Chùa Hải-Đức in Jacksonville

[Home] [Up] [Điểm Sách] [Sutras] [Dharma Talks] [GĐPT] [Sinh Hoạt] [Our Activities] [Kinh] [Pháp Thoại audio mp3] [Tin Tức Phật Giáo] [Thuyết Pháp] [Thơ Văn] [Ngoại Điển] [Phật Học] [Tụng Kinh] [Nghi Lễ - Rituals]

Phaät Hoïc Phoå Thoâng Khoùa Thöù Nhaát
Thích Thieän Hoa

Baøi Thöù Nhaát

Ñaïo Phaät

A- Môû Ñeà:

Phaät ra ñôøi vì moät nhaân duyeân lôùn: Khai thò chuùng sanh ngoä nhaäp Phaät tri kieán.

Ngöôøi ñôøi thöôøng noùi moät caùch hôøi hôït cho qua chuyeän, "Ñaïo naøo cuõng toát!". Lôøi noùi aáy, hoaëc vì xaõ giao ñeå cho vui loøng khaùch, hoaëc vì chöa roõ beà maët trong cuûa caùc Ñaïo khaùc nhau theá naøo, neân môùi ra nhö theá. Thaät ra veà muïc ñích thì ñaïo naøo cuõng coù giaù trò cuûa noù, chaúng qua chæ hôn nhau veà töøng baäc cao thaáp maø thoâi. Nhöng muïc ñích toát duø sao, cuõng chöa ñuû. Ñieàu quan troïng laø laøm sao thöïc hieän ñöôïc muïc ñích aáy, vaø ñem lôïi ích roäng lôùn cho ñôøi. Thöû hoûi neáu ñaïo naøo cuõng coù giaù trò nhö nhau, thì sao tröôùc ñaây 2500 naêm, trong luùc xöù AÁn ñoä ñaõ coù 94 thöù ñaïo roài, maø Ñöùc Phaät Thích Ca coøn giaùng sinh laøm chi nöõa?

Chaúng qua caùc Ñaïo tuy nhieàu, maø chöa ñöôïc toaøn "chôn, thieän, myõ", neân ñöùc Phaät môùi öùng thaân thò hieän, daïy cho chuùng sanh ñaïo Voâ Thöôïng Chaùnh Ñaúng Chaùnh Giaùc, ngoõ haàu giaûi thoaùt khoûi khoå sanh töû luaân hoài, ñöôïc töï taïi voâ ngaïi nhö Phaät. Kinh Phaùp Hoa cheùp, "Vì moät nhaân duyeân lôùn, Phaät môùi xuaát hieän ra ñôøi".

Nhaân duyeân lôùn aáy laø gì? Chính laø: "Khai thò chuùng sanh ngoä nhaäp Phaät tri kieán", ñeå cho chuùng sanh ñöôïc nhôø ñoù maø ñoåi meâ ra ngoä thaáy taùnh toû taâm, vöôït soáng khoûi cheát, lìa khoå ñöôïc vui.

Ñònh Nghóa
1. Chöõ Ñaïo nghóa laø gì? Chöõ ñaïo coù ba nghóa: Ñaïo laø con ñöôøng; Ñaïo laø boån phaän; Ñaïo laø lyù taùnh tuyeät ñoái, laø baûn theå.

a) Ñaïo laø con ñöôøng, nhö ngöôøi ta thöôøng duøng trong nhöõng chöõ: nhaân ñaïo, thieân ñaïo, ñòa nguïc ñaïo, ngaï quyû ñaïo, suùc sanh ñaïo. Phaøm laø con ñöôøng thì coù toát, xaáu, coù thieän, aùc v.v...Theo ñaïo Phaät, heã coøn trong voøng ñoái ñaõi, thì khoâng theå goïi hoaøn toaøn roát raùo.

b) Ñaïo laø boån phaän, nhö ngöôøi ta thöôøng duøng nhöõng chöõ: ñaïo vua toâi, ñaïo thaày troø, ñaïo vôï choàng v.v...Phaøm laø boån phaän thì thöôøng chòu aûnh höôûng cuûa phong tuïc hay taäp quaùn. Phong tuïc vaø taäp quaùn cuûa nöôùc naøy khoâng gioáng nöôùc kia. Vì vaäy, chöõ Ñaïo laø boån phaän cuõng chöa ñuùng vôùi nghóa chöõ Ñaïo maø nhaø Phaät muoán noùi.

c) Ñaïo laø lyù taùnh tuyeät ñoái, laø baûn theå, noù lìa noùi naêng, khoâng theå nghó baøn. Ñöùc Laõo töû noùi: "Ñaïo maø noùi ra ñöôïc, khoâng phaûi laø ñaïo". Xöa coù ngöôøi hoûi moät vò Toå Sö: "Ñaïo laø gì?" Toå sö ñaùp: "Tröôùc Phaät Oai AÂm Vöông, khoâng coù teân Phaät vaø chuùng sanh, luùc aáy chính laø Ñaïo".

Chöõ Ñaïo cuûa nhaø Phaät chính laø ñoàng nghóa vôùi baûn theå vaäy.

2. Chöõ Phaät nghóa laø gì? Chöõ Phaät, noùi cho ñuùng tieáng Phaïn laø Bouddha (Phaät Ñaø). Ngöôøi Trung Hoa dòch nghóa laø Giaùc Giaû, (böïc ñaõ giaùc ngoä, saùng suoát hoaøn toaøn). Giaùc coù ba böïc:

a) Töï giaùc: Nghóa laø töï giaùc ngoä hoaøn toaøn do phöôùc hueä vaø coâng phu tu haønh, khaùc vôùi phaøm phu laø nhöõng ngöôøi coøn meâ muoäi, bò luaân hoài trong coõi traàn lao, khoå haûi.

B) Giaùc tha: Nghóa laø mình ñaõ giaùc ngoä, laïi ñem phöông phaùp giaùc ngoä aáy daïy cho nhöõng ngöôøi tu haønh ñöôïc giaùc ngoä nhö mình. Ngöôøi tu theo Tieåu Thöøa khoâng theå coù ñöôïc giaùc tha, vì chæ lo giaûi thoaùt cho mình. Chæ ngöôøi tu theo Ñaïi Thöøa môùi coù ñöôïc giaùc tha, nghóa laø giaùc ngoä cho heát thaûy chuùng sanh ñang chìm ñaém.

C) Giaùc haïnh vieân maõn: Nghóa laø giaùc ngoä hoaøn toaøn ñaày ñuû cho mình vaø cho ngöôøi. Nhöõng baäc Boà Taùt, tuy ñaõ giaùc ngoä cho mình vaø cho ngöôøi, nhöng coâng haïnh chöa vieân maõn, neân chöa goïi ñöôïc laø "Giaùc Giaùc Haïnh Vieân Maõn". Chæ coù Phaät môùi coù theå ñöôïc goïi laø Giaùc Haïnh Vieân Maõn.

Chöõ Phaät laø moät danh töø chung ñeå goïi nhöõng baäc ñaõ töï giaùc, giaùc tha vaø giaùc haïnh vieân maõn, chöù khoâng phaûi laø moät danh töø rieâng ñeå goïi moät ngöôøi naøo nhaát ñònh. Ai tu haønh ñöôïc chöùng quaû nhö ñaõ noùi treân ñeàu ñöôïc goïi laø Phaät caû.

3. Ñaïo Phaät nghóa laø gì? Theo nhöõng ñònh nghóa veà chöõ Ñaïo vaø chöõ Phaät ñaõ noùi treân, chuùng ta coù theå giaûi thích chöõ Ñaïo Phaät nhö sau:

- Ñaïo Phaät laø con ñöôøng chôn chaùnh, hoaøn toaøn saùng suoát ñöa ñeán baûn theå cuûa söï vaät, laø lyù taùnh tuyeät ñoái, lìa taát caû hö voïng phaân bieät, maø caùc ñaáng giaùc ngoä hoaøn toaøn ñaõ phaùt minh ra.

- Ñaïo Phaät goàm taát caû töï lôïi vaø lôïi tha, töï giaùc, giaùc tha vaø coù coâng haïnh ñoä mình, ñoä ngöôøi ñöôïc hoaøn toaøn thaønh töïu, roát raùo vieân maõn.

B- Chaùnh Ñeà

Ñaïo Phaät coù töø luùc naøo? coù hai nghóa:

- Ñöùng veà phöông dieän baûn theå maø xeùt thì Ñaïo Phaät coù töø voâ thæ (nghóa laø khoâng coù ñaàu moái, khoâng coù giôùi haïn ôû trong thôøi gian). Vì Ñaïo Phaät laø baûn taùnh saùng suoát cuûa chuùng sanh, neân coù chuùng sanh laø coù Ñaïo Phaät; maø chuùng sanh ñaõ coù töø voâ thæ thì Ñaïo Phaät cuõng coù töø voâ thæ.

- Ñöùng veà phöông dieän lòch söû vaø haïn cuoäc trong theá giôùi naøy maø noùi, thì Ñaïo Phaät ñaõ coù töø 2501 (1) naêm nay (tính ñeán naêm 1957), tröôùc Thieân Chuùa Giaùo 544 naêm.

Ai khai saùng ra Ñaïo Phaät?

Tín ñoà Ñaïo Phaät caàn phaûi bieát lòch söû ñöùc Giaùo Chuû cuûa mình.

Döôùi ñaây, xin keå sô löôïc nhöõng ñieåm chính cuûa ñôøi ñöùc Giaùo Chuû, ngöôøi ñaõ khai saùng ra Ñaïo Phaät, töùc laø ñöùc Phaät Thích Ca Maâu Ni

Ñöùc Phaät Thích Ca Maâu Ni, nguyeân laø Thaùi Töû nöôùc Ca Tyø La Veä (Kapilavastu) xöù Trung AÁn Ñoä, Phuï hoaøng teân Tònh Phaïn Vöông Ñaàu Ñaø Naø (Sudhodana); Maãu hoaøng teân laø Ma Da (Maya). Hoï Ngaøi laø Kieàu Ñaùp Ma, xöa dòch laø Cuø Ñaøm, teân Ngaøi laøTaát Ñaït Ña (Shidartha). Coøn chöõ Thích Ca (Sakya), Taøu dòch laø Naêng Nhôn: Naêng laø naêng löïc, Nhôn laø töø bi. Maâu Ni (Muni) nghóa laø Tòch Maëc: Tòch laø yeân laëng, khoâng bò khoå vui laøm ñoäng taâm; Maëc laø laëng leõ, khoâng bò phieàn naõo khuaáy roái, ñoä mình ñoä ngöôøi, coâng ñöùc ñaày ñuû.

Luùc nhoû Ngaøi coù trí tueä saùng suoát vaø taøi naêng phi thöôøng. Lôùn leân nhìn thaáy nhaân sinh thoáng khoå, theá cuoäc voâ thöôøng, neân Ngaøi cöông quyeát xuaát gia tu haønh, tìm ñöôøng giaûi thoaùt cho mình vaø cho ngöôøi, ngoû haàu ñöa taát caû chuùng sanh leân bôø giaùc ngoä.

Sau saùu naêm tu khoå haïnh trong nuùi Tuyeát (Hymalaya), Ngaøi thaáy tu khoå haïnh eùp xaùc nhö theá, khoâng theå ñaït ñöôïc chaân lyù, neân Ngaøi ñi qua nuùi Koda, ngoài döôùi goác caây Boà Ñeà (Taát Baùt La, dòch aâm theo tieáng AÁn Ñoä) vaø theà raèng: "Neáu ta khoâng thaønh ñaïo, thì duø thòt naùt xöông tan, ta cuõng quyeát khoâng ñöùng daäy khoûi choã naøy". Vôùi chí huøng duõng cöông quyeát aáy, sau 49 ngaøy tö duy, Ngaøi thaáy roõ chaân töôùng cuûa vuõ truï nhaân sanh vaø chöùng ñaïo Boà Ñeà. Sau khi thaønh ñaïo, Ngaøi chu du khaép xöù, thuyeát phaùp ñoä sinh, ñeå chuùng sanh chuyeån meâ thaønh ngoä, lìa khoå ñöôïc vui. Suoát thôøi gian 49 naêm, nhö moät vò löông y ñaïi taøi, xem bònh cho thuoác, Ngaøi ñaõ daét daãn chuùng sanh leân ñöôøng haïnh phuùc vaø vaïch cho moïi ngöôøi con ñöôøng giaùc ngoä giaûi thoaùt.

Ñeán 80 tuoåi, Ngaøi nhaäp Nieát Baøn ôû thaønh Caâu Thi Na, trong röøng Ta La (Song Thoï). Luùc baáy giôø, nhaèm ngaøy Raèm thaùng 2 aâm lòch.

Giaùo lyù Ñaïo Phaät nhö theá naøo?

Giaùo lyù cuûa ñaïo Phaät goàm trong 3 taïng kinh ñieån laø Kinh, Luaät, Luaän.

1. Kinh: Kinh laø nhöõng lôøi cuûa Ñöùc Phaät Thích Ca ñaõ noùi khi coøn taïi theá, ñeå daïy chuùng sanh döùt tröø phieàn naõo vaø ñaït ñeán quaû Nieát Baøn.

2. Luaät: Luaät laø nhöõng giôùi luaät maø Phaät ñaõ cheá ra cho caùc ñeä töû, ñeå caùc ñeä töû raên chöøa caùc ñieàu döõ, tu taäp caùc ñieàu laønh, trau doài thaân taâm cho thanh tònh.

3. Luaän: Luaän laø nhöõng saùch phaàn nhieàu do caùc ñeä töû Phaät laøm ra ñeå baøn giaûi roõ raøng nghóa lyù maàu nhieäm trong kinh, luaät hoaëc quyeát ñoaùn taùnh, töôùng cuûa caùc Phaùp, phaân bieät nhöõng leõ phaûi chaúng cuûa chaùnh ñaïo vaø taø ñaïo, khieán cho ngöôøi ñôøi khoûi nhaän laàm phaûi traùi, chaùnh taø.

Tam taïng kinh ñieån laïi chia laøm hai loaïi laø Ñaïi Thöøa vaø Tieåu Thöøa.

Chöõ Thöøa nghóa laø chôû, coù choã cuõng goïi laø Thaëng, nghóa laø coã xe. Thöøa hay Thaëng ñeàu coù haøm yù nghóa laø: Giaùo lyù cuûa Phaät coù coâng naêng nhö moät chieác xe, ñöa chuùng sanh töø nôi coõi traàn lao phieàn naõo ñeán caûnh giôùi an vui thanh tònh, töø bieån khoå luaân hoài ñeán Nieát Baøn, giaûi thoaùt.

Ñaïi thöøa nhö laø coã xe lôùn, coù theå chôû nhieàu ngöôøi trong moät luùc; traùi laïi Tieåu Thöøa nhö laø moät coã xe nhoû, chæ chôû moãi luùc moät vaøi ngöôøi maø thoâi.

Sôû dó giaùo lyù Ñaïo Phaät chia ra laøm Ñaïi Thöøa vaø Tieåu Thöøa nhö theá, vì caên cô vaø nguyeän voïng chuùng sanh khoâng ñoàng nhau. Nhöõng haïng ngöôøi naøo nhaän thaáy mình chæ ñuû söùc ñeå giaûi thoaùt cho rieâng phaàn mình maø thoâi, nhö chieác xe nhoû chôû ñöôïc moät vaøi ngöôøi, thì theo giaùo lyù Tieåu Thöøa.

Nhöõng haïng ngöôøi naøo töï nhaän thaáy mình coù theå vöøa giaûi thoaùt cho mình vaø cho ngöôøi ra khoûi sanh töû luaân hoài, töï nguyeän ñoä mình vaø ngöôøi cuøng ñi ñeán Nieát Baøn, nhö moät coã xe lôùn, cuøng chôû trong moät luùc ñöôïc nhieàu ngöôøi, thì theo Ñaïi Thöøa. Haïng ngöôøi naøy roõ bieát phieàn naõo, sanh töû nhö huyeãn hoùa, neân khoâng chòu sôùm an vui ôû quaû vò cuoái cuøng cuûa mình, maø thöôøng ñoä sanh khoâng bao giôø bieát moûi meät; vaø vì nhaän thaáy chuùng sanh coøn ñau khoå, thì mình chöa coù theå an vui ñöôïc.

Söï Truyeàn Baù Cuûa Ñaïo Phaât:

Sau khi Phaät Thích Ca nhaäp dieät, hai vò ñaïi ñeä töû cuûa Phaät laø Ngaøi Ca Dieáp vaø Ngaøi A Nan thay Phaät hoaèng truyeàn Phaät phaùp ôû AÁn ñoä. Ñoù laø thôøi kyø thöù nhöùt. Thôøi kyø thöù hai do caùc vò Toå sö Long Thoï, Maõ Minh vaø Voâ Tröôùc laõnh ñaïo. Thôøi kyø thöù ba do caùc vò Toå sö Long Trì, Thieän Voâ UÙy vaø Lieân Hoa Sanh ñaûm nhieäm.

Töø AÁn Ñoä, Phaät Giaùo lan truyeàn vaøo caùc nöôùc laân caän, roài toaøn coõi AÙ Ñoâng, vaø cuoái cuøng toaøn caû theá giôùi. Söï truyeàn baù naøy ñi theo hai höôùng: moät höôùng veà phöông Baéc vaø moät höôùng veà phöông Nam. (Xem Lòch söû truyeàn baù Phaät Giaùo khoùa 5)

Veà phöông Baéc, thì goïi laø Baéc Phöông hay laø Baéc Toân Phaät Giaùo, hay Ñaïi Thöøa Phaät Giaùo, goàm coù nhöõng nöôùc: Taây Taïng, Trung Hoa, Moâng Coå, Maõn Chaâu, Cao Ly, Nhaät Baûn, Vieät Nam v.v...

Veà phöông Nam, thì goïi laø Nam Phöông hay Nam toân Phaät Giaùo, hay Tieåu Thöøa Phaät Giaùo, hay Nguyeân Thuûy Phaät Giaùo, goàm coù nhöõng nöôùc: Tích Lan, Mieán Ñieän, Thaùi Lan, Ai Lao, Cao Mieân, Nam Döông v.v...

Nhöng hieän nhôø söï giao thoâng tieän lôïi vaø kinh ñieån ñöôïc trao doài khaép caùc nöôùc, neân söï chia reõ giöõa Baéc toân vaø Nam toân khoâng coøn ñöôïc roõ raøng nhö tröôùc: trong Ñaïi Thöøa vaãn coøn coù Tieåu Thöøa vaø trong Tieåu Thöøa vaãn coøn coù Ñaïi Thöøa.

Söï Lôïi ích Cuûa Ñaïo Phaät:

Muïc ñích cuûa Ñaïo Phaät laø ñem laïi nhöõng keát quaû ñeïp ñeõ sau naøy cho chuùng sanh:

1. Chôn thöôøng: Chuùng sanh troâi laên, laën huïp trong bieån sanh töû luaân hoài; chuùng sanh soáng trong caûnh voâ thöôøng, khi treû khi giaø, khi laønh khi oám, khi soáng khi cheát...Ñaïo Phaät ñem laïi cho ngöôøi tu haønh moät quaû vò laø khoâng bao giôø bò luaät voâ thöôøng noùi treân chi phoái.

2. Chôn laïc: Chuùng sanh ñang soáng trong caûnh giôùi toái taêm, buoàn tuûi, khoå ñau; neáu coù vui cuõng chæ vui ñöôïc trong choác laùt, nhö ngöôøi khaùt, uoáng nöôùc maën vaøo, ñôõ khaùt trong choác laùt, roài veà sau laïi caøng khaùt hôn luùc ñaàu. Ñaïo Phaät coù muïc ñích ñem laïi cho keû tu haønh moät söï an vui toaøn veïn vaø baát taän.

3. Chôn ngaõ: Chuùng sanh bò khoâng bieát bao nhieâu nghòch caûnh ôû chung quanh chi phoái, raøng buoäc, nhö keû tuø toäi bò giam haõm trong nguïc thaát, khoâng bao giôø ñöôïc töï do hoaït ñoäng theo yù muoán cuûa mình. Ñaïo Phaät coù muïc ñích laøm cho nhöõng ngöôøi tu haønh ñöôïc giaûi thoaùt hoaøn toaøn ra ngoaøi nhöõng troùi buoäc noùi treân, laøm cho con ngöôøi ñaày ñuû naêng löïc ñeå thöïc hieän yù nguyeän toát ñeïp cuûa mình, vaø soáng moät cuoäc ñôøi an nhieân töï taïi.

4. Chôn tònh: Chuùng sanh ñang soáng trong caûnh giôùi oâ troïc, laám laùp trong buøn nhô cuûa coõi tuïc, töø trong taâm hoàn cho ñeán ngoaøi theå chaát. Ñaïo Phaät coù muïc ñích laøm cho ngöôøi tu haønh gaïn loïc ñöôïc bao nhieâu oâ troïc cuûa coõi ñôøi, ñöôïc soáng moät cuoäc soáng trong traéng, tinh khieát, khoâng vöôùng chuùt baän nhô cuûa traàn tuïc.

Khoâng phaûi chæ trong vò lai, Ñaïo Phaät môùi ñem laïi lôïi ích cho ñôøi, ngay trong xaõ hoäi hieän taïi, Ñaïo Phaät cuõng ñem laïi nhieàu lôïi ích quyù baùu:

- Ñaïo Phaät, nhôø tinh thaàn Töø Bi, laøm cho xaõ hoäi, nhaân loaïi thöông yeâu nhau hôn.

- Ñaïo Phaät, nhôø aùnh saùng Trí Tueä, laøm cho xaõ hoäi, nhaân loaïi bôùt si meâ laàm laïc, thaáy ñöôïc ñaâu laø giaù trò thaät, ñaâu laø phænh phôø, giaû doái.

- Ñaïo Phaät, nhôø tinh thaàn Bình Ñaúng tuyeät ñoái, san baèng ñöôïc nhöõng baát coâng cuûa xaõ hoäi, nhaân loaïi, vaø laøm cho caûnh giôùi Ta Baø naøy ñöôïc saùng suûa, an vui hôn.

Ñoù laø nhöõng lôïi ích maø Ñaïo Phaät ñem laïi cho coõi ñôøi.

C - Keát Luaän

Nhöõng lôïi ích noùi treân quyù baùu nhö theá, nhöng seõ khoâng bao giôø ñeán vôùi chuùng ta, neáu khoâng hoïc vaø haønh theo Phaät.

1. Hoïc Phaät: Ñöùc Phaät maëc duø laø moät ñaáng xuaát phaøm, thoâng minh xuaát theá, nhöng khi xuaát gia Ngaøi cuõng phaûi hoïc hoûi ñeâm ngaøy, hao toán söùc bieát bao nhieâu, môùi phaùt huy ra ñöôïc caùi giaùo lyù nhieäm maàu ñeå laïi cho chuùng ta. Vaäy chuùng ta muoán trôû thaønh moät Phaät töû chaân chính thì tröôùc tieân laø phaûi hoïc hoûi nhö Phaät. Chuùng ta khoâng chæ hoïc trong giaùo lyù cuûa Ngaøi maø coøn hoïc qua ñôøi soáng, ñöùc haïnh, haønh vi cuûa ñôøi Ngaøi nöõa.

2. Haønh theo Phaät: Nhöng hoïc maø khoâng taäp, khoâng haønh, thì chaúng khaùc gì caùi ñaõy ñöïng saùch, chöõ nghóa kinh saùch chaát chöùa thaät nhieàu, maø chaúng coù ích lôïi gì caû. Vaäy neân hoïc phaûi ñi ñoâi vôùi haønh. Chuùng ta phaûi coá gaéng thöïc haønh cho ñöôïc nhöõng ñieàu ñaõ hoïc, laøm cho ñöôïc nhöõng ñieàu mình thaáy laø hay laø phaûi. Phaät ñaõ laøm gì, chuùng ta phaûi taäp laøm laïi; Phaät ñaõ coù nhöõng ñöùc taùnh Töø, Bi, Hyû, Xaû, Hoan Hyû, Tinh Taán, Thanh Tònh...chuùng ta cuõng coá gaéng thöïc hieän cho ñöôïc nhöõng ñöùc taùnh aáy.

Coù nhö theá, môùi khoûi hoå vôùi hai tieáng Phaät töû vaø môùi goïi laø ñeàn ñaùp trong muoân moät, aân ñöùc saâu daøy cuûa ñöùc Töø Phuï Thích Ca.

posted January 8, 2002