Phaät Hoïc Phoå Thoâng Khoùa Thöù Nhaát
Thích Thieän Hoa
Baøi Thöù BaåyThôø Phaät, Laïy Phaät, Cuùng Phaät
A. Môû Ñeà
Xöa nay, nhöõng baäc coù coâng ôn lôùn ñoái vôùi quoác gia, xaõ hoäi ñeàu ñöôïc toân suøng, ngöôõng moä. Söï toân suøng ngöôõng moä naøy do nhieàu nguyeân nhaân, nhöng nguyeân nhaân chính laø loøng tri aân vaø söï mong muoán ñöôïc noi theo göông saùng. Tuïc ngöõ coù caâu: "AÊn traùi phaûi nhôù keû troàng caây, uoáng nöôùc phaûi nhôù ngöôøi ñaøo gieáng". Loøng tri aân laø moät ñöùc tính quí baùu, maø nhöõng ngöôøi coù chuùt coâng baèng khoâng theå thieáu ñöôïc. Moät xaõ hoäi goàm nhöõng phaàn töû phi aân boäi nghóa, aên chaùo ñaù baùt, khoâng coù theå toàn taïi ñöôïc laâu daøi, vì noù laøm chaùn naûn nhöõng keû coù loøng, vaø laøm khoâ caïn nguoàn hy sinh. Vaû laïi, neáu con ngöôøi thaáy ñieàu toát, ngöôøi hieàn maø chaúng haâm moä, thaáy ñieàu xaáu, ngöôøi aùc maø khoâng traùnh xa, thì con ngöôøi aáy laø ngöôøi thieáu caên baûn ñaïo ñöùc, thieáu maàm thieän, khoù coù theå tieán boä. Vì nhöõng lyù do treân, ta thaáy treân theá giôùi, baát luaän ôû phöông trôøi naøo, daân toäc naøo, thôøi ñaïi naøo, heã keû coù coâng vôùi laøng xoùm, thì ñöôïc laøng xoùm toân thôø, keû coù coâng vôùi quoác gia, daân toäc, thì ñöôïc quoác gia, daân toäc toân thôø, keû coù coâng ñöùc vôùi nhaân loaïi, thì ñöôïc nhaân loaïi suøng thöôïng.
Söï thôø cuùng trong caùc toân giaùo cuõng khoâng ra ngoaøi nhöõng lyù do ñaõ keå treân. Nhöng ôû caùc toân giaùo, söï thôø cuùng coù tính caùch thöôøng tröïc vaø thieát tha hôn, vì caùc vò Giaùo chuû laø nhöõng baäc coù coâng ôn lôùn ñoái vôùi nhaân loaïi vaø laø nhöõng göông saùng maø tín ñoà caàn ñaët luoân luoân ôû tröôùc maét ñeå soi saùng ñôøi mình. Trong caùc vò Giaùo chuû, thì Ñöùc Phaät laø Vò ñöôïc nhieàu tín ñoà suøng moä nhaát. Söï suøng moä ôû ñaây bieåu hieän trong söï thôø, laïy vaø cuùng Phaät.
B. Chaùnh Ñeà
I.- Thôø Phaät
1) Phaät laø baäc ñaùng toân thôø. Phaät laø nhöõng baäc ñaõ daøy coâng tu luyeän phöôùc ñöùc vaø trí tueä, cho neân ñaõ ñöôïc hoaøn toaøn saùng suoát vaø coù ñaày ñuû ñöùc haïnh cao quyù. Caùc Ngaøi ñaõ duøng ñöùc vaø trí aáy ñeå daãn daét chuùng sanh ra ngoaøi bieån khoå luaân hoài, vaø ñöa ñeán ñòa vò saùng suoát an vui. Trong coâng vieäc ñoä sanh aáy, caùc Ngaøi laïi khoâng bao giôø thoái chuyeån ngaõ loøng maëc duø gaëp trôû löïc khoù khaên. Caùc Ngaøi ñaõ nguyeän ñoä cho toaøn theå chuùng sanh, cho ñeán khi naøo khoâng coøn moät chuùng sanh naøo ñeå ñoä nöõa môùi thoâi, thaät laø ñuùng vôùi caâu: "Töï giaùc, giaùc tha, giaùc haïnh vieân maõn". Moät baäc coù ñuû ba ñöùc tính quyù baùu laø Bi, Trí, Duõng, ba ñöùc tính caên baûn maø moät con ngöôøi muoán ñöôïc toaøn thieän, toaøn myõ, toaøn chaân, khoâng theå thieáu ñöôïc. Moät baäc sieâu phaøm xuaát chuùng, coù nhöõng lôøi daïy quyù baùu, nhöõng cöû chæ cao thöôïng, nhöõng haønh ñoäng saùng suoát, moät ñôøi soáng göông maãu nhö Phaät, maø chuùng ta khoâng toân thôø, thì coøn toân thôø ai nöõa?
2) Nhöng chuùng ta phaûi thôø Phaät nhö theá naøo môùi ñuùng yù nghóa. Nhö treân ñaõ noùi, chuùng ta thôø Phaät laø ñeå toû loøng tri aân cuûa chuùng ta ñoái vôùi moät Vò ñaõ coù aân ñöùc lôùn vôùi nhaân loaïi. Chuùng ta thôø Phaät laø ñeå coù luoân luoân ôû tröôùc maët moät göông maãu saùng suoát troïn laønh ñeå khuoân raäp tö töôûng, lôøi noùi vaø haønh ñoäng cuûa chuùng ta ñöôïc chaân, thieän, myõ nhö Phaät vaäy. Ngöôøi ta thöôøng noùi: "Gaàn möïc thì ñen, gaàn ñeøn thì saùng". Chuùng ta thôø Phaät laø muoán luoân luoân ñöôïc coù beân mình ngoïn ñeøn trí tueä cuûa Ngaøi, caùi höông töø bi cuûa Ngaøi, ñeå ñöôïc saùng laây, thôm laây, chöù khoâng phaûi chuùng ta coù muïc ñích caàu caïnh Ngaøi ñeå Ngaøi ban phöôùc, tröø hoïa, ñeå Ngaøi che chôû cho chuùng ta mua may baùn ñaét moät caùch baát löông, hay ñeå chuùng ta döïa vaøo theá löïc cuûa Ngaøi, tha hoà laøm nhöõng ñieàu baát chính. Neáu chuùng ta thôø Ngaøi vôùi muïc ñích sai laïc nhö vöøa noùi ôû treân, thì khoâng nhöõng chuùng ta ñaõ phæ baùng Ñöùc Phaät, maø chuùng ta coøn töï taïo tö töôûng khoâng toát cho chuùng ta nöõa.
3) Phaûi thôø Ñöùc Phaät naøo? Ñöùc Phaät naøo cuõng coù nghóa voâ löôïng quang, voâ löôïng thoï, bao la cuøng khaép vaø coâng ñöùc tu haønh phöôùc trí voâ löôïng voâ bieân caû; neân heã thôø moät Ñöùc Phaät laø thôø taát caû caùc Ñöùc Phaät. Nhöng chuùng ta cuõng neân tuyø theo thôøi kyø giaùo hoùa cuûa moãi Ñöùc Phaät vaø phaùp moân tu haønh maø thôø cho xöùng lyù, hôïp cô. Thí duï nhö hieän nay, chuùng ta ôû vaøo thôøi kyø giaùo hoùa cuûa Ñöùc Phaät Thích Ca Maâu Ni, thì leõ coá nhieân, chuùng ta phaûi thôø Ngaøi tröôùc heát. Neáu tín ñoà naøo tu veà "Tònh Ñoä Toâng", chuyeân veà phaùp moân "Trì danh nieäm Phaät" ñeå caàu vaõng sanh, thì tín ñoà aáy phaûi thôø Ñöùc Phaät A-Di-Ñaø. Hoaëc giaû, neáu Phaät töû muoán thôø taát caû Phaät trong ba ñôøi, thì neân thôø Ñöùc Phaät Thích Ca, Ñöùc A-Di-Ñaø, vaø Ñöùc Di-Laëc, goïi laø thôø "Tam Theá Phaät".
4) Caùch thöùc thôø Phaät. Nhö vaäy trong nhaø tín ñoà, neáu muoán thôø töôïng Phaät, thì nhieàu nhaát laø ba Vò. Vaø neân nhôù raèng, trong khi thôø Tam Theá Phaät, phaûi saép ñaët chung moät baøn. Neáu töôïng loàng kieáng thì neân treo ngay thaúng, khoâng ñöôïc caùi cao, caùi thaáp, cuõng khoâng ñöôïc caùi to, caùi beù; coøn nhö töôïng goã, töôïng ñoàng, töôïng saønh, thì ñeå ngang haøng ñoàng böïc, khoâng neân ñeå töøng treân, caáp döôùi. Baøn thôø Phaät phaûi ñaët chính giöõa nhaø, baøn thôø oâng baø ôû phía döôùi hoaëc sau, ñuùng caâu: "Tieàn Phaät haäu Linh, hay Thöôïng Phaät haï Linh". Neáu nhaø laàu thì thôø Phaät ôû taàng treân. Taïi baøn thôø Phaät khoâng neân ñeå taïp vaät naøo khaùc, ngoaøi bình boâng, lö höông, chaân ñeøn vaø dóa quaû. Nhöõng vaät naøy moãi ngaøy ñeàu chaêm soùc lau queùt saïch seõ luoân. Laàn ñaàu tieân thænh Töôïng Phaät, tín ñoà phaûi laøm leã thöôïng töôïng, cuõng goïi laø leã an vò Phaät. Leã naøy khoâng baét buoäc phaûi toå chöùc linh ñình, chæ neân laøm moät caùch ñôn giaûn, nhöng khoâng keùm veû trang nghieâm vaø tinh khieát. Muoán ñöôïc hai ñaëc dieåm aáy, chuû nhaø phaûi doïn mình saïch seõ: aên chay, giöõ giôùi vaø môøi theâm thieän höõu trí thöùc ñeán hoä nieäm moät thôøi kinh. Vaø baét ñaàu töø ngaøy laøm leã an vò Phaät trôû ñi, taát caû moïi ngöôøi trong nhaø, moãi ngaøy ra voâ troâng thaáy töôïng Phaät, neân nghó nhôù ñeán ñöùc haïnh cao caû cuûa Ngaøi maø chænh ñoán laïi thaân taâm mình. Moãi ngaøy ñeàu lo caûi thieän laïi söï cö xöû vôùi nhau, ñoái noäi cuõng nhö ñoái ngoaïi, phaûi luoân luoân thaám nhuaàn tinh thaàn töø bi, baùc aùi vaø bình ñaúng. Nhö theá môùi xöùng ñaùnh vôùi danh nghóa cuûa moät gia ñình coù thôø Phaät. Thôø phuïng laâu naêm, töôïng Phaät bi hö raùch, khoâng theå sôn pheát hay söûa chöõa laïi ñöôïc, thì neân thay ñoåi töôïng môùi. Khi coù töôïng môùi roài thì töôïng cuõ phaûi daâng vaøo chuøa chôø dòp nhaäp thaùp, chôù khoâng neân baï ñaâu boû ñoù, maø mang toäi.
II.- Laïy Phaät
1) YÙ nghóa laïy Phaät.- Ngaøy xöa, khi Ñöùc Phaät coøn taïi theá, caùc ñeä töû töø vua quan, ñeán daân chuùng, moãi laàn ñöôïc may maén gaëp Ñöùc Phaät Thích Ca, ñeàu cuùi xuoáng oâm chaân Phaät vaø ñaët traùn mình leân chaân Ngaøi ñeå toû loøng ngöôõng moä, toân thôø moät baäc toái thöôïng: Bi, trí sieâu phaøm. Cöû chæ aáy laø moät cöû chæ voâ cuøng khieâm toán, nhu thuaän vaø hoaøn toaøn tin caäy ñoái vôùi Ñöùc Phaät. Sau khi Phaät nhaäp dieät, toaøn theå tín ñoà vaãn xem Ngaøi nhö coøn taïi theá, vaø caùi cöû chæ cuùi xuoáng oâm chaân Phaät vaãn coøn tieáp noái toàn taïi cho ñeán ngaøy nay vaø muoân ngaøn naêm sau. Caùi cöû chæ aáy chæ coù caùi coâng duïng laøm cho tín ñoà bao giôø cuõng hình dung nhö Ñöùc Phaät coøn ngoài tröôùc maët mình ñeå chöùng giaùm cho taám loøng thaønh kính thieát tha cuûa mình.
2) Phaûi laïy Phaät nhö theá naøo môùi ñuùng yù nghóa.- Ñeå cho ñuùng vôùi yù nghóa treân, khi laïy Phaät phaûi quyø xuoáng, uùp hai baøn tay xuoáng nhö ñang oâm hai chaân Phaät vaø cuùi löng xuoáng ñaët traùn mình chaïm ñaát (naêm voùc saùt ñaát). Tröôùc khi laïy Phaät, phaûi doïn mình cho saïch seõ: röûa maët, suùc mieäng, lau tay chaân, thay y phuïc vaø maëc aùo traøng. Xong xuoâi, môùi ñoát höông ra tröôùc baøn Phaät, ñöùng ngay thaúng, tay chaép ñeå tröôùc ngöïc, maét nhìn töôïng Phaät, taâm töôûng ñeán caùc töôùng toát vaø nhöõng ñöùc haïnh cao caû cuûa Ngaøi, vaø toû baøy nguyeän voïng chaân chaùnh cuûa mình, xaù roài caém höông vaøo lö, ñaùnh tieáng chuoâng vaø laïy Phaät ba laïy. Leã Phaät nhö theá môùi ñuùng phaùp; trong kinh goïi laø "thaân taâm cung kính leã", nghóa laø thaân taâm haêng haùi teà chænh, nghieâm trang, taâm thì hôùn hôû vui möøng vaø heát loøng thaønh kính nhö gaëp ñöôïc Phaät coøn taïi theá. Traùi laïi, chuùng ta leã Phaät vôùi loøng ngaõ maïn (ngaõ maïn leã), hay vôùi taâm caàu danh (caàu danh leã), thì ñaõ khoâng coù keát quûa gì, maø coøn mang theâm toäi.
Ngaõ maïn leã, laø khi laïy Phaät maø trong taâm coøn ngaïo ngheã, kieâu caêng, naêm voùc (ñaàu, hai tay, hai chaân) khoâng saùt ñaát, ñöùng leân cuoái xuoáng moät caùch caåu thaû, qua loa cho coù chuyeän. Caàu danh leã, laø khi thaáy coù ñoâng ngöôøi thì mieäng lieàn to tieáng daøi hôi xöng danh hieäu Phaät, thaân laïi sieâng naêng laïy khoâng ngöøng nghæ, coù yù ñeå cho moïi ngöôøi khen ngôïi. Traùi laïi khi khoâng coù ngöôøi thì thaân laïi bieáng nhaùc, taâm laïi giaûi ñaõi, khoâng muoán leã baùi gì caû. Hai caùch leã baùi treân ñaây raát giaû doái, vaäy nhöõng ai muoán tieán treân ñöôøng Ñaïo, thì phaûi neân traùnh ngay.
3) Boán pheùp laïy (thuoäc veà lyù).- Veà phöông dieän lyù thì coù boán pheùp leã.
a) Phaùt trí thanh tònh leã.- Trong pheùp naøy, ngöôøi haønh leã phaûi thaáu suoát raèng caûnh giôùi cuûa Chö Phaät ñeàu tuøy taâm hieän baøy, neân laïy moät Ñöùc Phaät, töùc laø laïy taát caû Chö Phaät, laïy moät laïy, töùc laø laïy taát caû Phaùp giôùi, vì Phaùp thaân cuûa Phaät dung thoâng.
b) Bieán nhaäp phaùp giôùi leã.- Trong phaùp naøy, ngöôøi haønh leã phaûi töï quaùn thaân, taâm cuøng taát caû caùc phaùp, töø hoài naøo ñeán giôø ñeàu khoâng rôøi phaùp giôùi.
c) Chaùnh quaùn leã.- Trong phaùp naøy, ngöôøi haønh leã laïy Ñöùc Phaät ngay nôi töï taâm cuûa mình, chöù khoâng duyeân vôùi Ñöùc Phaät naøo khaùc, vì taát caû chuùng sanh töø xöa ñeán nay, ñeàu saün coù Phaät taùnh vieân maõn, bình ñaúng vaø chaân giaùc.
d) Thaät töôùng bình ñaúng leã.- Trong phaùp leã naøy, ngöôøi haønh leã khoâng thaáy coù töï, coù tha; ngöôøi vaø mình laø moät, phaøm vaø Thaùnh nhöùt nhö, theá vaø duïng khoâng hai. Do ñoù, Ngaøi Vaên Thuø Sö Lôïi Boà taùt coù noùi: "Naêng leã, sôû leã taùnh khoâng tòch", nghóa laø ngöôøi laïy, vaø ñaáng mình laïy, theå taùnh ñeàu vaéng laëng. Nhö theá môùi thaáu ñaùo vaø hôïp lyù Baùt Nhaõ.
Boán pheùp leã naøy, lyù cao khoù nghó baøn, neáu chaúng phaûi böïc thöôïng caên, thöôïng trí, thì khoâng thaáu noåi vaø khoù laøm theo ñöôïc.
III.- Cuùng Phaät : Laø noùi taét, noùi cho ñuû nghóa laø cuùng döôøng Tam Baûo: Phaät, Phaùp, Taêng. Cuùng döôøng coù nghjóa laø cung caáp vaø nuoâi döôõng.
1.- YÙ nghóa veà cuùng Phaät.- Coù ngöôøi seõ hoûi: Taïi sao Ñöùc Phaät ñaõ laø baát sanh, baát dieät maø laïi coøn phaûi cuùng döôøng? Thaät ra, Ñöùc Phaät ñaõ thoaùt ra ngoaøi voøng sanh töû, thì ñaâu coøn haïn cuoäc trong söï aên uoáng. Nhöng ñaây chæ laø moät hình thöùc ñeå nguï yù raèng, maëc daàu Phaät ñaõ nhaäp dieät laâu roài, nhöng ñoái vôùi chuùng ta, bao giôø cuõng xem nhö Ngaøi coøn taïi theá. Xöa, caùc ñeä töû, caùc ñaøn na thí chuû ñaõ cuùng döôøng Ngaøi nhö theá naøo, nay chuùng ta vaãn tieáp tuïc caùi cöû chæ aáy. Söï cuùng döôøng naøy laøm cho chuùng ta
gaàn vôùi Phaät, coù caûm töôûng nhö bao giôø cuõng ôû beân caïnh Phaät. Cuõng nhôn söï thôø phuïng, leã baùi cuùng döôøng naøy maø chuùng ta ñöôïc keát duyeân laønh vôùi Phaät, hình dung roõ reät cuoäc ñôøi cuûa Ngaøi ñeå quyeát noi theo böôùc chaân cuûa Ngaøi.2.- Phaûi cuùng Phaät vôùi nhöõng gì? (Veà söï).- Vaãn bieát raèng chuùng ta neân cuùng döôøng Phaät ñeå hình dung nhö Ngaøi coøn taïi theá, nhöng neáu chuùng ta, moãi khi cuùng Phaät, laïi baøy bieän ñuû thöùc aên uoáng, naøo yeán tieäc coã baøn linh ñình thì thaät laø phí cuûa, phí coâng maø laïi coøn laøm sai laïc yù nghóa saâu xa cuûa söï cuùng Phaät. Vaäy muoán cuùng Phaät ñuùng yù nghóa thì chæ neân duøng höông thôm, ñeøn saùng, hoa töôi, traùi toát, nöôùc trong vaø ñoâi khi theâm côm traéng laø ñuû.
3.- Naêm moùn dieäu höông ñeå cuùng Phaät. Ñoaïn treân laø noùi veà Söï, veà hình töôùng beân ngoaøi ñeå cuùng Phaät. Coøn veà phöông dieän Lyù, thì phaûi duøng naêm moùn dieäu höông ñeå cuùng Phaät nhö sau:
a)
Giôùi höông.- Phaùp thaân cuûa Phaät raát thanh tònh, neáu veà maët Söï, chuùng ta ñaõ duøng höông traàm ñoát cuùng, thì veà maët Lyù, chuùng ta cuõng phaûi trì giôùi cho trang nghieâm thanh tònh, ñeå cuùng döôøng ñöôïc ñuû caû veà Söï vaø Lyù.b)
Ñònh höông.- Thaân taâm chuùng ta bò meâ nhieãm vaø thöôøng loaïn ñoäng trong moïi hoaøn caûnh. Neáu ñeå buoâng troâi maõi trong tình traïng aáy thì chuùng ta chaúng tu haønh gì ñöôïc. Vaäy haèng ngaøy, haèng giôø, haèng phuùt, haèng giaây, haèng saùt na chuùng ta phaûi coá gaéng taäp ñònh tónh taâm hoàn, ñöøng ñeå cho nhöõng yù nghó, haønh ñoäng xaáu xa xaâm chieám taâm hoàn vaø laøm cho chuùng ta phaûi loaïn ñoäng. Laøm cho taâm tö laéng xuoáng, nhö theá laø duøng Ñònh höông cuùng Phaät.c)
Hueä höông.- Hueä höông cuùng Phaät laø luùc naøo cuõng phaûi löu taâm vaøo ba moùn saùng toû: Vaên hueä, Tö hueä, vaø Tu hueä. Vaên hueä laø laéng nghe lôøi giaùo hoùa quyù baùu cuûa Chö Phaät vaø Thaùnh Hieàn Taêng, Tö hueä laø ñem nhöõng lôøi quyù baùu noùi treân ra suy xeùt, nghieàn ngaãm, bieát theá naøo laø phaûi, theá naøo laø quaáy, caùi naøo laø chaân thaät, caùi naøo laø luoáng doái ñeå khoûi laàm laïc vaøo ñöôøng taø; Tu hueä laø quyeát taâm thöïc haønh nhöõng ñieàu mình cho laø phaûi, tröø boû nhöõng ñieàu mình cho laø traùi, thöïc hieân ñuùng ñaén giaùo lyù saùng suoát cuûa Ñöùc Phaät.d)
Giaûi thoaùt höông.- Giaûi thoaùt höông cuùng Phaät laø quyeát taâm phaù tröø ngaõ chaáp, nguoàn goác cuûa bao söï ñau khoå luaân hoài. Chuùng ta phaûi luoân luoân quaùn voâ ngaõ, khoâng nhaän chieác thaân töù ñaïi naøy laø mình, cuõng khoâng nhìn caùi nghieäp thöùc phaân bieät laø mình, ñeå ñöôïc thoaùt ly ra ngoaøi voøng sanh töû luaân hoài.e
) Giaûi thoaùt tri kieán höông.- Chuùng ta ñaõ bieát quaùn voâ ngaõ, ñeå phaù tröø ngaõ chaáp thì ñöôïc giaûi thoaùt, song vaãn coøn "Phaùp chaáp" raøng buoäc, neân chöa ñeán ñöôïc caûnh giôùi töï taïi, voâ ngaïi nhö Phaät. Coøn Phaùp chaáp nghóa laø coøn thaáy caùc phaùp nhö: ñaát, nöôùc, gioù, löûa laø coù thaät; coøn thaáy vui buoàn söôùng khoå laø coù thaät. Khi naøo chuùng ta theå nhaän ñöôïc raèng töù ñaïi sôû dó in tuoàng coù thaät laø vì chuùng ta coøn ôû trong nghieäp ngöôøi, chôù ñoái vôùi caùc loaøi khaùc, nhö caù chaúng haïn, thì nöôùc ñaâu phaûi laø nöôùc nhö chuùng ta quan nieäm, maø chính laø laâu ñaøi, nhaø cöûa; ñoái vôùi loaøi moït, thì goã ñaâu phaûi nhö chuùng ta quan nieäm, maø laø nhöõng thöùc aên vaø nhaø ôû. Cho ñeán vui, buoàn, söôùng, khoå ñeàu laø ñoái ñaõi vôùi nhau maø sanh ra. Vaäy thì Phaùp cuõng nhö Ngaõ, ñeàu laø giaû doái, khoâng coù thaät, maø chæ laø nhöõng danh töø suoâng maø thoâi. Luoân luoân, quaùn nhö theá, ñeå ñöôïc giaûi thoaùt ra khoûi söï chaáp Phaùp, nhö theá goïi laø "Giaûi thoaùt tri kieán höông" cuùng Phaät.4.- Cuùng döôøng Phaùp baûo: Phaùp baûo laø caùc Phaùp cuûa Phaät ñaõ giaûng daïy, ñeå cho chuùng sanh y theo ñoù maø tu haønh. Muoán cuùng döôøng Phaùp baûo, tröôùc heát chuùng ta phaûi hoïc Kinh, Luaät, Luaän vaø nghieân cöùu giaùo lyù ñeå nhaän ñònh theá naøo laø Phaùp baûo, laø chaùnh giaùo. Neáu chuùng ta coù hoïc thöùc roäng thì phaûi nghó ñeán vieäc phieân dòch caùc Kinh ñieån Ngoaïi ngöõ ra Vieät ngöõ ñeå hoaøn thaønh moät boä Tam Taïng Vieät Nam, chuùng ta coù theå giuùp vaøo vieäc hoaèng phaùp lôïi sanh baèng söï dieãn giaûng hay saùng taùc nhöõng vaán ñeà coù lieân quan ñeán Phaät phaùp. Neáu chuùng ta coù taøi chaùnh thì neân xuaát tieàn ra aán toáng hay xuaát baûn Kinh ñieån ñeå phoå thoâng Phaùp baûo. Nhöõng vieäc laøm nhö treân ñeàu laø cuùng döôøng Phaùp baûo caû.
5.- Cuùng döôøng Taêng baûo: Neáu chuùng ta ñaõ thaønh taâm thôø cuùng Phaät, thì taát nhieân chuùng ta phaûi kính troïng Taêng. Chö Taêng ñaõ thay Phaät maø truyeàn giaùo lyù cuûa Ngaøi laïi cho chuùng ta, leõ naøo chuùng ta laïi laøm ngô khoâng bieát ñeán? Chuùng ta khoâng neân phaân bieät Taêng ôû xöù naøo, chuøa naøo hay phaùi naøo. Vò Taêng naøo coù ñuû giôùi ñöùc chuùng ta cuõng saün saøng cung phuïng caû, nhö theá goïi laø cuùng döôøng Taêng baûo.
C.- Keát Luaän:
1.- Lôïi ích cuûa söï thôø laïy vaø cuùng Phaät. Nhö caùc ñoaïn treân ñaõ noùi, chuùng ta thôø laïy vaø cuùng Phaät laø do loøng tri aân saâu xa cuûa chuùng ta ñoái vôùi baäc ñaõ hy sinh taát caû haïnh phuùc vónh cöûu cho chuùng sanh; lyù do thöù hai cuûa söï thôø laïy vaø cuùng, aáy laø ñeå cho chuùng ta luoân luoân coù tröôùc maét, treân ñaàu chuùng ta, moät caùi göông maãu hoaøn toaøn chaân, thieän, myõ ñeå noi theo. Söï thôø laïy vaø cuùng Phaät, neáu thöïc haønh moät caùch thaønh taâm, thieän chí vaø ñuùng yù nghóa, thì seõ ñem laïi cho ngöôøi raát nhieàu lôïi ích trong hieän taïi vaø vò lai:
a) Trong hieän taïi: moãi chuùng ta vaø gia ñình chuùng ta, bao giôø cuõng nhö soáng trong baàu khoâng khí xaùn laïn, trong aûnh höôûng toát laønh, ñaïo vò cuûa Chö Phaät. Chuùng ta luoân luoân soáng trong nghieâm chænh, trong leã nghi, treân thuaän döôùi hoøa, vì moãi yù nghó, moãi cöû chæ, moãi lôøi noùi cuûa chuùng ta ñeàu ñöôïc ñoâi maét saùng suoát cuûa Ñöùc Phaät soi xuoáng. Chuùng ta khoâng daùm soáng böøa baõi, laøm xaèng, nghó quaáy khi Ñöùc Phaät ñang ngöï trò trong gia ñình vaø trong loøng moãi chuùng ta. Chæ nhöõng taâm hoàn troáng roãng, khoâng tin töôûng, khoâng toân thôø moät vò thieâng lieâng cao caû naøo, môùi deã sa ngaõ, truïy laïc. Cho neân trong gia ñình, neáu muoán coù haïnh phuùc trong hieän taïi, muoán soáng moät ñôøi soáng coù yù nghóa, muoán con em ñöøng beâ tha, truïy laïc, thì ngöôøi gia chuû neân thieát baøn Phaät, ñeå ngaøy ngaøy leã baùi vaø cuùng döôøng Ngaøi vaø taäp cho con em soáng moät ñôøi soáng hieàn löông vaø coù ñaïo vò.
b) Khi laâm chung: Nghieäp laønh maø chuùng ta ñaõ huaân taäp trong haèng ngaøy seõ caûm öùng ñeán loøng töø bi voâ haïn cuûa Chö Phaät vaø Boà taùt. Do "Luaät ñoàng thanh töông öùng, ñoàng khí töông caàu", Chö Phaät vaø Boà taùt seõ phoùng quang ñeán tieáp daãn giaùc linh chuùng ta veà coõi Tònh ñoä an vui, töï taïi.
2.- Khuyeân phaùt taâm chaùnh tín trong söï thôø, laïy vaø cuùng Phaät, Phaùp, Taêng. Muoán coù ñöôïc keát quûa toát ñeïp nhö treân, chuùng ta phaûi phaùt taâm chaùnh tín. Neáu thôø, laïy vaø cuùng döôøng Tam baûo moät caùch sai laïc thì khoâng nhöõng khoâng ích lôïi gì cho ta maø laïi coøn mang theâm toäi, vaø troâi laên maõi trong caûnh sanh töû luaân hoài. Chuùng ta phaûi tin töôûng moät caùch maïnh meõ raèng:
a) Ñöùc Phaät laø baäc hoaøn toaøn gíac ngoä, sieâu sanh, thoaùt töû, coù naêng löïc ñoä thoaùt chuùng sanh khoûi neûo luaân hoài, vaø xöùng ñaùng laøm thaày chuùng sanh trong ba coõi. Vì theá neân chuùng ta thôø Ngaøi.
b) Phaät phaùp laø phöông thuoác thaàn dieäu, tröø ñöôïc taát caû nguyeân nhaân ñau khoå cuûa chuùng sanh; vì theá cho neân chuùng ta thôø Phaät phaùp.
c) Chö Taêng, neáu coù ñuû giôùi haïnh thanh tònh, laø nhöõng Thaày saùng, baïn laønh cuûa chuùng ta. Vì theá, chuùng ta kính thôø, thaân caän caùc Ngaøi ñeå hoïc hoûi ñöôøng loái tu haønh.
d) Taát caû chuùng sanh ñeàu coù Phaät taùnh saùng suoát, neáu chí taâm tu taäp theo Phaät phaùp, thì chaéc chaén seõ thaønh Phaät.
e) Lyù nhaân quûa khoâng heà sai chaïy, neáu taïo nhaân laønh thì höôûng quûa toát. Trong caùc nhaân laønh, khoâng coù nhaân laønh naøo thuø thaéng hôn laø nhaân "Thôø Phaät, laïy Phaät, vaø cuùng döôøng Tam Baûo", ñuû caû söï vaø lyù. Vaãn bieát thôø, laïy vaø cuùng Phaät ñuû caû hai phöông dieän söï vaø lyù laø khoù, nhöng chung quanh chuùng ta, ôû trong theá giôùi naøy saün coù voâ löôïng voâ bieân kim cöông Boà taùt vaø Hoä phaùp thaàn vöông, ñoàng phaùt taâm giuùp ñôõ, hoä nieäm cho taát caû nhöõng ngöôøi phaùt taâm chaùnh tín thôø cuùng Phaät, thì lo gì coâng cuûa chuùng ta khoâng troøn, quûa cuûa chuùng ta khoâng maõn?
posted January 12, 2002
