CHÖÔNG MÖÔØI HAI
BÍ MAÄT LAÏI ÑÖÔÏC BAÄT MÍ
Baây giôø vaøo naèm trong tuø roài, tính ñeán nay cuõng ñaõ hôn 6 thaùng, Sö Tònh Thöôøng coù ñuû thì giôø ñeå kieåm ñieåm laïi nhöõng gì ñaõ xaûy ra trong caùi cheát oan uoång cuûa baø Baûy Dieäu Ñaïo, ngöôøi nöõ thí chuû maø Sö vaãn thöôøng quyù meán. Bao nhieâu caâu hoûi, baáy nhieâu caâu traû lôøi cuõng chæ ñeå ñoù maø thoâi chöù chöa coù gì saùng toû caû. Moät hoâm Sö nhaän ñöôïc giaáy haàu toøa; neân Sö phaûi chuaån bò ñeå ñi. Beân naïn nhaân dó nhieân laø ñaõ coù con caùi cuûa baø vaø ngay caû nhaân chöùng nöõa, laø oâng haøng xoùm beân caïnh ñaõ keâu duøm caûnh saùt luùc aùn maïng xaûy ra. Coøn beân Sö, leõ ra phaûi thueâ moät Luaät sö bieän hoä; nhöng chaúng coù ai lo cho vaán ñeà naày caû. Sö cöù phoù thaùc cho cuoäc ñôøi neân chính phuû ñaõ cöû moät Luaät sö laøm thieän nguyeän ra tranh caõi vuï naày. Dó nhieân, khi hoï khoâng laõnh thuø lao, chæ laøm vôùi tö caùch thieän nguyeän thì hoï ñaâu coù heát mình. Neáu beân bò caùo tieàn baïc vaø thaân nhaân lo lieäu cuõng ñôõ ñi ñoâi chuùt.
Hoâm ñoù laø ngaøy 15 thaùng 6, cuõng laø ngaøy sinh nhaät cuûa Sö, moät nhaø tu maëc aùo nhaø tuø maøu xanh nöôùc bieån ñaõ ñeán tröôùc vaønh moùng ngöïa.
OÂng Bieän lyù cuoäc môû taäp hoà sô daøy coäm vôùi ñaày ñuû tang chöùng vaø doõng daïc hoûi bò caùo:
- Traàn Vaên Nam, taïi sao oâng coù haønh ñoäng saùt nhaân nhö theá (Traàn Vaên Nam laø teân theá tuïc cuûa cha meï Sö ñaõ ñaët).
- Thöa khoâng! Toâi ñaõ khoâng laøm vieäc aáy.
- Tang chöùng vaø nhaân chöùng ñaõ roõ raøng, taïi sao oâng choái ñieàu ñoù?
Ñaây laø daáu tay cuûa oâng ñaõ sôø vaøo coå, vaøo ngöôøi cuûa baø chuû tieäm. Ngoaøi ra maùu me cuûa baø ta cuõng coøn soùt laïi nôi maët kính cuûa oâng ñang ñeo luùc aáy. Coøn nöõa. Chieác aùo nhöït bình maø oâng maëc ñaõ dính maùu cuûa Baø Baûy. Ñoù laø taát caû nhöõng tang chöùng. Ngoaøi ra coøn moät vaán ñeà quan troïng nöõa, trong tuùi oâng ñaõ coù moät soá hoät xoaøn, ñaõ laáy ñöôïc vaø chuaån bò taåu thoaùt, thì coù söï giaèng co cuûa Baø Baûy, neân Caûnh saùt ñaõ hay tin qua ngöôøi haøng xoùm; neân ñaõ ñeán kòp thôøi, coù phaûi theá khoâng, nhaân chöùng?
- Ñuùng vaäy! Chính toâi ñaõ nghe thaáy tieáng ñoäng vaø thaáy nhaø Sö naày vôùi maùu me ñaày mình neân keâu Caûnh saùt. Ngay luùc aáy taïi cöûa tieäm vaøng khoâng coøn thaáy ai nöõa heát.Thöa oâng Bieän lyù cuoäc, lôøi cuûa Luaät sö thieän nguyeän ñöùng veà phía bò caùo noùi raèng:
- Thaät ra nhöõng tang chöùng naày chöa coù ñuû ñieàu kieän ñeå buoäc bò caùo laø saùt nhaân, vì leõ theo luaät phaùp ôû xöù naày, khi xaûy ra aùn maïng, naïn nhaân hay nhaân chöùng phaûi keâu Caûnh saùt ngay vaø khoâng ñöôïc laáy tay chaïm vaøo baát cöù nôi ñaâu caû, ñaèng naày vì khoâng bieát luaät phaùp sôû taïi, hai nöõa vì tình thöông cuûa moät nhaø tu neân oâng ta môùi ñeán ñôõ baø chuû tieäm vaøng daäy, do ñoù daáu tay aáy chöùng toû khoâng phaûi laø daáu tay boùp coå baø chuû. Coøn nhöõng gioït maùu coøn ñoïng laïi treân kính cuûa nhaø Sö kia cuõng theá thoâi. Ñoù chæ laø moät söï ngaãu nhieân, khi ñôõ naïn nhaân leân, trong tieáng noùi thì thaøo, baø ta ñaõ thoåi maïnh vaøo maët kieáng. Coøn vaøng baïc vaø kim cöông hieän coù trong tuùi (ñaõy) ñöïng y aùo cuûa oâng ta, theo oâng ta noùi, ñoù laø ñoà ñeå daønh ñaõ mang töø Vieät Nam sang vaø nhôø baø chuû xem hoä ñeå ñoùn giaù.Caû hoäi tröôøng ôû döôùi nhao nhao leân vaø keû thì thu tay laïi ñaám vaøo hö khoâng, ngöôøi thì laáy tay chæ troû vaøo bò caùo. Noùi lôùn leân raèng: Haõy gieát noù, haõy cho noù moät aùn töû hình. Vì chính noù laø keû saùt nhaân. Roài töøng taøng khua tay muùa moû lieân tieáp nhö vaäy ñöôïc thoát ra.
Sö laúng laëng nghe nhö ñieáng heát caû ngöôøi. Nhöõng tieáng noùi aáy chaúng ai khaùc hôn laø con caùi cuûa Baø Baûy. Luùc baáy giôø Sö môùi thaám thía cho tình ñôøi nghóa ñaïo. Sö nhìn quanh quaån gian phoøng xöû aùn hoâm ñoù, chaúng coù ai laø ñaïi dieän cho mình ñeå ñi tham döï phieân toøa naày caû. Sö nhìn vò Luaät sö treû kia ñeå thaàm caûm ôn oâng ta. Maëc daàu Sö khoâng hieåu heát ñöôïc nhöõng gì oâng ta ñaõ bieän hoä duøm; nhöng Sö tin chaéc laø nhöõng lôøi noùi vöøa roài cuûa oâng ta khoâng phaûi laø nhöõng lôøi keát aùn maø laø nhöõng lôøi beânh vöïc cho Sö, neân beân naïn nhaân môùi to tieáng caõi laïi nhö theá, laøm cho oâng Bieän lyù cuoäc phaûi laáy buùa goã ñaïp vaøo baøn maáy caùi, caû hoäi tröôøng môùi yeân laëng laïi nhö cuõ. Ñoaïn oâng tuyeân boá:
- Toøa caàn 30 phuùt ñeå nghò aùn. Mong quyù vò trôû laïi phoøng naày ñuùng giôø nhö ñaõ quy ñònh.Sau 30 phuùt, moïi ngöôøi ñaõ trôû laïi hoäi tröôøng xöû aùn. Luùc baáy giôø ai cuõng chôø ñôïi moät phaùn quyeát töø quan toøa; nhöng cuoái cuøng roài oâng Bieän lyù cuoäc ñaõ tuyeân boá raèng:
- Thaät söï ra vuï aùn naày coøn nhieàu uaån khuùc laém! Chöa theå keát toäi bò can ngay luùc naày ñöôïc. Boån toøa phaûi caàn theâm nhaân chöùng vaø nhaát laø thôøi gian, ít nhaát laø 6 thaùng môùi taùi xöû laïi vuï aùn naày. Ñeán ñaây xem nhö phieân toøa thöù nhaát ñöôïc keát thuùc.Ai naáy ra veà; nhöng khoâng vui veû maáy. Coøn Sö ñöôïc hai ngöôøi Caûnh saùt coøng tay laïi vaø chôû veà nhaø tuø, nôi Sö ñaõ ôû baáy laâu nay.
ÔÛ trong tuø, Sö hoïc theâm tieáng ñòa phöông ñeå coøn baäp beï vôùi cai tuø hoaëc baïn tuø nöõa; neân moãi ngaøy Sö ñaõ hoïc ñöôïc 4 tieáng. Thôøi gian coøn laïi Sö xem truyeàn hình, chôi boùng baøn. Thænh thoaûng cuõng doïn deïp veä sinh vaø ñoâi khi cuõng coù ngöôøi töø phöông xa ñeán thaêm Sö; neân Sö phaûi tieáp khaùch.
ÔÛ ñaây vieäc thaêm vieáng cuõng deã, noù töï do nhö bao söï töï do khaùc ôû beân ngoaøi; nhöng taát caû ñeàu ñöôïc theo doõi kyõ caøng. Taát caû nhöõng cuoäc noùi chuyeän ñeàu ñöôïc thaâu baêng laïi, maø caû ngöôøi thaêm laãn ngöôøi tuø ñeàu khoâng bieát. Vì vaäy khoâng ai daùm noùi söï thaät cho nhau nghe gì caû. Chæ thaêm hoûi qua loa veà vaán ñeà söùc khoûe vaø nhieàu laém laø cho ngöôøi thaân moät ít tieàn baïc ñeå tieâu vaët thoâi.
Sö cuõng coøn ñöôïc moät ít an uûi laø thænh thoaûng coù baïn beø ôû xa tôùi thaêm. Nhìn hoï maø Sö chöùa chan hai haøng leä, muoán phaân traàn vôùi baïn beø thaät nhieàu; nhöng Sö thaáy cuõng khoâng ñi ñeán ñaâu; neân Sö laïi thoâi.
Moät hoâm coù moät naïn nhaân môùi ñöôïc nhoát vaøo ôû chung trong phoøng giam vôùi Sö, may quaù chaøng ta laø ngöôøi Vieät, neân Sö coù cô hoäi ñeå noùi tieáng meï ñeû cuûa mình maø giaõi baøy taâm söï taát caû xöa nay nhöõng gì Sö ñaõ gaëp phaûi. Muïc ñích khoâng phaûi minh oan; nhöng ñeå giaõi baøy taâm söï.
- Nhöng sao caäu phaûi vaøo ñaây? Sö hoûi theá.
- Con haû Sö? Coù nhieàu lyù do laém. Vì thieáu tieàn cho neân phaûi ñi aên cöôùp, aên troäm. Ñôøi con chæ caàn tieàn maø thoâi. Vì vaäy cho neân tieàn noù ñaõ haïi con vaø con cuõng chaúng maøng gì hôn."Nuùi boán beå laø nhaø cuûa löõ thöù
Choán lao tuø laø quaùn troï cuûa ñôøi toâi"Sau khi Sö nghe caäu ta ngaâm hai caâu thô nhö vaäy. Sö hoûi tieáp:
- Vaäy caäu ôû tuø maáy laàn roài?
- Nhö côm böõa maø Sö. Bò baét vaøo laïi ñöôïc thaû ra; nhöng chaéc laàn naày thì khoù laém. Vì lieân quan ñeán moät aùn maïng. Coøn Sö, taïi sao Sö laïi vaøo ñaây?. Môùi ñaàu con cuõng khoâng tin laø moät nhaø Sö; nhöng con nhìn cung caùch vaø vieäc aên chay cuûa Sö trong traïi naày neân con nghi laø nhö vaäy. Thöïc ra khoâng phaûi con môùi bò baét vaøo ñaây ñaâu; nhöng ñaõ vaøo ra ñaây nhieàu laàn roài.
- Sö haû? ÖØ! Thì Sö cuõng lieân quan ñeán moät vuï aùn maïng. Naïn nhaân laø moät chuû tieäm vaøng.
- ÔÛ ñaâu vaäy Sö?
- ÔÛ nôi ñoâng cö daân Vieät Nam mình ôû ñoù.Boãng neùt maët cuûa haén ta sa saàm xuoáng vaø laåm baåm nhöõng gì khoâng bieát nöõa. Beân naày Sö Tònh Thöôøng tieáp tuïc keå leå nhöõng gì ñaõ xaûy ra cho haén ta nghe.
Moät hoâm Sö ñi taém, luùc trôû veà thaáy thö töø saùch vôû ôû ñaàu giöôøng mình coù gì khoâng bình thöôøng, neân Sö kieåm ñieåm laïi moät laàn thöû xem sao. Ñuùng ra laø coù ai ñaõ luïc laïo gì ñaây roài. Sö khoâng daùm nghi laø caäu Vieät Nam naày; nhöng coù leï cuõng ñuùng thoâi. Vì chæ coù caäu môùi ñoïc ñöôïc tieáng Vieät, coøn taát caû nhöõng ngöôøi bò giam trong phoøng naày ñaâu coù ai hieåu moâ teâ aát giaùp gì ñeán ngoân ngöõ naày ñaâu.
Sö cuõng ñònh hoûi caäu kia; nhöng laïi thoâi. Roài moät ñeâm toái trôøi, sau khi ngoài Thieàn, Sö môùi duoãi löng daøi ra ñeå naèm nguû, thì caäu Vieät Nam kia trôø tôùi beân Sö vaø noùi raèng:
- Sö ôi! Con coù ñieàu muoán noùi vôùi Sö.
- Vieäc gì vaäy? Ñeå mai noùi cuõng ñöôïc maø.
- Khoâng ñaâu Sö! Con muoán taâm söï cuøng Sö.
- Caäu cöù noùi!
- Thaät ra thì taâm cang con caén röùt laém, nhaát laø khi ñaõ gaëp ñöôïc Sö ôû ñaây vaø ñaõ hieåu bieát veà aùn maïng aáy.Sö hoài hoäp quaù hoûi tieáp:
- Nhöng caäu laø ai? Vaø taïi sao caäu laïi hieåu raønh reõ veà vaán ñeà naày vaäy?
- Con laø ai, Sö khoâng caàn hieåu ñeán. Con cuõng chæ laø moät töù chieán giang hoà thoâi. Nhöng keû cöôùp nhö con cuõng coøn coù löông taâm maø Sö. Löông taâm aáy laø moät lôøi saùm hoái vôùi Sö ñaây. Noùi xong caäu ta suïp laïy Sö ba laïy, trong khi nöôùc maét laïi raøng ruïa chaûy daøi treân göông maët coøn non nôùt ñoä chöøng 25 tuoåi aáy.Sö töï traán an mình vaø hoûi tieáp:
- Theá naøo? Caäu cho toâi bieát roõ hôn ñi.
- Thaät ra, aùn maïng hoâm ñoù coù con vaø con laø moät trong nhöõng ngöôøi ñaõ haønh ñoäng aáy. Vieäc laøm cuûa tuïi con cuõng chó vì vaán ñeà tieàn thoâi.
- Ai ñaõ thueâ caäu laøm ñieàu ñoù?
- Vieäc aáy vaãn coøn trong voøng bí maät maø Sö.
- Nhöng toâi tin raèng moät ngaøy mai seõ ñöôïc saùng toû.
- Luùc aáy chöa bieát bao giôø; nhöng coù nhieàu ngöôøi lieân luïy laém ñaáy Sö.
Coøn Sö? Sö muoán traéng aùn?
- Vieäc aáy chaúng caàn thieát; nhöng toâi chæ muoán bieát laø ai ñaõ chuû möu vuï naày vaø ñieàu khaùc, mong raèng linh hoàn Baø Baûy sôùm sieâu thoaùt nôi theá giôùi cöïc laïc cuûa Ñöùc Phaät A Di Ñaø.
- Laâu nay con chaúng tin nhaân quaû laø gì; nhöng sao vuï aùn naày con thaáy löông taâm con noù aùy naùy quaù. Neáu con khai ra thì ñoàng boïn con seõ bò baét caû luõ, maø chaéc chaén ñieàu ñoù Sö cuõng khoâng muoán; nhöng phaûi khai vôùi Sö, thaät tình maø noùi con cuõng khoâng bieát gì hôn nöõa, ngoaïi tröø vieäc saùm hoái vôùi Sö laø hoâm ñoù con ñaõ coù maët nôi hieän tröôøng vaø chính con… chính con laø ngöôøi ñaõ haønh xöû khoâng phaûi vôùi Sö maø thoâi. Ngoaøi ra coøn nhieàu tai to maët lôùn khaùc goùp maët vaøo vaán ñeà naày, khoù noùi laém Sö ôi! Böùt daây seõ ñoäng röøng. Con xin Sö.Sau khi nghe caâu chuyeän aáy, Sö oâm ñaàu suy nghó. Chuyeän ñaâu maø raéc roái theá. Sö töï nghó raèng. Hay mình haõy nhaän toäi laø mình ñaõ gieát Baø Baûy ñeå caâu chuyeän ñöôïc keát thuùc nôi ñaây vaø mình seõ nhaän moät aùn töû hình laø ñuû, roài moïi vieäc seõ troâi vaøo queân laûng. Roài Sö suy nghó lung tung.
Ai ñaõ chuû möu caø? Coù phaûi ngöôøi haøg xoùm beân caïnh ñaõ thueâ boïn cöôùp vaøo cöôùp cuûa gieát ngöôøi roài phi tang? Hay con caùi cuûa baø ta chuû möu vuï naày? Nghó ñeán ñaây Sö ruøng mình, khoâng daùm nghó tieáp nöõa. Maëc daàu ôû ñaây vieäc aáy xaûy ra nhan nhaûn haèng ngaøy. Sö nghó raèng gia ñình naày laø moät gia ñình gia giaùo, neà neáp gia phong laøm gì coù chuyeän aáy. Vaû laïi tang cha chöa maõn, tang meï ñaõ mang, ai coù muoán ñieàu ñoù ñaâu? Vaû laïi baø ta ñaõ giaø roài, tröôùc sau gì roài cuõng cheát, taøi saûn aáy veà tay con caùi trong gia ñình chöù ñaâu coù thuoäc veà chuøa mình maø hoï sôï ñeå laøm nhö vaäy? Nhöng neáu coù chuyeän gì ñoù khoâng vui, nhieàu laém laø xí phaàn chuùt ñænh, chöù laøm sao gaây ra caû moät aùn maïng laï luøng nhö vaäy, ñeå laøm gì? Coøn nöõa, neáu con caùi muoán tieâu xaøi, thöa vôùi baø ta vaø xin baø ta 5, 3 caây vaøng chaéc baø ta cuõng khoâng töø choái ñaâu, taïi sao phaûi laøm nhö vaäy?
Sö nghó tôùi roài nghó lui, nghó xuoâi roài nghó ngöôïc vaø cuoái cuøng chaúng coù caâu giaûi ñaùp naøo coù lyù caû.
Theá roài Sö muoán noùi chuyeän tieáp vôùi caäu Vieät Nam kia vaø Sö chæ yeâu caàu caäu ta moät ñieàu laø haõy laøm nhaân chöùng cho Sö khi Sö ra toøa laàn tôùi. Chæ caàn noùi cho Luaät sö cuûa Sö bieát laø, chính y thò laø nhaân chöùng coù maët taïi hieän tröôøng ñeå cho hoï ñieàu tra tieáp tuïc.
Sau bao nhieâu laàn thuyeát phuïc, caäu ta ñoàng yù; nhöng Sö thì cuõng khoâng bieát roõ ñöôïc luaät phaùp ôû xöù naày laø moät ngöôøi tuø coù ñöôïc laøm chöùng cho moät ngöôøi tuø khoâng nöõa. Tuy nhieân Sö raát möøng vaø haèng ñeâm vaãn caàu nguyeän Ñöùc Quan Theá AÂm gia hoä cho Sö ñöôïc sôû caàu nhö nguyeän.
Cuoái cuøng roài ngaøy ra toøa laàn thöù hai cuõng ñaõ ñeán sau saùu thaùng tröôùc. Baây giôø thì Sö ñaõ vöõng daï hôn laø coù nhaân chöùng trong vuï aùn ruøng rôïn kia. Baây giôø quan toøa baét ñaàu xöû laïi vuï kieän.
Nhaø Sö Tònh Thöôøng theá danh Traàn Vaên Nam laïi ra tröùôc vaønh moùng ngöïa laàn thöù hai. Laàn naày thì Sö an taâm hôn laàn tröôùc. Vì laàn ñaàu khoâng coù kinh nghieäm. Vaû laïi chaúng coù chöùng nhaân. Coøn baây giôø thì Sö an oån trong loøng laém. Ñoaïn Luaät sö bieän lyù cuoäc noùi:
- Ñaõ saùu thaùng qua boån toøa cuõng ñaõ nghieân cöùu söï kieän vaø bò caùo hoâm nay cuõng ñaõ coù ngöôøi laøm chöùng. Vaäy nhaân chöùng ñaâu haõy noùi leân nhöõng söï thaät.Sö ñöa maét thaät nhanh vaø nhìn nhö coù yù khaån caàu ngöôøi baïn tuø Vieät Nam kia; nhöng y thò nhö bò thoâi mieân chaúng ñoäng ñaäy gì caû. Khieán quan toøa phaûi nhaéc laïi moät laàn nöõa:
- Nhaân chöùng ñaâu, xin cöù trình baøy.
- Daï em, daï con teân laø Nguyeãn Vaên Y, khoâng bieát, khoâng nghe, khoâng thaáy gì caû veà vuï naày!Sö Tònh Thöôøng maët maøy hôùn hôû, boãng nhieân taùi xaùm ñi luùc naøo khoâng hay bieát. Luaät sö thieän nguyeän bieän hoä cho Sö cuõng thaát voïng. Khoâng hieåu theá naøo laø theá naøo?
Cuoái cuøng thì Luaät sö cuûa Sö Tònh Thöôøng coù neâu leân vaøi söï kieän nho nhoû sö sau:
- Theo toâi, vieäc naày aét coù keû thöù ba môùi xaûy ra aùn maïng aáy ñöôïc. Khoâng leõ moät oâng Thaày thanh nieân ñaùnh loän vôùi moät baø giaø maø ra noâng noãi aáy? Moät baø giaø laøm sao coù theå ñaùnh noåi moät nhaø Sö trong tö theá töï veä ñöôïc, khi nhaø Sö naày coøn trai treû nhö vaäy? Vaø moät caâu hoûi nöõa ñöôïc ñaët ra laø; Ai ñaõ ñaùnh nhaø Sö? Vaø ai ñaõ laøm cho nhaø Sö söng ñaàu söng traùn?OÂng Bieän lyù cuoäc cöù boùp traùn suy nghó vaø coù yù nghi ngôø cho phía nhaân chöùng. Boãng oâng tuyeân boá baõi toøa vaø coù yù muoán gaëp rieâng ngöôøi thanh nieân baïn tuø cuûa Sö ñeå hoûi roõ töï söï nhö theá naøo?
Caû hoäi tröôøng ñaõ vaéng, baây giôø chæ coøn moät Luaät sö cuûa Bieän lyù cuoäc vaø caäu thanh nieân naày. Beân ngoaøi phaùp ñình coù maáy ngöôøi caûnh saùt ñang canh giöõ.
OÂng Bieän lyù cuoäc hoûi:
- Taïi sao caäu ñaõ nhaän laøm nhaân chöùng? Roài luùc baáy giôø laïi noùi khoâng thaáy, khoâng nghe, khoâng bieát nghóa laø theá naøo?
- Thöa oâng! Toâi sôï baïn beø cuûa toâi phaûi vaøo tuø chung vôùi toâi nöõa; neân khoâng daùm noùi heát söï thaät, laøm cho nhaø Sö cuõng huït haãng quaù; nhöng toâi phaûi noùi sao ñaây khi maø aùp löïc töø phía beân naïn nhaân quaù nhieàu.OÂng quan toøa laúng laëng nghe töøng tieáng moät cuûa caäu naày noùi vaø ghi saâu vaøo trí nhôù. Ñoaïn oâng hoûi tieáp:
- Theo caäu noùi: aùp löïc töø phía beân kia nghóa laø theá naøo?
- Thöa oâng! Neáu toâi noùi leân söï thaät, oâng cuõng chæ ñeå laøm tin thoâi. Vì toâi khoâng naém roõ heát moïi nguyeân nhaân cuûa caâu chuyeän.
- Ñöôïc! Caäu cöù noùi.
- Toå chöùc cuûa chuùng toâi ñoâng laém vaø ngöôøi döôùi chæ bieát moät ngöôøi treân ra lònh vaø ngöôøi treân bieát moät ngöôøi treân nöõa thoâi. Cöù theá vaø cöù theá cho ñeán ngöôøi cuoái cuøng treân heát. Vì vaäy ngöôøi ôû treân cuøng thì bieát boä haï cuûa mình laø ai vaø goàm bao nhieâu ngöôøi; nhöng ngöôïc laïi thuoäc haï ôû döôùi thì tuyeät nhieân khoâng bieát ai laø keû caàm ñaàu mình. Vì theá nhöõng gì toâi keå cho oâng Bieän lyù cuoäc hoâm nay nghe ñaây, cuõng chæ ñeå theâm moät söï kieän maø thoâi.
Theo toâi nghó thì coù ai ñoù ñaõ thueâ boïn cöôùp chuùng toâi haï saùt baø chuû ñeå tranh giaønh tieàn baïc cuûa caûi. Dó nhieân, neáu vieäc eâm xuoâi, chuùng toâi seõ nhaän ñöôïc moät soá tieàn. Chæ ñôn giaûn vaäy thoâi. Khoâng ngôø hoâm ñoù, ñuùng 12 giôø tröa laø giôø haønh ñoäng, laïi coù maët vò Sö naøy; neân vò Sö naày ñaõ bò oan öùc ñaáy thoâi. Theo toâi nghó thì coù nhieàu caâu hoûi vaø caâu traû lôøi vaäy.
- Ñuùng theá! Neân vieäc xöû chöa ñi ñeán choã chung keát. Bôûi vaäy chöa tìm ra thuû phaïm. Daãu cho nhaø Sö aáy coù nhaän laø thuû phaïm ñi nöõa, boån toøa cuõng seõ coøn chôø nhieàu phuùc trình khaùc cuûa Caûnh saùt, cuûa Luaät sö vaø cuûa dö luaän quaàn chuùng nöõa. Thoâi xin caûm ôn em vaø em seõ ñöôïc traû laïi choã cuõ.Veà laïi nhaø, ñoâi khi vôï con cuûa oâng cuõng coù hoûi veà coâng chuyeän ôû phaùp ñình. Hoâm nay töï döng oâng laïi keå caâu chuyeän treân cho baø vôï cuûa mình nghe. Thoâng thöôøng thì oâng ít laøm vieäc naày laém. Vì nghó raèng chuyeän coâng laø coâng vaø tö laø tö, neân ñaõ khoâng laøm vieäc ñoù.
Naøo ngôø ñaâu baø vôï cuûa oâng cuõng laø moät Phaät Töû thuaàn thaønh, nghe tin moät nhaø Sö bò naïn nhö vaäy, baø toû yù phaân bua vôùi choàng:
- OÂng thaáy ñoù. Ngöôøi tu bao giôø cuõng chòu haøm oan heát. Toâi hoûi oâng, moät ngöôøi tu ñaõ hôn 30 naêm roài. Trong giôùi luaät cuûa Phaät cheá, con kieán coøn khoâng ñöôïc gieát, laøm sao gieát ngöôøi? Tuy chuùng ta khoâng ñoàng chuûng toäc vôùi bò can; nhöng xin oâng haõy thaän troïng veà vuï aùn naày. Moät vuï aùn voâ tieàn khoaùng haäu taïi xöù naày chaêng? Chuyeän cha coá ñoâi khi coù laêng nhaêng veà vieäc tình caûm ñoâi chuùt. Coøn chuyeän moät nhaø Sö mang toäi gieát ngöôøi quaû laø coù nhieàu nghi vaán.
- Toâi cuõng bieát vaäy; nhöng söï vieäc chöa roõ raøng thì phaûi tính sao ñaây?Sau böõa ra toøa hoâm ñoù, Sö veà laïi caên phoøng giam cuûa mình, khoâng coøn gaëp caäu Vieät Nam kia nöõa, Sö ñaâm ra lo aâu vaø cöù töï hoûi vôùi mình raèng:
- Hay chính chuû nhaân cuûa caùi cheát ñaõ gaøi ngöôøi vaøo ñaây ñeå thöû loøng daï mình? Nhöng Sö thì khoâng tin ñieàu ñoù. Hoûi roài töï traû lôøi nhö theá.Taïi sao ngöôøi ñaøn oâng kia khaû nghi quaù. Ñaõ nhaän lôøi mình laø seõ laøm nhaân chöùng taïi toøa; nhöng hoâm nay laïi khoâng? Chuyeän gì ñaõ laøm cho haén ta sôï seät? Beà naøo thì haén ta cuõng ñaõ vaøo tuø nhieàu laàn roài. Baây giôø ñaâu coù ngaùn ngaåm moät ai ñaâu?
Bao nhieâu caâu hoûi, baáy nhieâu caâu traû lôøi. Caâu naøo roài Sö thaáy cuõng coù lyù caû. Nhöng ai vaø nhöõng gì seõ laø caâu traû lôøi ñuùng nhaát cho vieäc naày?
Ngaøy laïi thaùng qua theá maø ñaõ 7 naêm roài. Baûy naêm troâi qua moät caùch teû nhaït trong tuø. Trong suoát thôøi gian aáy Sö Tònh Thöôøng ñaõ hoïc vaø noùi raát khaù tieáng ñòa phöông. Thænh thoaûng Sö ñeán nhaø beáp trong nhaø tuø ñeå troå taøi cho caùc tuø môùi, thaáy taøi cuûa Sö trong vieäc beáp nuùc.
Ngöôøi ta thöôøng noùi "ma cuõ aên hieáp ma môùi"; nhöng Sö thì khoâng. Sö ñoái xöû vôùi moïi ngöôøi nhö laø nhöõng chuùng sanh cuøng moät doøng maùu, Sö khoâng phaân bieät ñen, traéng, ñoû, vaøng, neân ñaõ ñöôïc caûm tình vôùi raát nhieàu ngöôøi vaø ngay caû cai nguïc nöõa; neân vieäc ra vaøo nhaø kho, nhaø hoïp töï do hôn. Nghóa laø Sö muoán ñi ñaâu trong phaïm vi cuûa tuø, vaøo baát cöù giôø naøo vaø baát cöù ôû nôi ñaâu, Sö khoâng bò moät söï kieåm soaùt naøo caû.
Coù ñi nhö vaäy Sö môùi thaáy ñöôïc heát moïi khoå ñau cuûa nhaân theá vaø chính ñaây laø cô hoäi ñeå Sö theå hieän tinh thaàn Boà Taùt Ñaïo ôû choán Ta Baø naày. Ngaøy xöa khi coøn laø moät Du Taêng Khaát Só, Sö phaûi ñi xin ñeå ñoä nhaät. Coøn baây giôø chính baây giôø vaø nôi ñaây ñuùng laø nôi maø Sö coù theå teá ñoä hoï moät caùch deã daøng.
Sö han hoûi hoï, chaêm soùc hoï, voã veà hoï. Sö giaûng cho hoï nghe veà khoå ñau, tuïc luïy. Veà voâ thöôøng, voâ ngaõ, veà Nieát Baøn tòch tònh chôn nhö.. Coù nhieàu khi Sö thaáy nhieàu ngöôøi khoùc vaø cuõng coù laém luùc coù nhieàu ngöôøi ñeán thoá loä rieâng vôùi Sö veà chuyeän gia ñình, choàng con, söï nghieäp v.v… Dó nhieân Sö cuõng coù noãi khoå rieâng cuûa Sö; nhöng ôû ñaây Sö thaáy hoï coøn khoå hôn Sö nhieàu nhö theá nöõa vaø töø ñoù Sö coù yù nguyeän ôû luoân trong tuø ñeå chaêm soùc nhöõng ngöôøi baát haïnh hôn mình.
Haïnh nguyeän thì cao caû thaät; nhöng ñaâu phaûi ai cuõng laøm ñöôïc, ngoaïi tröø moät soá ngöôøi coù taâm ñòa Boà Taùt, muoán cöùu ñoä chuùng sanh.
Hình aûnh cuûa moät nhaø Sö ñi uûy laïo nhöõng ngöôøi baïn tuø, ñi saên soùc vaán ñeà taâm linh cho nhöõng ngöôøi cuøng moät caûnh ngoä, ñaõ laøm cho nhieàu ngöôøi hoan hyû, taùn thaùn vaø chính Sö cuõng raát vui khi thöïc hieän nhöõng coâng vieäc naày.
Roài moät hoâm sau 7 naêm khoâng ñoäng ñaäy tôùi chuyeän haàu toøa, boãng nhieân Sö ñöôïc keâu leân vaø ñöôïc bieát laø seõ ra toøa laàn thöù ba vaøo ngaøy thöù hai tuaàn tôùi.
Laàn naày thì Sö chaúng mong gì hôn laø xin toøa ôû laïi trong tuø ñeå coi soùc tuø nhaân. Nhöng Bieän lyù cuoäc ñaõ noùi, khi Sö ñaõ ñeán tröôùc vaønh moùng ngöïa:
- Thuù thaät vôùi moïi ngöôøi, vuï aùn naày sau 7 naêm ñaõ ñieàu tra, khoâng tìm ra ñöôïc thuû phaïm. Tuy coù moät vaøi vieäc ñaùng nghi ngôø cho oâng Sö naày laø can phaïm; nhöng cuõng khoâng ñuû keát toäi vò naày laø gieát ngöôøi.Beân kia, vò Luaät sö cuûa bò caùo tieáp:
- Thöa oâng Bieän lyù!, oâng Bieän lyù noùi ñieàu aáy raát ñuùng vaø hoâm nay toâi coù theâm moät soá baèng chöùng nöõa ñeå chöùng minh raèng nhaø Sö naày khoâng coù yù vaøo tieäm ñeå cöôùp cuûa gieát ngöôøi. Sau khi thu thaäp moïi döõ kieän, chuùng toâi thaáy raèng nhöõng nöõ trang maø cöûa tieäm maát khoâng phaûi laø soá nöõ trang naèm trong tuùi (ñaõy) y aùo cuûa Sö, maø soá nöõ trang naày chính laø cuûa rieâng Sö, maëc daàu nhöõng vaät naày khoâng coù chöùng töø laø töø ñaâu mang ñeán.Coøn nöõa, boïn cöôùp cuûa gieát ngöôøi ñaõ cao bay xa chaïy. Neáu vuï aùn naày chæ coù moät baø giaø vaø moät thanh nieân Taêng nhö Sö ñaây thì khoâng ñeán noãi phaûi xaûy ra aùn maïng. Vaû laïi, khi tìm hieåu saâu hôn thì ñöông söï ôû ñaây vaø keû bò gieát khoâng coù tieàn aùn; maø ngöôïc laïi hoï ñaõ coù moät söï lieân heä raát toát ñeïp cho ñeán ngaøy cuoái cuøng khi xaûy ra aùn maïng.
Sau moät hoài laâu nghæ ñeå nghò aùn, oâng Chaùnh aùn, oâng Bieän lyù cuoäc vaø Luaät sö cuûa bò can cuõng nhö taát caû moïi ngöôøi haàu toøa hoâm ñoù ñeàu nghe oâng Chaùnh aùn doõng daïc tuyeân boá raèng:
- Nhaø Sö ñöôïc taïi ngoaïi; nhöng vuï aùn chöa keát thuùc. Vì Sö khoâng phaûi laø keû gieát ngöôøi. Chæ khi naøo tìm ra keû gieát ngöôøi hoaëc keû chuû möu gieát ngöôøi thì Sö môùi traéng aùn.
