Phaät Hoïc Phoå Thoâng KhoùaThöù Hai
Thích Thieän Hoa
Baøi Thöù Nhaát
Boån Phaän Cuûa Phaät Töû Taïi Gia
A. Môû Ñeà
1. Ngöôøi ñôøi ai cuõng coù boån phaän:
Ngöôøi ta sanh ra treân hoaøn vuõ naøy, ai cuõng coù boån phaän. Noùi moät caùch toång quaùt, thì ñaõ coù caùi danh, taát phaûi coù caùi phaän. Con kieán, con ong, coù caùi phaän cuûa kieán, cuûa ong; maët traêng, maët trôøi coù caùi phaän cuûa maët traêng, maët trôøi. Duø nhoû duø lôùn, moïi vaät moïi ngöôøi ñeàu coù caùi phaän rieâng cuûa mình. Nhöõng ñieàu caàn phaûi laøm, ñoái vôùi caùi phaän aáy, chính laø boån phaän.
Danh caøng lôùn, thì phaän caøng nhieàu; phaän caøng nhieàu thì boån phaän caøng naëng. Heã coù theâm moät caùi danh laø coù theâm boån phaän. Caøng nhieàu danh laïi caøng nhieàu boån phaän...Ngöôøi coù boån phaän cuûa ngöôøi; nhöng khi ngöôøi + laøm quan, taát nhieân ngoaøi boån phaän ngöôøi, coù theâm boån phaän laøm quan, (boån phaän ngöôøi + boån phaän quan). Vaø neáu ngöôøi laøm quan aáy laïi laøm quan ñaàu tænh, (ngöôøi + quan + ñaàu tænh) thì taát nhieân ngoaøi hai boån phaän treân, coøn theâm boån phaän cai trò caû tænh nöõa (boån phaän ngöôøi + boån phaän quan + boån phaän cai trò caû tænh). Neáu muoán coù nhieàu danh, maø laïi muoán truùt bôùt boån phaän, thì laø gian laän, löøa bòp. Vaø khi aáy, caùi danh aáy chæ laø hö danh. Vaø khi danh ñaõ hö, thì moïi vieäc ñeàu hö caû. Cho neân ngöôøi xöa ñöùc Khoång Töû neâu leân thuyeát "Chính danh" ñeå chænh ñoán xaõ hoäi laø vì theá.
2. Ngöôøi Phaät töû taïi gia laïi coù nhieàu boån phaän hôn ai caû:
Döïa vaøo lyù luaän treân maø suy dieãn, chuùng ta thaáy boån phaän cuûa ngöôøi Phaät töû taïi gia thaät laø naëng neà. Caùi danh cuûa chuùng ta goàm coù ñeán naêm chöõ: Ngöôøi + Phaät töû + taïi gia. Nhö theá, taát nhieân chuùng ta coù nhöõng boån phaän cuûa ngöôøi + boån phaän cuûa Phaät töû +boån phaän taïi gia. Ñoù laø chöa keå ngöôøi Phaät töû taïi gia aáy coøn coù nhöõng caùi danh khaùc nhö: Coâng chöùc, Giaùo sö, Tænh tröôûng v.v... Nhöng ñeå cho vaán ñeà naøy khoûi ñi vaøo chi tieát quaù; döôùi ñaây chuùng ta chæ noùi ñeán boån phaän ngöôøi Phaät töû taïi gia maø thoâi. Nhöng neáu muoán vaán ñeà ñöôïc ñaët moät caùch saùng suûa, giaûn dò, vaø saùt keà hôn nöõa, chuùng toâi ñeà nghò neân boû bôùt chöõ ngöôøi nöõa. Nghóa laø chuùng ta seõ khoâng noùi ñeán boån phaän cuûa ngöôøi ôû ñaây; boån phaän aáy moïi ngöôøi, vì ñaõ laø ngöôøi ñeàu bieát caû roài (trong moïi saùch luaân lyù, coâng daân ñeàu coù noùi ñeán).
Nhö theá döôùi ñaây, chuùng toâi chæ xin ñeà caäp ñeán "boån phaän cuûa Phaät töû taïi gia" maø thoâi.
B. Chaùnh Ñeà
Boån phaän cuûa Phaät töû taïi gia laø nhöõng gì?
Phaät laø baäc toaøn trí, toaøn naêng, toaøn ñöùc, ñaõ döùt saïch ngaõ chaáp, phaùp chaáp taát caû vieäc laønh gì cuõng ñöôïc, neân coâng ñöùc ñöôïc ñaày ñuû vaø Phaät ñaõ bieát roõ caùc pheùp ñeàu tuaân theo luaät nhaân quaû, neân bao giôø cuõng chæ bieát gieo nhaân laønh, laøm vieäc laønh.
Phaät töû, muoán ñöôïc laøm con Phaät, muoán theo daáu chaân Phaät, muoán xöùng ñaùng vôùi danh töø Phaät töû, taát phaûi laøm troøn boån phaän cuûa Phaät töû, nghóa laø nghe nhöõng lôøi Phaät ñaõ daïy, laøm theo nhöõng vieäc Phaät ñaõ laøm, ñi theo con ñöôøng Phaät ñaõ ñi.
Phaät töû, ñaùng leõ phaûi laøm y nhö theá ñoù. Nhöng bôûi vì chuùng ta laø Phaät töû taïi gia, neân chöa coù theå hoaøn toaøn theo ñuùng nhö Phaät. Hai chöõ taïi gia raøng buoäc chuùng ta trong nhöõng boån phaän maø chuùng ta phaûi laøm troøn.
Do ñoù, Phaät töû taïi gia coù nhöõng boån phaän nhö sau:
Boån phaän ñoái vôùi töï thaân.
Boån phaän ñoái vôùi gia ñình, quyeán thuoäc.
Boån phaän ñoái vôùi ngöôøi ngoaøi gia ñình.
I. Boån Phaän Ñoái Vôùi Töï Thaân
Tu taâm döôõng taùnh. Ngoaøi boån phaän laøm ngöôøi cho xöùng vôùi danh nghóa con ngöôøi, cho troøn nhaân caùch, Phaät töû coøn luoân luoân coá gaéng trau doài ñöùc haïnh, tu taâm döôõng taùnh, ñeå cho thaân taâm ñöôïc an laïc, thanh tònh, haàu höôûng ñöôïc haïnh phuùc trong hieän taïi vaø böôùc leân ñöôøng giaûi thoaùt trong töông lai.
Moãi Phaät töû phaûi luoân luoân coá gaéng vöôït leân khoûi kieáp ngöôøi, vöôït ra ngoaøi luïc ñaïo. Chuùng ta töø voâ thæ ñeán nay, vaãn soáng say cheát nguû trong tröôøng giaû danh moäng huyeãàn, luaân hoài ñaõ nhieàu ñôøi nhieàu kieáp maø chuùng sanh cuõng hoaøn laïi chuùng sanh. Ngaøy nay, chuùng ta may nhôø phuùc baùo ñôøi tröôùc, ñöôïc laøm hoïc troø Phaät, maét ñöôïc troâng vaøo quyeån kinh, tai ñöôïc nghe Phaät phaùp, cuõng nhö ñeâm toái saün coù ñeøn, trong beå khoå gaëp thuyeàn teá ñoä. Neáu chuùng ta khoâng gaéng söùc tu taäp, döùt boû nhöõng thoùi quen meâ laàm phieàn naõo, ñeå cho taâm taùnh chuùng ta ñöôïc tieán hoùa daàn ñeán choã hoaøn toaøn vieân maõn, thì sao cho khoûi phuï duyeân laønh ñôøi tröôùc cuûa chuùng ta vaø phuï coâng ôn Ñöùc Thích Ca, ñaáng Töø phuï ñaõ hieän thaân thuyeát phaùp, chæ baøy cho chuùng ta nhöõng phöông phaùp tu haønh ñeå thoaùt khoûi sanh töû luaân hoài. Phöông phaùp tu haønh maø moät Phaät töû taïi gia caàn phaûi quyeát taâm thöïc hieän laø: giöõ Nguõ Giôùi, tu Thaäp thieän, saùm tröø caùc phieàn naõo, chuyeân taâm nieäm Phaät, phaùt taâm töø bi teá ñoä. Coù nhö theá thì môùi coù theå vöôït ra khoûi kieáp ngöôøi, böôùc theâm moät böôùc daøi treân con ñöôøng giaûi thoaùt.
II. Boån Phaän Ñoái Vôùi Gia Ñình
Phaät töû taïi gia coøn coù gia ñình quyeán thuoäc, neân coøn nhieàu boån phaän khoâng theå laøm ngô ñöôïc. Phaät töû coù cha meï, vôï hay choàng, con caùi, baø con thaân thích, ngöôøi giuùp coâng hay keû möôùn vieäc... Ñoái vôùi moãi haïng ngöôøi aáy, Phaät töû ñeàu coù moãi caùch ñoái xöû, moãi boån phaän.
Theo kinh Thieän Sanh, thì Phaät töû taïi gia coù nhöõng boån phaän nhö sau ñoái vôùi nhöõng ngöôøi trong nhaø:
1. Boåàn phaän con ñoái vôùi cha meï, phaûi ñuû naêm ñieàu:
a) Laøm con phaûi heát loøng hieáu kính ñoái vôùi cha meï, tuøy theo muøa tieát haøn, nhieät, maø chaêm nom meàn chieáu, aám aùp hôïp thôøi, ñeå cha meï ñöôïc nghæ ngôi yeân giaác.
b) Laøm con moãi ngaøy phaûi daäy sôùm, ñeå phaân coâng vieäc cho ngöôøi laøm luïng ñuùng giôø, vaø lo saép ñaët mieáng aên thöùc uoáng cho cha meï ñöôïc vöøa mieäng ñeïp loøng.
c) Laøm con phaûi gaùnh vaùc taát caû coâng vieäc nhoïc nhaèn, thay theá cho cha meï, ñeå cha meï ñöôïc thö thôùi, vui veû trong tuoåi giaø.
d) Laøm con phaûi nhôù nghó luoân luoân ñeàn ôn sanh thaønh, döôõng duïc, ñeå lo baùo ñaùp cho kòp trong luùc cha meï coøn sanh tieàn.
ñ) Laøm con, khi cha meï ñau oám, phaûi heát loøng saên soùc, haàu haï beân giöôøng, khoâng naøi khoù nhoïc vaø aân caàn röôùc thaày xem maïch, thuoác thang ñieàu trò khoâng sôï hao toán.
2. Boån phaän cha meï ñoái vôùi con, cuõng phaûi ñuû 5 ñieàu:
a) Phaûi daïy doã con döùt tröø taát caû ñieàu hung aùc, laøm taát caû ñieàu laønh, ñeå trôû neân ngöôøi coù ñöùc haïnh.
b) Phaûi khuyeân raên con caùi, neân gaàn guõi ngöôøi trí tueä.
c) Phaûi nhaéc nhôû con caùi, caàn maãn hoïc haønh.
d) Phaûi lieäu ñònh cöôùi gaû con caùi cho kòp luùc xuaân thôøi.
ñ) Phaûi cho con caùi baøn tính tham döï vieäc nhaø, cuøng goùp coâng trong söï xaây döïng haïnh phuùc gia ñình.
3. Boån phaän vôï ñoái vôùi choàng, phaûi ñuû 5 ñieàu:
a) Phaûi kính yeâu vaø hoøa thuaän vôùi choàng, khi choàng ra ñi hay trôû veà, phaûi ñöa ñoùn nieàm nôû.
b) Khi choàng ñi vaéng, ôû nhaø phaûi lo queùt doïn, may vaù, côm nöôùc saün saøng, ñôïi choàng veà môùi cuøng aên uoáng.
c) Phaûi giöõ gìn tieát haïnh, khoâng ñöôïc ngoaïi tình.
d) Luùc choàng noùng giaän naëng lôøi, khoâng neân böøng maët caõi laãy, laøm maát hoøa thuaän vaø coù khi phaûi raõ rôøi gieàng moái. Laïi khi choàng coù lôøi khuyeân baûo chaùnh ñaùng, vôï phaûi vaâng theo; khi coù moùn ngon vaät quí, khoâng neân duøng rieâng cho mình.
ñ) Moãi ñeâm, khi choàng nguû roài, phaûi xem xeùt cöûa neûo, tröôùc sau ñoùng gaøi kín ñaùo, caét ñaët caån thaän, soi roïi khaép caû trong nhaø, roài môùi ñi nguû sau.
4. Boån phaän choàng ñoái vôùi vôï, cuõng phaûi ñuû 5 ñieàu:
a) Khi vôï ra ñi hay luùc trôû veà, phaûi ñöa ñoùn nieàm nôû.
b) Phaûi aên uoáng cho coù giôø khaéc, vaø ñöøng quaù khoù khaên, ñeå vôï khoûi phaûi laøm phieàn loøng naáu nöôùng khoâng chöøng, vaø lo laéng cöïc nhoïc.
c) Phaûi tuøy phaän giaøu ngheøo cuûa mình, ñeå vôï mua saém aùo quaàn vaø ñoà trang söùc vöøa theo sôû thích, khoâng heïp loøng laøm vôï buoàn phieàn.
d) Phaûi tin caäy phoù thaùc cho vôï caùc coâng vieäc nhaø.
ñ) Khoâng ñöôïc sanh taâm taø vaïy, sôùm maän toái ñaøo, laøm cho vôï ghen tuoâng saàu naõo.
5. Boån phaän ñoái vôùi baø con thaân thích, phaûi coù ñuû 5 ñieàu:
a) Khi thaáy baø con coù ngöôøi laøm vieäc chaúng laønh, thì phaûi thöông xoùt khuyeân can, raên nhaéc.
b) Trong baø con thaân thích, coù ngöôøi naøo bò ñau oám, tai naïn, taät nguyeàn, thì phaûi heát loøng giuùp ñôõ, hoaëc côm chaùo thuoác men, hoaëc aùo quaàn, tieàn baïc v.v...
c) Nhöõng vieäc kín ñaùo, rieâng tö cuûa ngöôøi naøy, mình coù bieát cuõng khoâng neân tieát loä cho ngöôøi khaùc bieát.
d) Baø con thaân thích, phaûi naêng tôùi lui thaêm vieáng, nhaéc nhôû nhau traùnh döõ laøm laønh. Ñoi khi coù yù kieán chaúng ñoàng, cuõng neân hoan hyû, ñöøng coá chaáp giaän hôøn nhau.
ñ) Trong thaân baèng quyeán thuoäc, coù keû giaøu ngöôøi ngheøo, leõ coá nhieân ngöôøi dö aên dö ñeå, phaûi giuùp ñôõ cho keû thieáu huït.
6. Boån phaän chuû ñoái vôùi ngöôøi giuùp vieäc trong nhaø, phaûi coù ñuû 5 ñieàu:
a) Chuû nhaø tröôùc khi sai khieán ngöôøi giuùp vieäc laøm gì, tröôùc phaûi bieát hoï, ñoùi, no, aám, laïnh theá naøo ñeå hoï coù ñuû söùc khoûe vaø vui loøng laøm luïng.
b) Luùc naøo caàn giuùp vieäc laøm gì, tröôùc phaûi bieát hoï, ñoùi, no, aám, laïnh theá naøo ñeå hoï coù ñuû söùc khoûe vaø vui loøng laøm luïng.
b) Luùc naøo ngöôøi giuùp vieäc bò bònh hoaïn, phaûi chaêm non thuoác thang vaø ñeå cho hoï ñöôïc nghæ ngôi, ñeå boài boå söùc khoûe laïi.
c) Khi hoï coù phaïm loãi gì, phaûi xeùt coi hoï coá yù hay voâ tình. Neáu voâ yù laàm lôõ, thì neân dung thöù; neáu hoï quyeát loøng phaù haïi, thì phaûi laøm nghieâm traùch haún hoi, vôùi lôøi leõ thanh nhaõ, cho hoï bieát loãi ñeå chöøa.
d) Khi hoï tieän taën tích goùp ñöôïc soá tieàn rieâng, khoâng neân tìm caùch thaâu ñoaït.
ñ) Khi muoán thöôûng coâng lao cho hoï, phaûi giöõ möïc coâng bình, tuøy coâng lao cuûa moãi ngöôøi maø phaân chia cho caân xöùng.
7. Boån phaän ngöôøi giuùp vieäc ñoái vôùi chuû nhaø, cuõng phaûi coù ñuû 5 ñieàu kieän:
a) Moãi buoåi saùng phaûi thöùc daäy tröôùc chuû nhaø, khoâng ñôïi keâu.
b) Phaûi bieát phaàn vieäc naøo cuûa moãi ngaøy, cöù y nhö thöôøng leä maø thi haønh, khoâng ñôïi chuû sai baûo.
c) Khi laøm vieäc phaûi thaän troïng ñoà duøng cuûa chuû, khoâng laøm vuït chaïc, hö hao.
d) Phaûi heát loøng kính meán chuû nhaø, luùc chuû ra ñi, phaûi aân caàn ñöa tin, luùc chuû trôû veà, phaûi vui möøng tieáp ñoùn.
ñ) Khoâng neân chæ trích, noùi xaáu chuû vôùi ngöôøi ngoaøi.
III. Boån Phaän Ñoái Vôùi Ngöôøi Ngoaøi Gia Ñình
Nhöõng ngöôøi ngoaøi gia ñình, chuùng toâi muoán noùi ôû ñaây, khoâng phaûi nhöõng ngöôøi xa laï, hay haøng xoùm laùng gieàng, maø chính laø nhöõng ngöôøi coù söï lieân quan maät thieát vôùi chuùng ta, nhöng khoâng cuõng quyeán thuoäc, khoâng ôû chung döôùi moät maùi nhaø, neân taïm goïi laø nhöõng ngöôøi ngoaøi gia ñình.
Nhöõng ngöôøi naày giöõ vai troø quan troïng trong ñôøi soáng cuûa chuùng ta, laùi chuùng ta ñi treân con ñöôøng hieåu bieát ñaïo ñöùc, goùp moät phaàn lôùn lao trong vieäc xaây döïng haïnh phuùc cho chuùng ta. Ñoù laø nhöõng vò thaày daïy doã vaø nhöõng vò Taêng giaø vaø thieän höõu tri thöùc.
1. Boån phaän hoïc troø ñoái vôùi thaày, phaûi ñuû 5 ñieàu:
a) Phaûi kính meán thaày nhö cha meï
b) Phaûi vaâng lôøi thaày daïy baûo.
c) Phaûi giuùp ñôõ thaày trong côn hoaïn naïn.
d) Phaûi sieâng naêng hoïc taäp cho vui loøng thaày.
ñ) Khi thoâi hoïc roài, cuõng phaûi naêng tôùi lui thaêm vieáng thaày, ñeå toû loøng caûm meán coâng ôn daïy doã vaø quyù troïng taøi ñöùc cuûa Thaày.
2. Boån phaän thaày ñoái vôùi troø, cuõng phaûi ñuû 5 ñieàu:
a) Phaûi caàn maãn daïy doã hoïc troø.
b) Phaûi coá gaéng laøm sao cho hoïc troø mình mau tieán boä hôn hoïc troø khaùc, veà taøi naêng cuõng nhö veà ñöùc haïnh.
c) Phaûi ñeå yù ñeán nhöõng ñieàu caán yeáu laøm sao cho hoïc troø in saâu maõi vaøo taâm trí.
d) Phaûi giaûng giaûi roõ raøng caùc lyù thuyeát maéc moû vaø hoûi laïi nhieàu laàn cho hoïc troø khoâng laàm laïc.
ñ) Phaûi coù loøng roäng raõi, mong muoán laøm sao cho hoïc troø mình ñöôïc trôû neân gioûi hôn mình.
3. Boån phaän Tín ñoà ñoái vôùi chö Taêng vaø thieän höõu tri thöùc phaûi ñuû 5 ñieàu:
a) Phaûi heát loøng thaønh thaät ñoái vôùi chö Taêng vaø thieän höõu tri thöùc.
b) Phaûi cung kính vaø vaâng lôøi daïy baûo cuûa quí vò minh sö vaø caùc thieän höõu.
c) Phaûi chaêm chæ nghe lôøi giaûng daïy cuûa caùc vò Taêng giaø ñöùc ñoä, thaåm xeùt cho kyõ löôõng roài nhö phaùp maø tu haønh.
d) Phaûi caàu hoïc vôùi chö Taêng vaø thieän höõu nhöõng choã bí yeáu veà ñaïo lyù maø mình chöa hieåu.
ñ) Phaûi caàu thænh caùc vò minh sö chæ daïy cho mình nhöõng phaùp moân caàn yeáu, nhö "tham thieàn", "nieäm Phaät" ñeå ngaøy ñeâm chuyeân taâm tu trì, khoâng giaùn ñoaïn.
IV. Caùch Xöng Hoâ Vaø Moät Soá Nghi Thöùc Caàn Thieát Cuûa Ngöôøi Phaät Töû Taïi Gia
Ngoaøi nhöõng boån phaän noùi treân, Phaät töû taïi gia coøn caàn phaûi bieát caùch xöng hoâ khi tieáp xuùc vôùi quyù vò Taêng giaø, vaø nhöõng nghi thöùc caàn thieát khi ñeán chuøa, khi leã Phaät, caàm kinh v.v... Ñaõ laø Phaät töû, thì nhöõng ñieàu naøy, maëc duø laø hình thöùc, cuõng khoâng theå khoâng bieát ñeán.
1. Caùch chaøo hoûi vaø xöng hoâ vôùi Taêng giaø:
Phaät töû phaûi bieát caùch ñoái xöû, xöng hoâ vôùi chö Taêng cho phaûi pheùp:
a) Khi gaëp moät vò hay nhieàu vò Taêng taïi chuøa hay ngoaøi ñöôøng, neân chaép tay kính caån chaøo, baèng caùch nieäm: "Nam moâ A Di Ñaø Phaät"
, vôùi veû maët hoan hyû vôùi mình. Loái chaøo aáy bieåu loä moät tình caûm ñaäm ñaø, coøn hôn loái chaøo baét tay cuûa ngöôøi AÂu Taây. Sôû dó chaøo nhau baèng moät caâu baûo hieäu Phaät, laø ñeå nhaéc raèng ai cuõng coù Phaät taùnh (baûn taùnh A Di Ñaø), neáu quyeát chí tu, roài cuõng ñeán ñöôïc caûnh giôùi Tònh ñoä vaø cuoái cuøng seõ thaønh Phaät.b) Veà caùch xöng hoâ, Phaät töû taïi gia khoâng neân keâu chö Taêng baèng Huynh hay Sö huynh hay Ñaïo höõu maø neân keâu baèng thaày
, maëc duø vò aáy laø ñoàng sö.Nhöõng tieáng Thöôïng Toïa, Ñaïi Ñöùc khoâng neân quaù laïm duïng, khoâng phaûi ñoái vôùi vò sö naøo cuõng goïi laø Thöôïng Toïa hay Ñaïi Ñöùc ñöôïc caû. Chæ ñoái vôùi nhöõng vò sö coù ñaïo haïnh, nhieàu nieân laäp (tuoåi Ñaïo), vaø ñoái vôùi mình chöa quen thaân laém, môùi neân duøng chöõ Thöôïng Toïa hay Ñaïi Ñöùc. Ñoái vôùi caùc vò Boån sö, caùc vò Taêng giaø mình thöôøng quen bieát, duøng chöõ "Thaày" laø phaûi caùch vaø ñaày ñuû yù nghóa nhaát. Thaày laø coù yù toân kính nhö cha (quaân, sö, phuï) vaø laø ngöôøi thöôøng daïy baûo mình treân ñöôøng tu taäp. Thaày coù veû vöøa toân kính, vöøa thaân maät, vöøa chaân thaät, chöù khoâng nhö chöõ Thöôïng Toïa hay Ñaïi Ñöùc coù veû xaõ giao kieåu caùch, ñaõi boâi, beà ngoaøi. Hieän nay ñang lan traøn caùi dòch, duøng danh töø Thöôïng Toïa vaø Ñaïi Ñöùc. Chuùng ta neân thaän troïng moãi khi duøng nhöõng chöõ aáy, ñeå khoûi bò ngöôøi ngoaïi ñaïo hieåu laàm laø quí vò Taêng giaø muoán ñöôïc goïi nhö theá, vì coøn thích chöùc töôùc, hö danh.
c) Tröôùc khi vaøo Chaùnh ñieän leã Phaät, phaûi röûa maët, suùc mieäng, röûa tay cho saïch seõ, ñeå giaày deùp ngoaøi theàm cöûa
, ñöøng mang vaøo Ñieän maø toån Phöôùc. Khi tieán tôùi Ñieän thì ñi ôû phía traùi, khi ra thì ñi veà phía höõu, theo caùch "höõu nhieãu" cuûa nhaø Phaät (ñi quanh theo chieàu höõu, ba hay baûy voøng, ñeå toû loøng kính meán Phaät ).Khi ñi ra, phaûi chuù yù coi chöøng döôùi chaân, ñeå traùnh khoûi söï daãm ñaïp truøng kieán. Giöõ ñöôïc nhö theá, ñöôïc phöôùc ñöùc hôn laø phoùng sanh maø khoâng bieát giöõ.
d) Khi tuïng kinh, phaûi chaép hai tay ngang ngöïc, möôøi ngoùn tay töøng caëp baèng nhau, khoâng so le, hai loøng baøn tay khít laïi, ñöøng ñeå troáng giöõa
. Chaân ñöùng ngang baèng, hình chöõ "baùt", maét ngoù xuoáng, chaêm chæ tuïng cho caùc caâu raønh maïch, khoâng neân yû gioïng hay, tuïng to tieáng ñoäng chuùng. Phaûi tuïng cho aên nhòp, theo tieáng moõ vaø tieáng tuïng cuûa oâng Duy na (daãn ñaàu).Khi leã Phaät, naêm voùc phaûi saùt ñaát, nghóa laø ñaàu, hai tay, hai goái, phaûi saùt chieáu, heát loøng thaønh kính maø leã. Khi laïy phaûi xích qua moät beân, vì phía sau coøn coù chuøa thôø Hoä phaùp hay töôïng Phaät vaø nhöôøng choã cho ngoâi Truï trì. Khi leã Phaät xong, ñi ra phaûi böôùc lui, maét ngoù töôïng Phaät, ñöøng quay löng laïi.
ñ) Tröôùc khi caàm kinh hay tuïng phaûi röûa tay
. Caàm kinh saùch ñem ñi ñaâu, neân oâm treân ngöïc, ñöøng caëp beân naùch nhö quyeån saùch thöôøng, vì kính kinh nhö kính Phaät. Neáu caàm kinh maø muoán chaøo ngöôøi, thì phaûi ñeå kinh treân baøn tröôùc khi chaøo. Gaëp tröôøng hôïp khoâng coù choã ñeå kinh, thì oâm vaøo ngöïc maø chaøo: "A Di Ñaø Phaät" laø ñöôïc. Kieâng nhaát laø caàm quyeån kinh maø xaù chaøo ngöôøi.Treân ñaây laø keå sô löôïc moät soá oai nghi teá haïnh maø Phaät töû taïi gia phaûi giöõ gìn. Oai nghi cuûa ngöôøi xuaát gia thì nhieàu laém, nhöng khoâng phaûi phaïm vi cuûa baøi naøy, neân khoâng noùi ñeán.
C. Keát Luaän
Khuyeân Phaät töû taïi gia giöõ troøn boån phaän.
Boån phaän cuûa Phaät töû taïi gia nhö vöøa trình baøy ôû treân, tuy keå ra thì nhieàu, nhöng khoâng coù gì laø cao kyø khoù khaên phöùc taïp. Nhöõng ñieàu aáy, moät ngöôøi chöa phaûi laø Phaät töû, nhöng coù chuùt ñöùc haïnh, cuõng ñaõ hieåu roài, bieát roài.
Nhöng ñieàu quan troïng ôû ñaây, khoâng phaûi laø hieåu bieát maø laø thöïc haønh, nhöõng ñieàu ñaõ hieåu bieát aáy. Trong cuoäc soáng taàm thöôøng haèng ngaøy, laøm troøn boån phaän coù nhieàu khi coøn khoù hôn laø ra traän gieát quaân thuø, hay treøo non loäi suoái. Nhöõng coâng vieäc khoù khaên nhö baát thöôøng naøy chæ caàn vaän ñoäng söï coá gaéng vaø haêng haùi trong moät khoaûng thôøi gian nhaát ñònh, chöù nhöõng boån phaän taàm thöôøng haèng ngaøy, muoán laøm cho troøn, phaûi vaän duïng söï kieân nhaãn vaø coá gaéng suoát caû ñôøi. Vì lyù do aáy maø tuïc ngöõ ta coù caâu: "Thöù nhaát tu nhaø, thöù hai tu chôï, thöù ba tu chuøa".
Vaäy chuùng ta khoâng neân xem thöôøng nhöõng boån phaän taàm thöôøng cuûa chuùng ta, maø phaûi luoân luoân coá gaéng laøm cho troøn. Söï coá gaéng naøy seõ ñem laïi cho chuùng ta moät phaàn thöôûng chaéc chaén thaät laø ñöa daàn chuùng ta leân ñöôøng giaûi thoaùt.
Minh Quang posted January 24, 2002
