CHÖÔNG BA
HOA ÑOÀNG COÛ NOÄI
OÂng baø mình thöôøng hay noùi: "Soáng caùi nhaø, giaø caùi moà" thaät chaúng sai chuùt naøo! Taïi sao ba maù Nam khi coøn treû, oâng baø hay ñaém mình vaøo cuoäc soáng, coøn baây giôø môùi tuoåi luïc tuaàn ñaõ lo aên trung thoï vaø hay noùi veà söï cheát choùc vaø choïn nghóa trang laøm moà maû ñeå laøm chi caø?
Coøn Nam, tuoåi mình coøn nhoû, hay thích rong chôi, ñaùnh ñu, ñaù boùng vaø nhaát laø thuù baét caù loøng tong, thia thia, khoâng laøm sao Nam coù theå nghó xa hôn ñöôïc nhöõng gì maø cha meï Nam ñaõ nghó. Moät hoâm meï Nam quôû raèng:
- Ñaõ lôùn toàng ngoàng nhö theá maø coøn chôi nhöõng troø chôi aáy laøm gì? Con thaáy coù ñöôïc khoâng?
- Thöa meï. Chöù ôû mieàn queâ naày, ngoaøi caây coû, hoa laù, caù thia thia ra, ñaâu coù gì nöõa ñeå chôi ñaâu meï.Nam traû lôøi töøng tieáng moät, coù yù cho meï nghe roõ vaø meï cuûa Nam cuõng söïc nhôù laïi tuoåi cuûa mình caùch ñaây maáy möôi naêm veà tröôùc cuõng chæ theá thoâi. Vaø ñeán khi ñi laáy choàng sinh ra Nam laø con moät, ôû ñaây quanh quaån roài cuõng ruoäng vaø vöôøn, vöôøn vaø ruoäng, ñaâu coù gì ñeå phaûi traùch con naëng lôøi nhö vaäy. Chaúng qua laø noùi cuõng chæ ñeå noùi cho coù chuyeän maø thoâi.
Moät hoâm sau khi ñi thaêm ruoäng veà, Nam khoe ñuû moïi chuyeän vôùi meï, trong aáy coù moät chuyeän, maø theo Nam noù haáp daãn ñöùa thieáu nieân nhö chaøng raát nhieàu.
- Thöa meï! Hoâm nay treân ñöôøng veà nhaø, con coù gaëp moät vò Sö Khaát Só. Con troâng thaáy oâng ta hieàn laønh quaù vaø con ñaõ cho oâng maáy ñoàng, nhöng oâng ta khoâng laáy.
- ÖØ, baäy neø con. Nhaø Sö khoâng bao giôø laáy tieàn, taïi sao con laøm theá?
- Con ñaâu bieát; nhöng neáu khoâng coù tieàn thì nhaø Sö soáng baèng gì hôû meï?
- OÂng ta soáng baèng cuûa tín thí ñoù maø! hoaëc giaû khi ñi khaát thöïc, nhö hoâm nay con thaáy ñoù, ngöôøi ta seõ cuùng döông cho oâng vaø oâng ta seõ duøng cuûa daâng cuùng ñoù ñeå ñoä nhaät qua ngaøy.
- Maø meï ôi! Khaát thöïc laø gì? Tín Thí laø gì? vaø cuùng döôøng laø gì vaäy? Con ñaâu hieåu heát nhöõng danh töø naày, mong meï daïy cho con nghe ñi.Ñoaïn baø oân toàn baûo con haõy ngoài xuoáng vaø noùi:
- Theo meï nghó, con sinh ra trong gia ñình mình voán maáy ñôøi theo Phaät, ñaõ laøm phöôùc raát nhieàu, nhöng ít hieåu bieát veà Phaät Giaùo quaù. Gaàn ñaây quyù Thaày coù giaûng daïy giaùo lyù ôû chuøa, meï coù ñi nghe, neân chæ laïi cho con ñaây.
- Khaát thöïc coù nghóa laø ñi xin aên. Maø nhöõng ngöôøi tu aáy ñi xin khoâng phaûi nhö nhöõng ngöôøi ñi xinh bình thöôøng ñaâu. Hoï ñi coù haøng nguõ vaø chæ vaøo nhöõng buoåi saùng thoâi, khoâng coù nhaø Sö naøo ñi khaát thöïc vaøo buoåi chieàu ñaâu. Neáu coù, ñoù chæ laø sö giaû hieäu vaäy. Vì Phaät chæ duøng ngoï, vaø caùc nhaø Sö aáy cuõng theá.
- Thöa meï, taïi sao hoï khoâng töï ñi laøm ñeå nuoâi thaân ñöôïc maø phaûi ñi xin vaäy?
- Ai vaäy! Con noùi theá toäi cheát ! Ñaâu phaûi vì nhaø hoï ngheøo maø ñi tu ñaâu! Ñaâu phaûi vì hoï khoâng laøm luïng ñöôïc maø ñi xin ñaâu. Hoï thöïc haønh caùi haïnh nhaãn nhuïc vaø phaù chaáp ñoù. Nhaãn nhuïc coù nghóa laø khi ñi xin, gaëp ngöôøi maéng, ngöôøi nhieác cuõng phaûi an nhieân töï taïi. Coøn phaù chaáp coù nghóa laø haï mình xuoáng ñeå thaáy mình khoâng coøn laø gì caû. Khoù thöïc hieän laém con ôi!
- Coøn tín ñoà, tín thí gì maø meï môùi noùi ñoù, laø gì hôû meï?
- Con haõy bình taâm nghe meï noùi ñaây:
Ñeä töû cuûa Phaät coù hai haïng laø ngöôøi xuaát gia vaø keû taïi gia. Ngöôøi xuaát gia soáng khoâng coù gia ñình, luoân cö nguï taïi chuøa. Coøn ngöôøi taïi gia ôû taïi nhaø nhö gia ñình mình vaät thöïc daâng cuùng vaøo chuøa thì goïi nhöõng ngöôøi naày laø tín thí. Coøn tín ñoà laø ngöôøi theo toân giaùo ñoù vaäy.
Ngöôøi xuaát gia vì muoán hoaù ñoä chuùng sanh vaø thoaùt ly sanh töû luaân hoài; neân phaûi töï tu, gia taâm noäi löïc, daønh heát moïi thì giôø cho vieäc thieàn ñònh ñeå mong caàu giaûi thoaùt, neân ngöôøi taïi gia nhö chuùng ta ñaây phaûi coù boån phaän hoä trì nhöõng vò aáy, ñeå nhöõng vò aáy coù ñaày ñuû thì giôø ñeå tu haønh.- Coøn cuùng döôøng laø gì hôû meï?
- Thaät söï ra phaûi noùi cho ñaày ñuû laø Cuùng Döôøng Tam Baûo. Coù nghóa laø cuùng döôøng 3 ngoâi baùu laø Phaät, Phaùp vaø Taêng. Ñaây chính laø nhöõng ñieàu maø trong theá gian khoù coù ñöôïc; neân chuùng ta laø Phaät Töû caàn phaûi hoä trì.
- Nhöng thöa meï! Taïi sao nhaø Sö laïi khoâng nhaän tieàn?
- ÔÛ xöù ta nhö con bieát ñoù, coù nhieàu toâng phaùi Phaät Giaùo laém. Coù toâng phaùi nhaän tieàn ñeå söûa sang chuøa vieän, laøm vieäc boá thí phaùt chaån cho daân ngheøo, neân goïi laø Ñaïi Thöøa Phaät Giaùo. Coù phaùi cuõng ñi khaát thöïc; nhöng aên maën khoâng aên chay. Vaø vò Sö maø con thaáy ñoù thuoäc veà Giaùo hoäi Phaät Giaùo Khaát Só, hoï cuõng ñi xin, nhöng khoâng aên maën vaø khoâng laáy tieàn. Phaät daïy raèng; Ngöôøi tu khoâng ñöôïc kinh doanh, buoân baùn, chæ tröø ra vieäc laøm lôïi cho Tam Baûo thì ñöôïc; vì aáy khoâng laáy laø phaûi. Vì Chuøa, Tònh xaù ñaõ coù Phaät Töû xaây cho roài. Coøn mieàn queâ mình, ñi ñaâu quyù Sö ñi nhôø xe coä, ñaâu phaûi traû tieàn maø nhaän tieàn laøm gì haû con?Maáy lôøi giaûi thích cuûa meï laøm cho Nam hieåu bieát theâm nhieàu veà Ñaïo Phaät ôû xöù mình vaø vieäc laøm cuûa caùc vò Sö. Keå töø ngaøy hoâm ñoù trôû ñi, Nam raát sieâng cuùng döôøng moãi khi quyù Sö ñi ngang nhaø khaát thöïc.
Moät hoâm Nam ñoùn ñöôøng moät vò Sö ñeå hoûi:
- Thöa Sö! Con thaáy ñaïo haïnh cuûa Sö con kính phuïc quaù. Con cuõng muoán ñi tu nhö Sö nöõa, khoâng bieát Sö coù nhaän cho con khoâng?Sö baûo:
- Vieäc ñi tu khoâng khoù; nhöng vieäc caét aùi ly gia laø vieäc khoù. Hôn nöõa soáng cuoäc soáng cuûa ngöôøi tu haønh ñaïm baïc laém. Con coù chòu noåi khoâng?
- Con nghó laø con chòu ñöôïc. Vì Sö cuõng chòu ñöôïc maø! Vieäc aáy ñaâu coù khoù khaên gì. Coøn vieäc caét ai ly gia laø gì vaäy thöa Sö?
- Caét aùi coù nghóa laø caét boû tình thöông yeâu cuûa cha meï. ÔÛ ñaây con coøn nhoû, chöa coù vôï con, chuyeän aáy töông ñoái deã; nhöng cha meï con ôû ñaây chó coù moät mình con. Lieäu con coù theå ñöôïc pheùp ñi xuaát gia chaêng?
- Theo con nghó cuõng khoù, nhöng con seõ coù caùch.
- Caùch gì?
- Con seõ trình Sö sau neáu Sö ñoàng yù vôùi con laø nhaän con laøm ñeä töû.
- Vieäc aáy khoâng khoù; nhöng con haõy thöa laïi vôùi meï cha yù ñònh naày ñi. Neáu ñöôïc, haõy vaøo Tònh Xaù cho Sö bieát.Sau khi xin pheùp vôùi meï, meï chaúng ñoàng yù. Xin pheùp vôùi cha, cha laïi coøn quôû maéng la raày theâm. Nam buoàn quaù, chaúng thieát gì nöõa. Suoát ngaøy cöù ôû ngoaøi ñoàng ruoäng bôø ñeâ. Baây giôø Nam khoâng coøn thuù vui baét caù, ñaùnh ñu nöõa, maø Nam hay xa laùnh baïn beø, ñeán ñaâu laø ngoài rieâng leû ôû ñoù vaø coù veû ñaêm chieâu hôn xöa. Coù nhieàu baïn hoûi Nam:
- Chaéc phaûi loøng coâ naøo roài chôù gì?Nam quaøy quaïi, choái bai baûi, khoâng phaûi ñaâu. Coù coâ naøo ñaâu maø phaûi.
- Nhìn veû maët ñeïp trai cuûa maày, chaéc coù nhieàu coâ phaûi luïy laém ñaáy. Moät baïn khaùc chen vaøo.
- Khoâng! Khoâng taát caû. Ñoaïn Nam voàn vaõ ñi xa ra.Moät hoâm nghó ñöôïc moät keá, maø keá naày coù theå thoå loä cho vò Sö nghe, coøn cha meï vaø baïn beø thì giaáu kín.
Nam tin raèng ñoù laø thöôïng saùch.Vaøo moät toái 30 trôøi khoâng coù traêng, chæ coù moät ít sao khoâng saùng laém. Chôø cho cha meï yeân giaác, Nam ñaõ troán nhaø ra ñi vaøo chuøa vôùi Sö. Vaø ngay ñeâm ñoù Sö ñaõ theá phaùc cho Nam, ñaët cho phaùp danh laø Phaùp Taùnh, cho maëc y aùo Sa Di cuûa Khaát Só vaø gôûi ra ngoaøi mieàn Trung xa xoâi, nôi aáy coù baïn ñoàng tu cuûa Sö ñaéc yù laém. Vì coù 2 ñeâu lôïi, Nam xa gia ñình seõ khoâng coù cô hoäi trôû veà laïi nöõa vaø ñieàu thöù 2, cha meï cuûa Nam khoù maø tìm cho ra ñöôïc toâng tích cuûa Nam. Neáu coù bieát ñöôïc hoûi Sö, thì Sö chæ traû lôøi nhö theá naøo ñoù cho qua chuyeän laø ñöôïc roài.
