Ra ñöôïc mieàn Trung, khaùc vôùi mieàn Nam, nôi chuù Phaùp
Taùnh ñaõ sinh soáng möôøi maáy naêm qua. Nôi ñaây ñoàng luùa
caèn coãi hôn. Cuoäc soáng chaät vaät hôn, khí haäu noùng böùc
hôn; nhöng ñôøi soáng Taêng chuùng coù veû chaët cheõ hôn.
- Moät chuù tieåu ñeïp trai môùi nhaäp chuùng, kìa caùc chuù
ôi!
- Ñi tu maø ñeïp trai quaù, cuõng khoù tu ñaáy chöù. Ñoù laø
lôøi cuûa moät chuù tieåu trong nhoùm hoâ to leân.
ÔÛ ñaây caùc chuù ñeàu thaân thieän vôùi nhau nhö anh em trong
moät nhaø. Coù nhieàu chuù ñi tu vì nhieàu lyù do khaùc nhau. Coù
chuù vì tình phuï, coù chuù vì phuï tình maø ñi tu. Coù chuù vì
nhaø ngheøo quaù laïi ñoâng con neân môùi ñi tu. Coù chuù cuõng
khoâng muoán ôû nhaø, vì khoâng muoán ñi lính.
Nhöng ña soá thì ñeàu coù yù chí vöõng vaøng. Moät hoâm sau
khi tìm hieåu ngoïn ngaønh caùch sinh hoaït cuûa choán Giaø Lam
naày, chuù tieåu Phaùp Taùnh môùi laøm quen vôùi moät chuù khaùc,
phaùp danh laø Hueä Phöôùc.
- Chuù coù theå giôùi thieäu sô qua veà söï tu hoïc ôû ñaây
cho Phaùp Taùnh bieát khoâng?
- ÔÛ ñaây kyû luaät gaét gao laém, nhaát laø vieäc tuïng kinh,
ngoài thieàn vaø hoïc thuoäc loøng caùc kinh ñieån.
- Kinh gì khoù nhaát?
- Dó nhieân laø kinh Laêng Nghieâm vaø Thaäp Chuù aáy.
- Chuù hoïc bao laâu thì xong?
- Ñaõ hôn moät naêm roài; nhöng chöa ñaâu vaøo ñaâu caû.
Chuù Hueä Phöôùc traû lôøi theá.
- Coøn Luaät thì hoïc nhöõng gì?
- Hoïc veà oai nghi, ñi, ñöùng, naèm, ngoài cuõng nhö cö xöû
vôùi nhöõng ngöôøi chung quanh, nhaát laø nöõ giôùi.
- Coøn nam giôùi thì sao?
- Dó nhieân cuõng coù ñieàu caám kî nhö vaäy thoâi.
- Coøn hoïc theâm gì nhieàu nöõa khoâng?
- Coøn nhieàu laém chöù. Nhaát laø Phaät Hoïc Phoå Thoâng vaø
caùc baøi keä tuïng vaên xuoâi cuõng nhö vaên vaàn.
Caû hai chuù Phaùp Taùnh vaø Hueä Phöôùc ñaõ keát baïn cuøng
nhau, hoï soáng raát thaân maät vaø ñoâi khi cuõng thoå loä tình
caûm vôùi nhau nöõa.
Moät hoâm noï hai chuù hoûi nhau nhö sau:
- Taïi sao chuù ñi tu? Chuù Hueä Phöôùc hoûi tröôùc.
- Taïi vì toâi thaáy cuoäc soáng cuûa ngöôøi Du Taêng Khaát Só
ñeïp quaù. Chuù Phaùp Taùnh traû lôøi.
- Nhöng chuøa naày ñaâu phaûi heä phaùi Du Taêng Khaát Só!
- Ñieàu aáy cuõng chaúng sao. Mieãn raèng toâi troán cha meï moät
thôøi gian, roài haõy tính. Vieäc thay ñoåi chuøa chieàn ñaâu coù
gì khoù khaên phaûi khoâng chuù?
- ÖØa! Nhöng maø lôõ hoïc chöông trình giöõa chöøng phaûi thay
ñoåi thì sao?
- Thì cuõng chaúng coù sao caû. Mieãn mình coù chí thì caùi gì
roài cuõng xong thoâi.
Hoï ñaõ soáng beân nhau nhö ñoâi baïn coá tri vaø hoï cuõng
ñaõ tìm hieåu nhau raát nhieàu veà moïi maët cuûa cuoäc soáng,
trong ñoù keå caû chuyeän tình caûm caù nhaân vaø taâm sinh lyù
cuûa nhöõng ngöôøi treû môùi ôû tuoåi tröôûng thaønh nöõa.
- Taïi sao Phaùp Taùnh thaáy kyø kyø?
- Kyø caùi gì vaäy chuù?
- Hoâm qua ñang nguû töï döng coù ngöôøi chaïy qua giöôøng cuûa
Phaùp Taùnh nguû chung vaø hoï laøm nhöõng ñoäng taùc gì noù hôi
khaùc laï.
- ÖØ! ÔÛ ñaây cuõng coù nhieàu tröôøng hôïp aùi nam aùi nöõ
aáy maø. Vieäc aáy trong luaät Phaät cuõng coù daïy ñaáy. Khi gaëp
ñaøn oâng thì hoï coù taâm nieäm ñaøn baø. Ngöôïc laïi khi
gaëp ñaøn baø thì hoï laïi coù taâm nieäm ñaøn oâng.
- Nhö theá laø sao haû chuù? Xin chuù noùi roõ cho.
- Nghóa laø coù nhieàu ngöôøi maëc daàu mang thaân theå laø nam
nhôn, coù caên taùnh nam nhôn ñaøng hoaøng; nhöng khi gaëp ngöôøi
nam khaùc vaãn coù yù öa thích. Vì taâm lyù nöõ nhôn cuûa
ngöôøi aáy nhieàu hôn laø nam nhôn. Ñieàu aáy cuõng deã hieåu
thoâi. Neáu giaûi thích theo Ñaïo Phaät, ngöôøi aáy môùi töø
nöõ nhôn ñaàu thai laøm nam nhôn, maëc daàu mang thaân nam nhôn,
nhöng taâm lyù coøn thöôøng tình nöõ nhi laém. Cho neân ngöôøi
ta noùi aùi nam aùi nöõ laø vaäy.
- Vieäc aáy coù nhieàu khoâng chuù? Phaùp Taùnh hoûi Hueä Phöôùc
nhö vaäy.
Chuyeän aáy ôû ñaâu laïi chaúng coù. Nam hay nöõ cuõng chæ
laø chuùng sanh thoâi. Ngöôøi tu hay keû tuïc chæ khaùc nhau ôû
taâm thöùc chöù khoâng khaùc nhau ôû hình töôùng. Vì con
ngöôøi, ai cuõng caáu taïo gioáng nhau caû. Neáu taâm mình muoán
döøng thì moïi vieäc seõ yeân ngay. Taâm laø chuû cuûa moïi haønh
ñoäng maø. Khoâng tin chuù thöû nghieäm xem sao! Cuõng ñöøng maëc
caûm vaø haõy thoâng caûm cho nhöõng ngöôøi aáy. Dó nhieân vieäc
aáy laø toäi loãi; nhöng nghieäp löïc töï moãi ngöôøi mang vaø
moãi ngöôøi töï traû vaø chaéc raèng khoâng ai töï traû duøm
cho mình ñöôïc caû.
Coù luùc caû hai chuù Phaùp Taùnh vaø Hueä Phöôùc ñöôïc Sö
phuï truï trì daïy cho nhöõng baøi hoïc taâm linh thaät hay, khieán
cho hai chuù thaáy tinh taán voâ cuøng. Chaúng haïn nhö baøi hoïc
veà Thieàn Ñònh.
Sö phuï baûo:
Cuoäc soáng cuûa chuùng ta ñaày voïng nieäm, gioáng nhö moät ly
nöôùc ñaày caùt buïi. Neáu chuùng ta cöù khuaáy ñoäng ly
nöôùc aáy suoát ngaøy thì buïi baëm caøng noåi leân nhieàu hôn.
Buïi baëm ôû ñaây chính laø taâm tham, saân, si cuûa con ngöôøi.
Neáu chuùng ta ñeå ly nöôùc aáy ñöùng yeân moät choã; nhöõng
buïi baëm aáy töùc thì laéng ñoïng xuoáng. Cuõng nhö neáu chuùng
ta töï thöïc taäp thieàn ñònh vaø gaïn loïc thaân taâm cuûa
mình, cuõng gioáng nhö ly nöôùc kia ñaõ gaïn loïc ñöôïc
nhöõng chaát caën dô, luùc baáy giôø chæ coøn laø moä tmaøu
trong saùng; nhöng caùc con haõy coi chöøng. Taâm cuûa con ngöôøi
hay thay ñoåi döõ laém ñoù. Neáu khoâng laøm chuû ñöôïc noù,
noù seõ khuaáy ñoäng leân moät laàn nöõa vaø roài thì buïi baëm
kia seõ che phuû taâm thöùc cuûa mình, trôû veà laïi vôùi voâ
minh maáy hoài. Chæ coù coâng phu thöïc taäp thieàn ñònh, tuïng
kinh, nieäm Phaät, trì giôùi vaø saùm hoái v.vv… Ñaây chính laø
nhöõng khí cuï saéc beùn nhaát ñeå laøm phieàn naõo ñöôïc
trieâu tröø vaø trí tueä töø ñoù môùi phaùt sanh.
Caùc con haõy nghó xem! Ñaâu phaûi vì ngöôøi muø maø khoâng
coù maët trôøi. Maët trôøi bao giôø cuõng coù thaät ñaáy, saùng
chan hoøa ñaáy; nhöng vì ngöôøi ta muø neân khoâng thaáy aùnh
saùng maët trôøi thoâi! Cuõng nhö theá ñoù. Giaùo lyù Ñöùc
Phaät laø aùnh saùng, coù maët khaép moïi nôi, moïi hang cuøng
ngoõ heûm; nhöng vì con ngöôøi voâ minh vaø voïng töôûng quaù
nhieàu neân khoâng thaâu nhaäp trí tueä cuûa Phaät ñoù thoâi.
Caùc con xem ñaáy! "Göông lu vì buïi vaø traêng môø vì
maây" laø yù cuûa caùc Toå ta ngaøy xöa aùm chæ söï meâ
môø vaø giaùc ngoä ñoù. Göông ôû ñaây töôïng tröng cho taùnh
saùng bao giôø cuõng hieän thaät; nhöng noù khoâng saùng ñöôïc,
vì buïi baëm che ñaäy. Buïi ôû ñaây coù nghóa laø voâ minh
voïng töôûng ñoù. Vaø traêng thì bao giôø cuõng saùng; nhöng
sôû dó chuùng ta khoâng thaáy ñöôïc, vì maây che phuû caû baàu
trôøi. Vaäy nhieäm vuï cuûa chuùng ta chæ coù moät vieäc laøm duy
nhaát laø phaûi lau buïi ñi vaø phaûi veùn maøn maây voâ minh ñen
toái aáy laø ñöôïc.
Caû hai chuù nghe Thaày daïy, nghe moät caùch say söa; nhöng khi
veà laïi soáng trong chuùng thì thaáy bao nhieâu laø chuyeän hoãn
ñoän. Coù chuù suoát ngaøy chæ coù aên vaø nguû. Coù chuù suoát
ngaøy chæ thao thöùc veà chuyeän tình vaø thaäm chí coù chuù chæ
lôïi duïng cöûa thieàn ñeå laøm nhöõng chuyeän khoâng trong
saùng maáy.
Cuõng vì nhöõng lyù do treân, neân Phaùp Taùnh baøn baïc vôùi
Hueä Phöôùc laø hai ngöôøi neân ñi ñeán moät chuøa khaùc ñeå
tu, nhaát laø neân theo haïnh cuûa ngöôøi Du Taêng Khaát Só coù
leõ ñôõ hôn chaêng? Hay laø phaûi ra ñôøi ñeå baûo toaøn danh
döï?
Sö phuï ñaõ ñoàng yù vaø taán ñaøn truyeàn giôùi Tyø Kheo
cho hai ngöôøi. Baây giôø Phaùp Taùnh coù phaùp hieäu laø Tònh
Thöôøng vaø Hueä Phöôùc coù phaùp hieäu laø Tònh Ñaïo. Caû hai
ngöôøi soáng raát gaàn nhau vaø raát hieåu nhau neân cuõng deã
chia xeû cho nhau raát nhieàu vaán ñeà trong cuoäc soáng.
Caû hai ngöôøi baêng boä ñoù ñaây, cuoái cuøng roài cuõng
trôû laïi ñöôïc mieàn Nam vaø vaøo xin taù tuùc trong moät Tònh
Xaù cuûa moät vò Du Taêng Khaát Só khaùc.