CHÖÔNG SAÙU
CHÖÕ TAØI
Maáy caâu cuoái cuûa truyeän Kieàu, Cuï Nguyeãn Du ñaõ dòch laïi vaên xuoâi truyeän "Thanh Taâm Taøi Töû" vaøo ñôøi nhaø Minh beân Taøu thuoäc theá kyû thöù 15 nghó cho cuøng cuõng thaám thía:
"Ñaõ mang laáy nghieäp vaøo thaân
Cuõng ñöøng traùch bôûi trôøi gaàn trôøi xa
Thieän caên voán taïi loøng ta
Chöõ taâm kia môùi baèng ba chöõ taøi"Sö Tònh Thöôøng cöù ngaâm ñi ngaâm laïi 4 caâu thô naày maõi vaø ra chieàu ñaéc yù laém. Sö töï nhuû laáy mình raèng: chöõ tình mình ñaõ traûi qua, tuy chöa soùng gioù laém, chaúng qua vì nghieäp löïc cuûa mình coøn nheï neân môùi döøng ôû ñaây thoâi vaø caùch hay nhöùt laø mình phaûi tìm caùch thoaùt ly noù. Nhöng tieàn thì sao? Tìm ñaâu ra ñeå thoaùt ly ñaây.
Sö lo nghó naùt oùc; nhöng chaêng coù moät phöông keá dieäu duïng naøo. Moät hoâm noï Sö tìm ñeán Sö huynh Tònh Ñaïo ñeå xin hieán keá.
- Thöa Sö huynh! Baây giôø phaûi tính sao ñaây?
- Coù gì ñaâu maø tính. Coâ Duyeân ñaõ saün saøng ñuû caû roài, ñaõ chuaån bò cho Sö ñeä ñaày ñuû tieàn baïc vaø ngay caû hoät xoaøn nöõa, ñeå laøm keá hoä thaân.
- Nhöng ngöôøi tu ñaâu caàn nhöõng thöù aáy.
- Ñuùng vaäy! Nhöng ñeä phaûi luoân nghó raèng noù chæ laø phöông tieän thoâi chöù khoâng phaûi laø cöùu caùnh ñaâu nheù. Laàn naày neáu troùt loït ñöôïc, chæ coù moät mình ñeä ôû nôi phöông trôøi xa laï aáy, coøn huynh vaø nhöõng ngöôøi chung quanh khoâng coù ai caän keà ñaâu. Haõy töï quyeát ñònh laáy.Theá laø ngaøy xuoáng beán cuõng ñaõ ñeán. Sö Tònh Thöôøng cuõng chaúng bieát taïi sao mình phaûi ra ñi. Ra ñi ñeå troán Duyeân, ñeå troán xaõ hoäi ñöông thôøi ñang vaây buûa cuoäc soáng tinh thaàn cuûa ngöôøi Taêng só, hay ra ñi ñeå troán traùnh chính mình?
Coù leõ caû 3 ñeàu coù lyù; nhöng caû 3 cuõng khoâng coù lyù chuùt naøo khi caâu chuyeän chaám döùt taïi ñaây.
Caùi may cuûa Sö laø khi thuyeàn nhoû ra khôi ñaõ ñöôïc taøu lôùn vôùt leân lieàn. Sö vaø moät soá ngöôøi khaùc ñaõ ñöôïc vôùt vaøo ñaûo vaø ôû ñoù Sö Tònh Thöôøng hay sinh hoaït chung vôùi caùc baïn treû trong nhöõng giôø vaên ngheä cuõng nhö gia chaùnh. Sö coù bieät taøi keå chuyeän raát hay. Caâu chuyeän ñoù daàu laø moät caâu chuyeän voâ yù vò; nhöng Sö coù theå keå haøng giôø maø ngöôøi nghe khoâng thaáy chaùn. Quaû laø Sö coù bieät taøi, nhieàu ngöôøi treû ñaõ thaùn phuïc Sö nhö theá. Ngoaøi ra Sö coù taøi naáu chay raát gioûi, phaûi noùi raèng chöa coù moäi ngöôøi ñaøn baø naøo naáu chay ngon hôn Sö ñaâu.
Ñoù laø chöa keå Sö hay nhaïi nhöõng baøi caûi löông, voïng coå coù veû tuïc luïy ngoaøi ñôøi thaønh 6 caâu voïng coå theo yù ñaïo vaø chính Sö töï ñaùnh ñaøn, töï ca cuõng muoài maãn laém chöù.
Moät hoâm Sö thoå loä cho Sinh, moät ngöôøi Phaät Töû vöôït bieân ôû chung khu traïi vôùi Sö raèng: Sôû dó maø Sö ñi ñöôïc laø nhôø coù moät nöõ tín chuû giuùp ñôõ tieàn baïc. Hieän taïi Sö coøn mang theo ñaây maáy caây vaøng vaø maáy hoät xoaøn, cuõng nhö maáy chieác caø raù nöõa.
Sinh nghe buøi tai quaù, dó nhieân khoâng phaûi coù yù tham lam; nhöng Sinh muoán xem cho taän maét thöû caây vaøng nhö theá naøo vaø hoät xoaøn ra sao. Sinh thöa Sö:
- Baïch Sö! Sö coù theå cho con xem caây vaøng ra sao khoâng Sö?
- Chæ coù con môùi ñöôïc ñoù nghe! Ñaëc bieät laém ñoù. Ñaây neø! Moät caây vaøng goàm coù 2 mieáng lôùn vaø 1 mieáng nhoû, neân goïi laø Moät Caây. Ñaây laø vaøng thieát ñoù.
Coøn ñaây laø hoät xoaøn naày. Loaïi naày hieám laém, tôùi 6 ly ñoù. Nhöõng loaïi naày Sö caån thaän caát giöõ nôi cheùo quaàn trong cuûa Sö, vì nôi traïi tî naïn naày coù nhieàu vaán ñeà quaù.Sinh sau khi xem ñöôïc nhöõng ñoà quyù baùu aáy cuûa Sö thì vui veû vaø ñoâi khi coù dòp laïi hay ñi khoe khoang vôùi chuùng baïn laø Sö coù taøi keå chuyeän hay, Sö ñaøn haùt gioûi vaø Sö coù nhieàu cuûa quyù baùu nöõa.
Tieáng laønh ñoàn gaàn, tieáng döõ ñoàn xa, neân cuoái cuøng roài caû traïi tî naïn ai ai cuõng bieát caû; nhöng vì hoï nghó Sö laø moät ngöôøi tu neân cuõng im hôi laëng tieáng, khoâng coù yù kieán gì theâm veà vieäc naày. Thænh thoaûng Su cuõng ñem nhöõng moùn ñoà quyù giaù kia saêm sua vaø doï yù hoûi moät soá ngöôøi veà giaù trò moùn haøng aáy neáu tính ra baèng ñoâ-la laø bao nhieâu chaúng haïn – Ngöôøi khen toát, keû cheâ xaáu, loaïn caû leân, Sö cuõng chaúng bieát ñaâu maø löôøng.
Coù moät ñieàu Sö khoâng löôøng ñöôïc. Ñoù laø tai hoïa veà sau naày laøm cho Sö phaûi vaøo tuø ra toäi cuõng chính vaøng, hoät xoaøn, kim cöông naày laø thuû phaïm. Bôûi vaäy ngaøy xöa Phaät ñaõ daïy: "Vaøng baïc vaø saéc ñeïp laø con raén ñoäc" quaû chaúng ngoa chuùt naøo.
Saéc ñeïp, Sö ñaõ vaáp phaûi. Tuy chöa bò noù caén xeù; nhöng taâm tö cuûa Sö coù hoài cuõng ñaõ thaát ñieân baùt ñaûo. Nhôù laïi ngaøy naøo neáu khoâng coù Sö huynh Tònh Ñaïo giuùp ñôõ thì Sö cuõng ñaõ sa vaøo vuõng laày toäi loãi roài. Coøn baây giôø tieàn baïc ôû coõi xa xaêm ñôn chieác naày quaû laø ñieàu caàn thieát, Sö ñaâu muoán buoâng xaû noù. Neáu Sö buoâng xaû thì cuoäc ñôøi coøn laïi cuûa Sö phaûi tính sao ñaây? ÔÛ ñaây ñaâu coù ñi khaát thöïc ñöôïc. Vaû laïi "ñeøn nhaø ai naáy saùng" maø. Vì theá Sö cöù oâm giöõ vaøng baïc vaø ñaù quyù trong ngöôøi chaúng naøo khaùc Sö oâm chaët moät con raén ñoäc, naøo ñaâu coù bieát. Nhieàu khi Sö töï nghó: Phaät daïy ñieàu aáy ñuùng; nhöng chæ ñuùng vôùi thôøi xöa. Coøn baây giôø thì caàn phaûi xeùt laïi. Vì moãi moät thôøi kyø khaùc haún nhau maø.
Tuy Sö bieát vaäy; nhöng thaáy lyù luaän cuûa mình cuõng coù theå töï bieän minh cho vaán ñeà cuûa mình ñaõ ñaët ra ñöôïc, neân cuõng caûm thaáy an taâm. Nhieàu ñeâm thöùc giaác, Sö mô maøng thaáy nhöõng vaät quyù kia bò ñaùnh caép, Sö la hoaùn leân, laøm cho moïi ngöôøi beân caïnh thöùc giaác baøng hoaøng.
Ngaøy laïi thaùng qua Sö laïi ñöôïc moät nöôùc thöù 3 cuûa AÂu Chaâu boác Sö ñeán ñaây ñeå ñònh cö vaø chính nôi ñaây Sö baét ñaàu chinh phuïc moïi ngöôøi veà vôùi muïc tieâu cuûa Sö nhö ñaõ döï ñònh.
