa. Thaät laø moät maåu chuyeän quyù baùu, ñeå thöùc tænh nhöõng ai ñang coøn chìm ñaém trong voøng danh lôïi, ñang gaây ñau khoå cho mình vaø nhöõng ngöôøi chung quanh, vì chöa nhaän chaân ñöôïc leõ voâ thöôøng cuûa hoaøn caûnh.

V. Quyeát Ñònh

Coù ngöôøi nghi raèng: Ñaïo Phaät noùi voâ thöôøng, phaûi chaêng voâ tình gieo vaøo loøng moïi ngöôøi nhöõng quan nieäm chaùn ñôøi thoái chí? Vì söï vaät ñaõ voâ thöôøng thì khoâng neân laøm gì caû, coù sieâng naêng hoaït ñoäng kinh doanh söï nghieäp roài cuõng khoâng ñi ñeán ñaâu caû. Tro buïi, ngöôøi seõ trôû thaønh tro buïi hay sao?

Xin ñaùp: Voâ thöôøng cuûa ñaïo Phaät laø moät phöông phaùp chæ roõ maët traùi cuûa ñôøi, ñeå baøi tröø nhöõng söï meâ laàm, ngaên chaën ngöôøi chaïy theo vaät duïc, noù chöa phaûi laø thuyeát tuyeät ñoái.

Ñöùc Phaät cuõng nhö vò löông y tuøy theo chöùng beänh maø cho thuoác. Vôùi bònh "chaáp thöôøng coøn khoâng maát", thì duøng phöông thuoác "voâ thöôøng" ñeå ñoái trò, khi laønh bònh thì Phaät laïi cho thöù thuoác boå khaùc quí baùu hôn, laø "thuyeát chôn thöôøng baát bieán". Theo kinh Laêng Nghieâm, Ngaøi A Nan cuõng laàm nhö chuùng ta, cho neân Ñöùc Phaät baûo Ngaøi La Haàu La ñaùnh chuoâng ñeå chæ baøy cho Ngaøi A Nan phaân bieät caùi "bieán ñoåi tieâu dieät", vaø caùi "thöôøng coøn khoâng thay ñoåi". Khi tieáng chuoâng do Ngaøi La Haàu La ñaùnh ngaân leân, Ñöùc Phaät hoûi Ngaøi A Nan coù nghe khoâng?

Ngaøi A Nan ñaùp:
"Baïch Theá Toân! Nghe!"
Khi tieáng chuoâng döùt, Phaät laïi hoûi:
"A Nan coù nghe chaêng?"
Ngaøi A Nan ñaùp:
"Baïch Theá Toân! Khoâng coøn nghe nöõa!" 
Ñöùc Phaät laïi baûo Ngaøi La Haàu La, ñaùnh tieáng chuoâng thöù hai, roài Phaät cuõng hoûi nhö laàn tröôùc, vaø Ngaøi A Nan cuõng ñaùp coù nghe.
Ñöùc Phaät quôû:
"A Nan, sau oâng traû lôøi laån quaån nhö theá?"
Ngaøi A Nan ngaïc nhieân; ñaùp:
"Chaúng nhöõng moät mình con maø moïi ngöôøi ai cuõng thöøa nhaän coù tieáng thì coù nghe, tieáng döùt thì khoâng coøn nghe."
Ñöùc Phaät gaïn laïi:
"OÂng vaø moïi ngöôøi ñeàu cho coù tieáng laø coù nghe, tieáng döùt, thì khoâng coù nghe nöõa; theá laø taùnh nghe theo tieáng maø maát, thì coù leõ khoâng bao giôø nghe nöõa. Taïi sao luùc tieáng thöù hai ngaân leân, laïi coøn nghe nöõa? Neáu nghe ñöôïc tieáng thöù hai, thì nhaát ñònh bieát khoâng phaûi tieáng döùt maø khoâng nghe. Tieáng coù luùc coøn luùc maát, taùnh nghe vaãn thöôøng khoâng dôøi ñoåi. Vaû laïi, neáu tieáng döùt roài maø taùnh nghe khoâng coøn, thì caùi gì bieát ñöôïc söï khoâng nghe aáy?"

Cho bieát, Phaät daïy "voâ thöôøng" ñeå ñoái trò chaáp thöôøng coøn cuûa chuùng sanh. Ñeán khi chuùng sanh ñaõ hieåu leõ voâ thöôøng, thì Phaät laïi chæ baøy leõ chôn thöôøng baát bieán.

C. Keát Luaän

Voâ thöôøng laø moät ñònh luaät chi phoái taát caû söï vaät, töø thaân, taâm cho ñeán moïi hoaøn caûnh. Hieåu lyù voâ thöôøng, chuùng ta ñaõ coù moät phöông thuoác thaàn dieäu ñeå tröø beänh tham aùi, meâ môø. Chuùng ta ñaõ ñau khoå vì maøu saéc toát xaáu, vì tieáng dôû hay, vì muøi vò ngoït buøi, cay ñaéng, vì vaät thích thaân, vöøa yù. Nay chuùng ta uoáng thuoác "giaùo lyù voâ thöôøng", ñeå tröø bònh tham aùi vaø tieán tôùi söï an tònh cuûa taâm hoàn.

Bieát ñöôïc voâ thöôøng, con ngöôøi deã giöõ ñöôïc bình tónh thaûn nhieân tröôùc caûnh ñoåi thay baát ngôø vaø coù theå laïnh luøng tröôùc caûnh aân aùi chia ly. Bieát voâ thöôøng, con ngöôøi daùm hy sinh taøi saûn, sanh maïng ñeå laøm vieäc nghóa. Bieát voâ thöôøng, con ngöôøi môùi chaùn ngaùn vôùi nhöõng thuù vui taïm bôï, giaû traù, vaø saùng suoát ñi tìm nhöõng caùi vui chaân thaät thöôøng coøn. Vì thaät ra, caùi vui chaân thaät thöôøng coøn, caùi taùnh chaân thöôøng vaãn coù, nhöng noù naèm beân trong caùi lôùp giaû doái taïm bôï; voâ thöôøng cuûa coõi ñôøi naày, neân chuùng ta khoâng theå thaáy ñöôïc. Khi chuùng ta ñaõ cöông quyeát gaït boû caùi voû giaû doái aáy, thì taát nhieân caùi giaù trò chôn thaät, caùi haïnh phuùc chôn chính, caùi Phaät taùnh saùng suoát, chaéc thaät muoân ñôøi seõ hieän ra.

Minh Quang posted January 24, 2002