Phaät Hoïc Phoå Thoâng Khoùa Thöù Nhaát
Thích Thieän Hoa
Baøi Thöù BaLöôïc Söû Ñöùc Phaät Thích Ca Maâu Ni
(töø thaønh ñaïo ñeán nhaäp Nieát baøn)A - Môû Ñeà
Trong baøi tröôùc chuùng ta ñaõ thaáy Ñöùc Phaät Thích Ca vì moät ñaïi nguyeän lôùn lao, vì moät loøng töø bi voâ bôø beán maø xuaát gia tìm Ñaïo. Ñaïi nguyeän vaø loøng töø bi lôùn lao aáy laø: "caàu thaønh Phaät quaû ñeå treân ñeàn ñaùp boán ôn saâu, döôùi cöùu vôùt ba ñöôøng khoå". Cho neân sau khi giaùc ngoä, Ngaøi khoâng voäi nhaäp Nieát baøn, maø nghó ngay ñeán söù maïng cuûa Ngaøi laø: Thay theá chö Phaät ñôøi tröôùc, tieáp tuïc chuyeån meâ khai ngoä cho taát caû moïi ngöôøi.
Söù maïng aáy Ngaøi bieát tröôùc khoâng phaûi deã daøng, vì caùi Ñaïo cuûa Ngaøi thì cao thaâm huyeàn dieäu, maø chuùng sanh caên cô laïi khoâng ñeàu, vaø töø muoân kieáp ñaõ laën huïp trong si meâ laàm laïc, khoù coù theå nhaän hieåu ñöôïc ngay yù nghóa cao thaâm cuûa Giaùo lyù Ngaøi. Chuùng sanh töø laâu ñôøi laâu kieáp quen soáng trong boùng toái cuûa si meâ, ngaøy nay chaéc khoâng khoûi choaù maét, hoaûng sôï khi tieáp xuùc vôùi aùnh saùng böøng choùi cuûa trí tueä. Nhöng Ngaøi xeùt bieát raèng maëc duø soáng trong taêm toái, nhöng moãi chuùng sanh ñeàu coù maàm Phaät taùnh, nhö hoa sen, maëc duø soáng trong buøn tanh hoâi, nhöng vaãn toûa nhuïy vaøng thôm ngaùt. Ngaøi cöông-quyeát thöïc-hieän söù maïng cuûa mình.
B - Chaùnh Ñeà
I - Söï Hoùa Ñoä Roäng Lôùn Vaø Cuøng Khaép Cuûa Ñöùc Phaät
Söù maïng hoùa ñoä cuûa Ñöùc Phaät, nhö chuùng ta ñaõ bieát, thaät naëng neà vaø khoù khaên. Nhöng nhôø trí tueä saùng suoát, loøng töø bi roäng saâu, nhôø tinh thaàn bình ñaúng trieät ñeå vaø nhôø yù chí duõng maõnh khoâng thoái chuyeån, maø Ñöùc Phaät ñaõ hoaøn thaønh söù maïng cuûa mình moät caùch vieân maõn. Trong khi hoùa ñoä, Ngaøi ñaõ döïa theo ba nguyeân taéc sau ñaây:
1. Hoùa ñoä theo thöù lôùp caên cô.
Khi baét ñaàu ñi truyeàn Ñaïo, yù nghó tröôùc tieân cuûa Ngaøi laø ñeán vöôøn Loäc Uyeån tìm maáy ngöôøi baïn ñoàng tu vôùi Ngaøi tröôùc kia ñeå thuyeát phaùp. Maáy ngöôøi baïn aáy laø caùc oâng: Kieàu Traàn Nhö, AÙc Beä, Thaäp Löïc, Ma Ha Nam vaø Baïc Ñeà. Baøi thuyeát phaùp ñaàu tieân aáy laø Töù-dieäu-ñeá. Naêm vò naày ñeàu ñöôïc khai ngoä, vaø trôû thaønh 5 ñeä töû ñaàu tieân cuûa Phaät. Keá ñoù Phaät thuyeát luoân ba thaùng cho 55 ngöôøi Baø-la-moân, maø ngöôøi ñöùng ñaàu laø oâng Da-Xaù, 55 ngöôøi naày ñeàu xin qui y theo Phaät, vaø hôïp vôùi 5 ngöôøi trong nhoùm oâng Kieàu Traàn Nhö thaønh 60 ñeä töû, 60 ñeä töû naøy sau khi giöõ ñuùng giôùi luaät, ñöôïc Phaät thoï-kyù cho ñi truyeàn Ñaïo khaép nôi.Ñöùc Phaät rôøi vöôøn Loäc-uyeån ñi veà phía Nam ñeùn xöù Öu laâu taàn loa vaø haøng phuïc moät vò toå sö raát coù uy tín cuûa Ñaïo Thôø Löûa laø oâng Ma-ha Ca-Dieáp vaø hai ngöôøi em cuûa oâng. OÂng Ca-Dieáp mang taát caû ñoà ñeä cuûa mình laø 1,250 vò, xin qui-y theo Phaät.
Nhôù laïi lôøi heïn xöa vôùi vua Taàn-baø-xa-la, Ngaøi ñeán xöù Ma kieät ñaø vaøo thaønh Vöông xaù ñeå ñoä cho vua. Vua Taàn baø xa la gaëp laïi Ngaøi, vui möøng khoân xieát, truyeàn xaây caát tònh xaù Truùc laâm, ñeå thænh Phaät vaø chö Taêng ôû laïi thuyeát Phaùp ñoä sanh.
Trong luùc Phaät ôû tònh xaù Truùc laâm, thì vua Tònh-Phaïn nghe tin Ngaøi ñaõ thaønh Phaät, truyeàn söù-giaû ñi thænh Ngaøi veà thaønh Ca tyø la veä. Nhöng 9 laàn 9 söù giaû ñi ñeàu bieät taêm, khoâng trôû laïi. Thì ra nhöõng ngöôøi naøy khi ñeán Truùc laâm tònh xaù nghe Phaät thuyeát phaùp, ñaõ say meâ queân söù maïng cuûa mình vaø xin thoï giôùi xuaát gia. Laàn thöù 10, Tònh Phaïn-vöông sai moät caän thaàn thaân tín laø Öu-Ñaø-Di, môùi thænh ñöôïc Phaät veà. Treân ñöôøng töø thaønh Vöông xaù trôû veà Ca tyø la veä, Ñöùc Phaät ñaõ thuyeát phaùp ñoä cho khoâng bieát bao nhieâu ngöôøi. Veà thaønh Catyølaveä, Ngaøi ôû laïi 7 ngaøy. Maëc duø chæ trong thôøi gian ngaén nguûi aáy, Ñöùc Phaät ñaõ caûm hoùa taát caû doøng hoï Thích vaø taát caû nhöõng ngöôøi trong doøng hoï naøy ñeàu xin qui y vaø moät soá lôùn xin xuaát gia theo Phaät, nhö caùc oâng: Nan-Ñaø, A-Nan-Ñaø, A-Naäu-Laâu-Ñaø, La-Haàu-La ...
Sau khi trôû veà thaêm gia ñình vaø queâ höông, Ñöùc Phaät cuøng caùc ñeä töû laïi tieáp tuïc ñi truyeàn Ñaïo. Ngaøi ñi ñeán thaønh Xaù-Veä laø kinh ñoâ nöôùc Kieàu taùt la, thuoäc quyeàn thoáng trò cuûa vua Ba-tö-Naëc. ÔÛ thaønh naøy coù moät vò ñaïi thaàn teân laø Tu-Ñaït-Ña, giaøu loøng boá thí cho nhöõng keû baàn cuøng coâi cuùt, neân ñöôïc goïi danh hieäu laø Tröôûng giaû caáp coâ ñoäc. OÂng raát ngöôõng moä Ñöùc Phaät neân ñaõ truùt heát taát caû tieàn cuûa vaøng baïc trong kho ra mua khu vöôøn roäng lôùn cuûa Thaùi töû KyøÑaø ñeå laøm tònh xaù cho Phaät vaø ñeä töû cuûa Ngaøi ôû, thuyeát phaùp ñoä sanh.
Ñöôïc ít laâu nghe tin vua Tònh-Phaïn ñau naëng, saép baêng haø, Ñöùc Phaät voäi trôû veà thaêm cha laàn cuoái cuøng. Thaáy phuï thaân buoàn raàu treân giöôøng bònh Phaät thuyeát veà leõ "voâ-thöôøng, khoå, khoâng, voâ ngaõ" cho vua nghe. Nghe xong,vua lieàn döùt phieàn naõo, göông maët vui töôi, caát tieáng nieäm Phaät, roài baêng haø moät caùch eâm aùi.
Sau khi Tònh-Phaïn-Vöông maát, baø meï nuoâi cuûa Phaät laø Ma Ha Ba Xaø Ba Ñeà vaø baø Da Du Ñaø La cuøng nhieàu ngöôøi beân nöõ giôùi hoï Thích xin ñöôïc pheùp xuaát gia. Töø ñoù trong Ñaïo Phaät laàn ñaàu tieân coù haøng Tyø Kheo Ni.
Ñöùc Phaät cuøng caùc ñeä töû laïi tieáp tuïc ñi truyeàn Ñaïo, ñi ñeán ñaâu Ngaøi cuõng ñöôïc suøng moä, tin theo vaø nhieàu ngöôøi noi theo göông cuûa oâng Caáp Coâ Ñoäc laäp Tònh Xaù, caát giaûng ñöôøng ñeå Ngaøi thuyeát phaùp ñoä sanh.
Nhö theá chuùng ta thaáy Ñöùc Phaät ñaõ tuaàn töï hoùa ñoä vaø keát naïp ñeä töû, töø nhöõng haïn ngöôøi ñuû caên trí deã hieåu thaáu giaùo lyù cuûa Ngaøi roài môùi roäng ra nhöõng ngöôøi khaùc; laäp Tyø Kheo tröôùc roài Tyø Kheo Ni sau.
2- Hoùa ñoä tuøy phöông tieän.
Trong suoát thôøi gian ñi thuyeát phaùp ñoä sanh, laém khi Ñöùc Phaät cuõng gaëp nhieàu caûnh gay go traùi ngöôïc do loøng ñoá kò cuûa ngoaïi ñaïo, taø giaùo, hay loøng ganh gheùt cuûa noäi thaân quyeán thuoäc gaây ra. Nhöng luùc naøo Ngaøi cuõng tuyø phöông tieän ñeå caûm hoùa hoï, vaø ñöa hoï veà ñöôøng ngay leõ phaûi. Chaúng haïn, khi thì Ngaøi bò coâ gaùi con ngoaïi ñaïo ñoän buïng giaû coù chöûa ñeán giöõa Ñaïo traøng ñeå vu oan cho Ngaøi; khi thì Ngaøi bò anh chaøng Voâ naõo ñuoåi theo quyeát gieát Ngaøi ñeå laáy ngoùn tay goùp theâm cho ñuû soá moät ngaøn ngoùn maø noù ñaõ gieát ngöôøi ñeå laáy, vì theo thuyeát taø ñaïo, noù tin raèng coù laøm ñöôïc nhö theá môùi chöùng quaû; khi thì Phaät bò Ñeà Baø Ñaït Ña, ngöôøi em hoï hung aùc, aâm möu haõm haïi Phaät baèng caùch thaû voi say cho chaïy ñeán chaø ñaïp Phaät, hay laên ñaù to töø treân nuùi xuoáng ñeø Phaät.Nhöng taát caû nhöõng aâm möu aáy ñeàu voâ hieäu quaû, vì oai ñöùc uy danh vaø trí hueä cuûa Phaät bao boïc Phaät, khoâng moät haønh ñoäng xaáu xa naøo coù theå thaéng Phaät ñöôïc. Ngaøi coù ñuû phöông tieän khoân ngoan kheùo leùo, xoay chieàu ñoåi höôùng deã daøng, hoaùn caûi ñöôïc taát caû nghòch caûnh trôû thaønh thuaän lôïi. Vaø cuoái cuøng keû khinh gheùt Ngaøi trôû laïi kính meán Ngaøi; ngöôøi choáng ngaøi trôû laïi phuïc Ngaøi; keû ngoaïi ñaïo trôû thaønh Phaät töû. Baèng chöùng laø: Ñeà Baø Ñaït Ña cuõng ñöôïc Phaät thoï kyù; anh chaøng Voâ Naõo cuõng ñöôïc qui y; baày voi say cuõng ñöôïc saùm hoái; Vua A Xaø Theá cuõng hoái caûi vaø quay veà ñöôøng ngay.
Noùi toùm laïi, Ñöùc Phaät coù ñuû muoân ngaøn phöông tieän thích öùng vôùi moïi ngöôøi, moïi vaät, moïi hoaøn caûnh ñeå hoùa ñoä taát caû nhöõng ai maø Ngaøi gaëp treân ñöôøng truyeàn Ñaïo cuûa Ngaøi. Khoâng phaûi chæ ôû ngoaøi ñôøi, maø trong Giaùo hoäi cuûa Ngaøi, Ngaøi cuõng tuyø theo caên cô, taâm lyù cuûa moãi ñeä töû maø aùp duïng phöông phaùp thích hôïp. Chaúng haïn nhö ñoái vôùi oâng Nan Ñaø, maëc duø thaân ñaõ xuaát gia, maø taâm vaãn muoán ngao du, luyeán aùi baïn beø, Ngaøi duøng thaàn thoâng ñeå ñöa oâng leân coõi trôøi xem nhöõng caûnh soáng toát ñeïp, vui thuù khaùc thöôøng, roài ñöa oâng xuoáng ñòa nguïc muïc kích nhöõng hình phaït ñau ñôùn, ruøng rôïn haõi huøng ñeå oâng so saùnh hai caûnh ñôøi traùi ngöoïc nhau maø töï choïn laáy moät ñöôøng.
Coøn ñoái vôùi oâng A-Nan, ngöôøi hoïc roäng nghe nhieàu, nhöng vì nghieäp duyeân coøn naëng, neân maéc naïn "Ma Ñaêng Giaø", thì Phaät laïi ñem giaùo lyù thaâm saâu laø Kinh Laêng-Nghieâm ra giaûng daïy ñeå cho oâng A-Nan thaáy roõ ñöôïc caùi quí giaù cuûa chaân taâm maø lo tu luyeän, chöù khoâng giong ruoåi theo giaû caûnh nöõa.
Xem nhö theá thì Ñöùc Phaät ñaõ duøng phöông tieän ñeå tuøy duyeân hoùa ñoä, nhö oâng löông y gioûi tuøy bònh cho thuoác, chöù khoâng nhaát thieát phaûi theo moät ñöôøng loái coá ñònh naøo caû. Ñoái vôùi keû thaân, ngöôøi thuø, ñoái vôùi keû thoâng minh hay ngöôøi ngu ñoän, ñoái vôùi keû giaøu, ngöôøi ngheøo, Ngaøi ñeàu coù ñuû phaùp moân cho hoï khai ngoä vaø quy y theo Ngaøi.
3 - Hoùa ñoä theo tinh thaàn bình ñaúng.
Tinh thaàn trieät ñeå bình ñaúng laø moät ñieåm son quí giaù nhaät trong giaùo lyù cuûa Ñöùc Phaät, cuõng nhö trong taâm hoàn Ngaøi. Ngay töø khi coøn aáu thô, tinh thaàn aáy ñaõ ñöôïc boäc loä trong nhöõng cöû chæ cöùu giuùp nhöõng keû baàn cuøng, nhöõng con vaät laâm naïn, nhö chuùng ta ñaõ thaáy trong baøi tröôùc.Khi thaønh Ñaïo, tinh thaàn bình ñaúng aáy laïi boäc loä roõ raøng hôn nöõa. Ngaøi ñaõ coù nhöõng caâu noùi baát huû, khieán cho ngaøy nay, ngöôøi ta vaãn ñem ra laøm khuoân vaøng thöôùc ngoïc, nhö khi Ngaøi xin nöôùc cuûa moät ngöôøi thuoäc giai caáp haï tieän nhaát AÁn-ñoä, ngöôøi naày sôï laøm laây oâ-ueá cho Ngaøi, thì Ngaøi phaùn baûo: "Khoâng coù giai caáp trong gioït maùu cuøng ñoû, trong nöôùc maét cuøng maën. Moãi ngöôøi sanh ra ñeàu coù Phaät taùnh vaø coù theå thaønh Phaät".
Trong Giaùo hoäi cuûa Ngaøi, Ngaøi nhaän caû nhöõng ngöôøi thuoäc giai caáp haï tieän. Nhö oâng Öu Ba Ly, moät ñeä töû cuûa Ngaøi coù tieáng taêm veà giôùi luaät, laïi laø moät ngöôøi thuoäc giôùi haï tieän Chieân ñaø la, laøm ngheà gaùnh phaån. Söï thaâu nhaäp aáy ñaõ laøm cho caùc vò vua chuùa baát maõn. Chính vua BaTö Naëc ñaõ baïch Phaät: "Ñaáng Chí Toân thaâu nhaän keû heøn haï vaøo haøng Taêng Ñoà nhö vaäy, khoâng ngaïi raèng ñaù soûi laãn loän vôùi chaâu ngoïc, laøm maát giaù trò cuûa chuùng Taêng sao?"
Phaät daïy raèng:
"Ngöôøi heøn haï maø bieát phaùt taâm Boà Ñeà, xuaát gia tu haønh, chöùng ñöôïc quaû Thaùnh, thì quí baùu voâ cuøng, chaúng khaùc gì hoa sen moïc ôû buøn laày nhô baån maø vaãn tinh khieát thôm tho. Moät ngöôøi sanh ra khoâng phaûi lieàn thaønh Baø la moân (giai caáp treân heát) hay Chieân ñaø la (giai caáp thaáp nhaát)m maø chính vì sôû haønh cuûa ngöôøi aáy, taïo thaønh Chieân ñaø la hay Baø la moân".Ngaøi xaâu giuøm kim cho ngöôøi muø, hoan hyû nhaän hoøn ñaát seùt maø ñöùa bbeù ñaõ naén ñeå daâng Ngaøi, thoï laõnh böõa côm cuoái cuøng do ngöôøi thôï ñoát than ngheøo naøn daâng cuùng. Chính vì söï hoùa ñoä bình ñaúng nhö theá, maø kinh Ñaïi Nieát-Baøn ñaõ taùn thaùn:
-"Ñöùc Nhö Lai khoâng chæ thuyeát phaùp cho haïng ngöôøi quyeàn quí nhö vua Baïc Ñeà Ca, maø cuõng thuyeát phaùp cho haïng ngöôøi baãn cuøng nhö oâng Öu Ba Ly; khoâng rieâng thoï laõnh söï cuùng döôøng cuûa nhöõng ngöôøi giaøu coù nhö oâng Tu Ñaït Ña, maø cuõng thoï laõnh söï cuùng döôøng cuûa caùc haïng ngheøo khoå nhö oâng Thuaàn Ñaø; khoâng rieâng cho pheùp xuaát gia caùc haïn khoâng coù taùnh tham nhö Ngaøi Ca Dieáp, maø cuõng cho pheùp xuaát gia nhöõng ngöôøi coù nhieàu taùnh tham nhö oâng Nan Ñaø; khoâng nhöõng thuyeát phaùp cho haïng ngöôøi an tònh khoâng döï vieäc ñôøi, maø cuõng thuyeát phaùp cho vua Taàn Baø Sa La trong luùc ñang baän roän vieäc nöôùc; khoâng nhöõng thuyeát phaùp cho haïng thanh nieân treû tuoåi, maø cuõng thuyeát phaùp cho oâng giaø 80 tuoåi; khoâng nhöõng thuyeát phaùp cho baø hoaøng haäu Maït Lôïi, maø cuõng thuyeát phaùp cho daâm nöõ Lieân Hoa".
II- Naêm Thôøi Kyø Noùi Kinh
Toùm laïi, trong moät ñôøi cuûa Ñöùc Phaät, tuøy theo trình ñoä cuûa moïi ngöôøi maø thuyeát phaùp giaùo hoùa, maõi ñeán khi Ngaøi nhaäp dieät, coäng laø 49 naêm. Nhöõng Kinh Phaùp cuûa Ngaøi noùi ra, veà sau caùc ñeä töû keát taäp chia ra laøm naêm thôøi:
1.Thôøi thöù nhaát noùi Kinh Hoa-Nghieâm
.Khi Phaät môùi thaønh Ñaïo, ôû taïi coäi Boà Ñeà, noùi KINH HOA NGHIEÂM 21 ngaøy. Vaïch roõ chaân taùnh, chæ baøy choã cao saâu maàu nhieäm cuûa Ñaïo Phaät, chuû ñích coù hai ñieàu:
a) Daãn daét caùc baäc Boà taùt leân ñòa vò Ñaúng giaùc vaø Dieäu giaùc.
b) Neâu baøy giaùo phaùp roát raùo cuûa Nhö Lai, chæ coù Phaät vôùi Phaät môùi hieåu roõ maø thoâi; Ngoaøi ra haøng nhò thöøa ngoài nghe nhö ñui, nhö ñieác, huoáng chi ngoaïi ñaïo, taø giaùo laøm sao hieåu noåi! Ñöùc Phaät trình baøy giaùo phaùp sieâu vieät tuyeät vôøi aáy, laø muoán cho ñaïi chuùng phaûi tu theo Ñaïi thöøa Phaät giaùo môùi ñöôïc hoaøn toaøn roát raùo.2.Thôøi thöù hai Phaät noùi Kinh A-Haøm
.Bieát raèng: "Muoán ñi xa phaûi do nôi gaàn, muoán leân cao phaûi töø nôi thaáp", Ñöùc Thích Ca y theo chö Phaät maø noùi phaùp Tam thöøa. Vì vaäy thôøi thöù hai, Ngaøi noùi Kinh A Haøm troïn 12 naêm, duøng thí duï thöïc teá, chæ roõ chaân lyù cho haøng Tieåu thöøa deã nhaän, maø lo beà töï tu vaø töï ñoä.
3.Thôøi thöù ba Phaät noùi Kinh Phöông Ñaúng.
Ñaïo Phaät chaúng nhöõng daïy phaùp giaùc ngoä phaàn mình maø Ngaøi coøn chæ baøy phöông phaùp giaùc tha nöõa, töùc laø khuyeán khích töø caùi giaùc ngoä tieâu cöïc nhoû heïp cuûa Tieåu thöøa (A La Haùn), ñeå tieán leân caùi giaùc ngoä tích cöïc bao la cuûa Ñaïi thöøa Phaät giaùo. AÁy laø thôøi noùi Kinh phöông Ñaúng troïn 8 naêm, daãn daét Tieåu thöøa qua Ñaïi thöøa.
4.Thôøi thöù tö Phaät noùi Kinh Baùt Nhaõ.
Ñeán khi Ñöùc Phaät xem caên cô cuûa chuùng sanh coù theå tieán leân moät töøng cao nöõa laø haáp thuï ñöôïc hoaøn toaøn giaùo phaùp Ñaïi thöøa, neân Ngaøi chæ baøy Ñaïo lyù chaân khoâng cuûa Vuõ truï, thuyeát minh caùi thaät töôùng, voâ töôùng cuûa caùc phaùp. AÁy laø thôøi kyø noùi Kinh Baùt Nhaõ troïn 22 naêm.
5.Thôøi thöù naêm Phaät noùi Kinh Phaùp Hoa vaø Nieát Baøn.
Söï hoùa ñoä moät ñôøi cuûa Ñöùc Phaät gaàn vieân maõn, theâm thaáy caên cô cuûa chuùng sanh ñaõ thuaàn thuïc, coù theå gaùnh vaùc Ñaïi thöøa Chaùnh phaùp cuûa Nhö Lai, neân Ngaøi beøn noùi roõ baûn hoaøi cuûa Ngaøi thò hieän ra ñôøi laø vì moät nguyeân nhaân lôùn: "Khai thò chuùng sanh ngoä nhaäp Phaät tri kieán". Ngaøi phuù chuùc, thoï kyù cho caùc haøng ñeä töû, töông lai seõ thaønh Phaät. AÁy laø thôøi noùi Kinh Phaùp Hoa vaø Kinh Nieát Baøn troïn 8 naêm. Ñeán ñaây nhieäm vuï thuyeát phaùp ñoä sanh cuûa ñôøi Ngaøi ñaõ vieân maõn.
Toùm laïi 5 thôøi thuyeát phaùp Coå nhôn coù laøm baøi keä nhö sau:
Hoa Nghieâm toái sô tam thaát nhöït
A-Haøm thaäp nhò Phöông Ñaúng baùt
Nhò thaäp nhò nieân Baùt Nhaõ ñaøm
Phaùp Hoa Nieát Baøn coäng baùt nieân.
DÒCH NGHÓA
Tröôùc noùi Hoa Nghieâm haêm moát ngaøy
A-Haøm möôøi hai, Phöông Ñaúng taùm
Hai möôi hai naêm noùi Baùt Nhaõ
Phaùp Hoa Nieát Baøn coäng taùm naêm.III- Söï Hoùa Ñoä Vieân Maõn
Töø khi thaønh Ñaïo döôùi goác caây Boà Ñeà cho ñeán ngaøy nhaäp dieät, traûi qua moät thôøi gian 49 naêm, Ñöùc Phaät ñaõ ñi khaép xöù Aaùn ñoä roäng lôùn bao la, heát nöôùc naøy ñeán nöôùc khaùc. Heã choã naøo coù chaân Ngaøi daãm ñeán laø AÙnh Ñaïo Vaøng böøng toûa huy hoaøng.
Moãi ngaøy Ngaøi theo moät thôøi duïng bieåu, moät chöông trình nhaát ñònh, khoâng bao giôø xao laõng, giaûi ñaõi, töø khi treû cho ñeán giaø, töø muøa möa cho ñeán muøa naéng. Moãi ngaøy khi trôøi chöa saùng, Ngaøi ñaõ lìa khoûi giöôøng ñi taém röûa, thay ñoåi y phuïc roài vaøo phoøng quaùn cô cho ñeán luùc maët trôøi xuaát hieän. Sau ñoù Ngaøi thuyeát phaùp cho chuùng Taêng ñeán luùc tröa môùi nghæ ñeå thuï trai. Buoåi chieàu, Ngaøi thuyeát phaùp cho Tín ñoà caùc vuøng laân caän ñeán nghe; roài laïi giaûng giaûi nhöõng nghi vaán cuûa caùc Taêng veà nhöõng vaán ñeà maø Ngaøi ñaõ thuyeát phaùp buoåi saùng.
Moãi naêm, Ngaøi ñi chu du ñeå thuyeát phaùp ñoä sanh trong 9 thaùng naéng raùo; coøn ba thaùng veà muøa haï coù möa lôùn (theo thôøi tieát AÁn ñoä), thì Ngaøi laïi ôû luoân trong Tònh xaù ñeå an cö kieát haï.
Roøng raõ trong 49 naêm nhö theá, haït gioáng Töø bi ñöôïc Ngaøi tinh taán gieo raéc khaép caùc xöù ôû AÁn ñoä. Töø Baéc chí Nam, töø Ñoâng sang Taây, töø röøng ruù ñeán ñoàng baèng, khoâng nôi naøo laø Ngaøi khoâng ñaët chaân ñeán, hay truyeàn ñeä töû ñeán thay Ngaøi ñeå hoùa ñoä chuùng sanh. Vaø ôû ñaâu Ngaøi vaø caùc ñeä töû cuõng ñöôïc, nhaân daân, töø vua ñeán daân, töø giaøu ñeán ngheøo, töø giaø ñeán treû, töø phaùi nam ñeán phaùi nöõ, ñoå xoâ ra ñoùn tieáp Ngaøi, vui thuù ñöôc taém goäi trong aùnh naéng trí hueä vaø nöôùc Töø bi do Ngaøi töôùi xuoáng. ÔÛ ñaâu coù AÙnh Ñaïo vaøng ñeán, thì Taø giaùo vaø ngoaïi giaùo lui xa daàn, tan bieán nhö nhöõng laøn maây, nhö nhöõng boùng toái, tan bieán tröôùc aùnh bình minh ñang leân. Gioïng thuyeát phaùp cuûa Ngaøi coù oai löïc nhö tieáng sö töû roáng, laøm cho caàm thuù phaûi khieáp phuïc, nhö tieáng Haûi trieàu leân, laán aùt taát caû bao nhieâu tieáng tæ teâ cuûa coân truøng, chim choùc.
Ñaïo Boà Ñeà töø ñaây ñaõ aên saâu goác r treân baùn ñaûo AÁn ñoä bao la, vaø trôû thaønh toân giaùo chính cuûa caùc nöôùc lôùn, nhoû thôøi baáy giôø taïi AÁn ñoä. Ñöùc Phaät sau khi ñaõ töï giaùc, ñaõ giaùc tha vaø ñeán ñaây giaùc haïnh cuûa Ngaøi ñaõ vieân maõn.
IV- Tröôùc Khi Nhaäp Nieát baøn
1 - Phaät baùo tin saép lìa ñôøi.
Khi giaùc haïnh ñaõ vieân maõn thì Phaät ñaõ 80 tuoåi. Ñeán ñaây, saéc thaân töù ñaïi cuûa Ngaøi cuõng theo luaät voâ thöôøng maø bieán ñoåi, yeáu gìa. Naêm aáy Ngaøi vaøo haï ôû röøng Sa La trong xöù Caâu Ly, caùch thaønh Ba la naïi chöøng 120 daëm. Moät hoâm Ngaøi goïi oâng A Nan, ngöôøi ñeä töû luoân luoân ôû beân caïnh Ngaøi ñeán vaø phaùn baûo:
-"A Nan! Ñaïo ta nay ñaõ vieân maõn. Nhö lôøi nguyeän xöa, nay ta ñaõ coù ñuû boán haïng ñeä töû: Tyø Kheo, Tyø Kheo Ni, Öu Baø Taéc, Öu Baø Di. Nhieàu ñeä töû coù theå thay ta chuyeån xe phaùp, vaø Ñaïo ta cuõng ñaõ truyeàn baù khaép nôi. Baây giôø ta coù theå rôøi caùc ngöôi maø ra ñi. Thaân hình ta, theo luaät voâ töôøng, baây giôø nhö moät coã xe ñaõ moøn raõ. Ta ñaõ möôïn noù ñeå chôû phaùp, nay xe ñaõ vöøa moøn maø phaùp cuõng ñaõ lan khaép nôi, vaäy ta coøn meán tieác laøm gì caùi thaân tieàu tuïy naøy nöõa? A-Nan! Trong ba thaùng nöõa ta seõ nhaäp Nieát baøn".Tin Ñöùc Phaät saép vaøo Nieát baøn, lan ra nhö moät tieáng seùt. Caùc ñeä töû cuûa Ngaøi ñi truyeàn giaùo ôû caùc nôi xa, luïc tuïc trôû veà ñeå cuøng ñaáng Giaùc Ngoä chia ly laàn cuoái.
Trong thôøi gian ba thaùng cuoái cuøng cuûa Ngaøi, Ñöùc Phaät vaãn khoâng nghæ ngôi, maø vaãn tieáp tuïc ñi truyeàn Ñaïo. Moät hoâm Ngaøi ñi thuyeát phaùp ngang qua moät khu röøng, gaëp moät ngöôøi laøm ngheà ñoát than, oâng Thuaàn Ñaø, thænh Ngaøi veà nhaø ñeå thoï trai. Ngaøi im laëng nhaän lôøi cuøng caùc ñeä töû theo oâng veà. Ñeán nhaø oâng Thuaàn Ñaø doïn ra cuùng döôøng Ngaøi moät baùt chaùo naám Chieân ñaøn, thöôøng goïi laø naám heo röøng, vì gioáng naám naøy raát ñöôïc gioáng heo röøng öa thích.
Thuï trai xong, Phaät cuøng caùc ñeä töû töø giaõ oâng Thuaàn Ñaø ra ñi. Ñöôïc moät quaõng ñöôøng, Ngaøi giao bình baùt cho oâng A Nan vaø truyeàn treo voõng leân, trong röøng caây Ta-la (Taøu dòch laø caây song thoï, caây coù hai nhaùnh lôùn chia ra nhö hai caùi naïn), ñeå Ngaøi naèm nghæ. Ngaøi naèm xuoáng voõng ñaàu trôû veà höôùng Baéc, mình nghieâng veà phiaù tay phaûi, maët xaây veà höôùng maët trôøi laën, hai chaân treùo vaøo nhau.
Nghe tin Ngaøi saép nhaäp Nieát baøn, daân chuùng quanh vuøng ñeán kính vieáng raát ñoâng, trong soá aáy coù moät oâng giaø ngoaøi 80 tuoåi, teân Tu Baïc Ñaø La ñeán xin xuaát gia thoï giôùi Sa di vôùi Ngaøi, Ngaøi hoan hyû nhaän lôøi. Ñoù laø ngöôøi ñeä töû choùt trong ñôøi Ngaøi.
2- Phaät noùi Kinh Di Giaùo vaø nhöõng lôøi phuù chuùc
Luùc baáy giôø caùc ñeä töû cuûa Ngaøi ñeàu coù maët ñoâng ñuû, chæ tröø oâng Ca-Dieáp vì ñi thuyeát phaùp xa, chöa veà kòp. Ngaøi hoäi taát caû ñeä töû vaø tín ñoà ñeán quanh Ngaøi vaø daën doø moät laàn cuoái. Ngaøi phuù chuùc nhö sau:
a) Y baùt cuûa Ngaøi seõ truyeàn cho oâng Ma-Ha Ca-Dieáp.
b) Caùc ñeä töû phaûi laáy giôùi luaät laøm Thaày.
c) ÔÛ ñaàu caùc Kinh phaûi neân neâu 4 chöõ: "Nhö thò ngaõ vaên".
d) Xaù lôïi cuûa Ngaøi seõ chia laøm ba phaàn:
- Moät phaàn cho Thieân cung,
- Moät phaàn cho Long cung,
- Moät phaàn chia cho 8 vò Quoác vöông ôû AaùnÑoäSau ñaây laø lôøi vaøng ngoïc maø Ngaøi ñaõ ñeå laïi trong giôø phuùt cuoái cuøng:
- "Naøy! Caùc ngöôøi phaûi töï mình thaép ñuoác leân maø ñi! Caùc ngöôøi haõy laáy Phaùp cuûa ta laøm ñuoác! Haõy theo Phaùp cuûa ta maø töï giaûi thoaùt! Ñöøng tìm söï giaûi thoaùt ôû moät keû naøo khaùc, ñöøng tìm söï giaûi thoaùt ôû moät nôi naøo khaùc, ngoaøi caùc ngöôøi!.."
- "Naøy! Caùc ngöôøi ñöøng vì duïc voïng maø queân lôøi ta daën. Moïi vaät ôû ñôøi khoâng coù gì quí giaù. Chæ coù chaân lyù cuûa Ñaïo ta laø baát di, baát dòch. Haõy tinh tieán leân ñeå giaûi thoaùt, hôõi caùc ngöôøi raát thaân yeâu cuûa ta!"Sau khi ñaõ daën doø caën keõ xong, Ngaøi nhaäp ñònh roài vaøo Nieát baøn. Luùc baáy giôø nhaèm ngaøy raèm thaùng hai AÂL (theo giaùo söû Trung hoa).
Röøng caây Ta-la tuoân hoa xuoáng phuû leân thaân Ngaøi, trôøi ñaát u aùm, caây coû heùo uùa, chim choùc im baët tieáng hoùt. Vaïn vaät nhö chìm laëng trong giaây phuùt naëng neà cuûa söï chia ly.
Caùc ñeä töû taån lieäm xaùc Ngaøi vaøo trong kim quan vaø 7 ngaøy sau, ñöa kim quan Ngaøi vaøo thaønh Caâu thi ñeå taïi chuøa Thieän Quang vaø laøm leã traø tyø (leã hoûa thieâu).
Taùm vò Quoác vöông lôùn ôû AÁn ñoä keùo binh huøng töôùng duõng ñeán toan tranh daønh XaùLôïi. Nhöng oâng Höông-Tích y theo di chuùc cuûa Phaät, ñöùng ra ñieàu ñình, vaø nhôø theá vieäc phaân chia XaùLôïi ñeàu ñöôïc oån thoûa.
C - Keát Luaän
Ñöùc Phaät ñaõ nhaäp Nieát Baøn, nhöng göông saùng cuûa ñôøi Ngaøi vaãn coøn chieáu saùng röïc rôõ tröôùc maét chuùng ta. Suoát moät ñoøi, trong 80 naêm trôøi, khoâng moät luùc naøo Ngaøi xao laõng muïc ñích toái thöôïng laø hoùa ñoä chuùng sanh ñang traàm luaân trong beå khoå. Khi coøn taïi gia, Ngaøi laø ngöôøi ôû trong moät ñòa vò coù dieãm phuùc nhaát, cao nhaát cuûa ngöôøi ñôøi.
Theá maø Ngaøi vaãn khoâng maøng töôûng ñeán; khi vaøo trong Ñaïo, Ngaøi laø ngöôøi ôû trong ñòa vò cao choùt voùt cuûa Ñaïo, theá maø Ngaøi vaãn khoâng chòu ôû yeân trong ñòa vò aáy, laïi vaát vaû duûi rong treân moïi neûo ñöôøng buò baëm, gai goùc ñeå ñöa chuùng sanh leân con ñöôøng haïnh phuùc an vui vaø giaûi thoaùt hoaøn toaøn. Loøng thöông cuûa Ñöùc Phaät thaät voâ bieân.
1- Ngöôøi ñôøi neân noi göông saùng cuûa Phaät.
Söï hy sinh cao caû, loøng töø bi roäng lôùn, trí tueä saùng suoát, yù chí duõng maõnh cuûa Ngaøi khoâng nhöõng laø bao nhieâu göông saùng cho rieâng haøng Phaät töû, maø coøn cho taát caû moïi ngöôøi. Neáu chuùng ta quan nieäm Ngaøi laø moät vó nhaân cuûa nhaân loaïi töø xöa ñeán nay. Neáu chuùng ta quan nieäm Ngaøi laø moät baäc sieâu nhaân, thì ñoù laø moät baäc sieâu nhaân cao hôn nhöõng baäc sieâu nhaân khaùc. Neáu ta quan nieäm ñôøi Ngaøi laø moät söï thò hieän cuûa Phaät, thì ñoù laø söï thò hieän ñeïp ñeõ nhaát vaø ñaày ñuû yù nghóa hôn heát trong caùc söï thò hieän.Cho neân khoâng nhöõng ñoái vôùi Tín ñoà Phaät giaùo, maø ñoái vôùi toaøn theå nhaân loaïi, Ñöùc Phaät ñaùng ñöôïc toân suøng vaø chieâm ngöôõng.
2- Tín ñoà neân ghi nhôù nhöõng lôøi di chuùc cuûa Phaät - Chuùng ta, nhöõng Phaät töû, ai cuõng bieát ñôøi Ñöùc Phaät laø ñeïp ñeõ, cao caû; baøi hoïc cuûa ñôøi Ngaøi laø quí baùu, saâu xa. Nhöng neáu chuùng ta khoâng coá gaéng hoïc taäp, thì baøi hoïc duø hay ho quí baùu bao nhieâu cuõng voâ ích. Ñöùc Phaät tröôùc khi nhaäp dieät, ñaõ daën chuùng ta moät caâu cuoái cuøng:
- "Moïi vaät ôû ñôøi khoâng coù gì quí giaù. Thaân theå roài seõ tan raõ. Chæ coù Ñaïo ta laø quí baùu. Chæ coù chaân lyù cuûa Ñaïo ta laø baát di baát dòch. HAÕY TINH TAÁN LEÂN ÑEÅ GIAÛI THOAÙT!"Vaäy thì ñieàu kieän troïng yeáu nhaát ñeå giaûi thoùat laø söï tinh taán. Chuùng ta ñöøng bao giôø queân ñieàu kieän aáy trong khi tu haønh.
posted January 10, 2002
