Ñuùng laø: "löôõi khoâng xöông nhieàu ñöôøng laét
leùo". Ai bieát cho ñaâu laø söï thaät vaø ñaâu laø maët
traùi cuûa vaán ñeà. Thöôøng thì vaán ñeà ñoâi khi noù coù
caû ba hay boán maët chöù khoâng phaûi chæ traéng hoaëc ñen, coù
hoaëc khoâng nhö bao nhieâu ngöôøi töôûng. Coøn ôû ñaây, vuï
tieäm vaøng baø Baûy Dieäu Ñaïo bò maát caép, thanh toaùn giöõa
ban ngaøy, maø keû gieát ngöôøi khoâng ai khaùc hôn laø moät nhaø
Sö. Nghe ruøng rôïn quaù, khuûng khieáp quaù! Taïi sao nhaø Sö
laïi ñi laøm vieäc ñoù? Sö ñi tu roài caàn vaøng baïc ñeå laøm
gì? v.v… vaø v.v…
Baùo chí luùc baáy giôø ôû xöù töï do naày thoâi thì tha
hoà theâu deät gaám hoa, tôø naøo baùn cuõng chaïy coøn hôn toâm
töôi nöõa, vì vuï aùn ly kyø vaø haáp daãn quaù. Chaéc trong
lòch söû chöa bao giôø coù söï kieän nhö vaäy.
Coù nhieàu tôø baùo dieãn taû laïi heát taát caû nhöõng söï
kieän ñaõ xaûy ra vaø ñi ñeán hieän tröôøng ñeå quan saùt, tìm
thaân nhaân ñeå phoûng vaán vaø ñi ñeán keát luaän xaùc thöïc
raèng. Chính Sö laø ngöôøi ñaõ aên cöôùp vaø gieát ngöôøi,
vì hai lyù do sô khôûi ñaõ ñöôïc tìm thaáy. Ñoù laø vaøng
baïc vaø hoät xoaøn ñaõ tìm thaáy trong ñaõy ñöïng y aùo cuûa
Sö. Neáu khoâng phaûi Sö laáy cuûa tieäm, vöøa ñònh boû chaïy
thì bò moät toaùn cöôùp khaùc vaøo aên thua ñuû vôùi Sö, neân
Sö môùi ñeå laïi hieän vaät naày vaø ñieàu thöù hai laøm cho
chöùng côù caøng roõ reät hôn laø: caû chieác aùo nhöït bình
cuûa Sö ñeàu dính maùu vaø daáu tay cuûa Sö in ñaày daãy khaép
mình cuûa naïn nhaân. Ngoaøi ra maùu cuõng ñaõ dính treân caëp
kính traéng cuûa Sö. Chöùng toû Sö laø moät tay löïc só ñaéc
löïc, neân môùi coù theå haønh hung baø chuû tieäm vaøng ñeán
theá.
Hoï ñi ñeán keát luaän laø Sö ñaõ gieát ngöôøi. Theá laø
hoï tieáp tuïc khai thaùc, hoï tìm ñeán chuøa, tìm ñeán thaân
nhaân ñeå tieáp tuïc tìm theâu daáu veát thuoäc veà söï kieän
naày.
Khi ñeán Tònh Xaù phoûng vaán, caùc Sö ñeàu coù yù e deø,
khoâng muoán traû lôøi; nhöng Sö Chôn Nghóa thì saün saøng leân
tieáng, daãn nhaø baùo vaøo phoøng cuûa Sö ôû, chuïp hình, tra
cöùu lung tung vaø luïc loïi treân giöôøng döôùi gaàm tuû v.v…
chaúng luïc loïi ñöôïc gì caû, ngoaïi tröø moät chieác buùa.
Theá laø baùo chí laïi coù ñeà taøi ñeå tieáp tuïc phanh phui
söï vieäc ra to lôùn hôn nöõa.
Nhöõng caâu hoûi ñöôïc ñaët ra laø: Nhaø Sö tu haønh nhöng
caát buùa döôùi gaàm giöôøng ñeå laøm gì? Ñeå thanh toaùn
ñoàng boïn? Hoï coù hieàm khích nhau trong moät ngoâi chuøa? Hay
chính Sö ñaõ chuaån bò moät maøn kòch laâm ly bi ñaùt, maø ñaïo
dieãn chính, aáy laø Sö? Khoâng bieát caùi buùa taï ñaäp vaøo
ñaàu baø Baûy Dieäu Ñaïo coù lieân quan gì vôùi caùi buùa naày
khoâng? v.v… vaø v.v…
Cuõng coù nhaø baùo toø moø tìm ñeán phoûng vaán caùc vò Sö
tröôûng thöôïng cuûa moân phaùi maø Sö ñang phuïng thôø; nhöng
quyù vò naày cuõng coù hai, ba khuynh höôùng khaùc nhau. Coù
ngöôøi beânh vöïc Sö; nhöng ña soá vì sôï lieân quan ñeá
phaùp luaät; neân laïi ruït reø khoâng traû lôøi. Coù nhieàu nhaø
Sö hung haêng hôn, noùi vôùi baùo chí raèng: Chính Sö Tònh
Thöôøng laø thuû phaïm. Vì tu haønh gì maø giöõ dao buùa ñeå
laøm gì? Vaû laïi trong thôøi gian ôû chuøa luùc naøo Sö cuõng
noùi ñeán chuyeän tieàn baïc vaø luoân luoân khoe khoang laø
ngöôøi coù cuûa. Ñuùng laø vaøng baïc noù ñaõ haïi Sö roài. Ai
baûo ñi tu maø coøn ham cuûa quyù. Phaät ñaõ chaúng daïy raèng:
Vaøng baïc laø con raén ñoäc sao?
Thoâi thì ñuû loaïi, ñuû kieåu, mieäng löôõi cuûa theá gian
maø, moät theâm möôøi. Möôøi thaønh traêm. Cöù theá maø caâu
chuyeän caøng haáp daãn, ñi vaøo choã laâm ly bi ñaùt.
Khuynh höôùng beânh vöïc cho Sö cuõng coù nhöng yeáu laém.
Ñaïi theå coù vaøi tôø baùo ñaïo vaø coù vaøi ngöôøi Phaät
Töû thuaàn thaønh beânh vöïc cho lyù leõ naày. Hoï noùi raèng:
Khoâng theå naøo coù ñöôïc vieäc aáy. Moät nhaø tu nhaát laø
ñaõ tu haønh maáy möôi naêm, con kieán coøn khoâng muoán gieát,
ñi khaát htöïc tieàn baïc khoâng laáy vaø gaëp thòt thaø khoâng
aên. Moät ngöôøi tu coù loøng thöông ñeán chuùng sanh nhö theá,
laøm sao coù theå gieát ñöôïc moät maïng ngöôøi, maø ngöôøi
aáy chính laø tín chuû cuûa mình. Coøn caùi buùa ö? Ñoù chöa
phaûi laø moät tang chöùng cuï theå. Bieát ñaâu trong chuøa coù ai
ganh gheùt vôùi Sö neân môùi baøy ra dieäu keá ñoù?
Coù ngöôøi baûo raèng: Ñi tu ñaâu coù caàn tieàn baïc ñeå
laøm gì? Neáu coù cuõng chæ ñeå xaây chuøa cho Phaät Töû leã
baùi maø thoâi. Neáu lôõ Sö coù chuyeän naøo ñoù thì mình cuõng
phaûi minh oan cho Sö chöù? Ñaây laø khuynh höôùng thöù ba.
Coøn coù moät khuynh höôùng khaùc maïnh daïn hôn, ñi vaän
ñoäng chöõ kyù ñeå tranh thuû nhaân taâm theá söï veà cho Sö,
chöùng minh raèng Sö hoaøn toaøn voâ toäi vaø ñoùng tieán baïc
ñeå cho Sö ñöôïc taïi ngoaïi haàu tra. Ñeà xöôùng thì nhö
vaäy; Nhöng ngöôøi laøm thì khoâng ai daùm hy sinh. Vì sôï mieäng
ñôøi, maø cuõng sôï gia ñình naïn nhaân nöõa.
Coøn phía gia ñình naïn nhaân thì sao?
Sau khi baø cuï bò cheát oan uoång nhö theá, dó nhieân laø con
caùi paûhi buoàn raàu roài. Nhöng ña soá, ai trong gia ñình cuõng
ñeàu keát toäi cho Sö Tònh Thöôøng chính laø nguyeân nhaân cuûa
thuû phaïm vaø ñaõ daãn ñeán caùi cheát tai haïi cho baø, cho meï
cuûa gia ñình hoï, maëc daàu tröôùc ñaây khoâng laâu, trong
ñaùm daâu con hoï ñaõ coù caûm tình vôùi Sö. Ñuùng laø
"loøng ngöôøi ñen baïc, theá söï nhieãu nhöông". Naøo
ai bieát ñöôïc loøng ngöôøi! "ÔÛ sao cho vöøa loøng
ngöôøi, ôû roäng ngöôøi cöôøi, ôû heïp ngöôøi cheâ".
Moät hoâm noï coù hai baø Phaät Töû ñi chuøa vaø xì xaàm
vôùi nhau raèng:
- Chò coù bieát khoâng? Caùi oâng Sö Chôn Nghóa aáy aùc laém!
Ngöôøi ta ñaõ thoï naïn, maø coøn theâm maém giaëm muoái nöõa,
ñeå cho Sö Tònh Thöôøng khoâng coù ngaøy ra.
- Nhöng taïi sao vaäy chò?
- Nghe ñaâu chuyeän tình, chuyeän tieàn gì ñoù?
- Mình ñi chuøa, nghe quyù Thaày giaûng veà chuyeän naày raát
nhieàu. Baây giôø chính quyù Thaày laø nhöõng ngöôøi bò maéc
maïn ñoù.
- Thì quyù Thaày, quyù Sö cuõng ngöôøi vaäy thoâi, chöù boä laø
Thaùnh ñaâu maø khoâng bò naïn.
- Ñuùng theá! Phaät ngaøy xöa coøn phaûi bò naïn, vaø Tam Taïng
ñi thænh kinh coøn phaûi bò thaát ñieân, baùt ñaûo vì yeâu
nghieät trong ñôøi. Nhöng neáu khoâng coù ma vöông, laøm gì yù
nghóa thaønh ñaïo cuûa Ñöùc Phaät ñöôïc choùi loïi nhö theá?
Neáu khoâng coù yeâu quaùi vaø myõ nöõ, yù nghóa thænh kinh cuûa
Ñöôøng Taêng ñi sang Thieân Truùc ñaâu coøn coù giaù trò gì?
- Chò noùi cuõng phaûi; nhöng noùi gaàn laø chuyeän cuûa Sö nhaø
mình ñaây, theo yù chò thì sao?
- ÖØ! Thì cuõng khoù thieät; nhöng theo toâi nghó söï thaät bao
giôø cuõng laø söï thaät.
- Nhöng bao giôø söï thaät môùi ñöôïc phoâ baøy?
- Chò thaáy ñoù, Quan AÂm Thò Kính cöù giöõ noãi haøm oan, cho
ñeán cuoái ñôøi thì ngöôøi ñôøi ñaõ roõ ñaâu laø taø,
ñaâu laø chaùnh.
- Nhöng ñoù laø Boà Taùt taùi sanh ñeå ñoä ngöôøi, coøn ñaây
laø Sö. Sö nhaø mình maø chò?
- Thöïc laø khoù xöû quaù! Phaûi chi luùc ñoù coù ngöôøi thöù
3 nöõa thì noäi vuï ñaõ ñöôïc saùng suûa roài.
- Nhöng chò coù nghó raèng ñaøng sau ñoù, neáu chò nghó laø coù
nhaân chöùng thöù 3 ñi chaêng nöõa, coù chuyeän gì môø aùm
chaêng?
- Coù ai tham khoù phuï baàn? Coù ai döûng döng tröôùc saéc ñeïp
khoâng chò?
- Khoâng leõ chò muoán noùi ñeán vieäc con caùi chuùng muoán thanh
toùn nhau ñeå chia cuûa caûi aø?
- Nhöng taïi sao khoâng? Chò thaáy ñoù. ÔÛ xöù naày noù xaûy ra
nhan nhaûn haèng ngaøy. Con gieát cha, vôï gieát choàng, anh em beø
baïn thuû tieâu vôùi nhau; nhöng phaûi qua moät baøn tay thöù 3
ñeå traùnh tieáng dò nghò vôùi ñôøi.
- Vaäy theo chò, chaéc coù gia ñình nhuùng tay?
- Ñieàu aáy chöa haún theá! Nhöng nghi thì cöù nghi.
- Chò khoâng thaáy nghi laø moät caùi toäi khoâng?
- Nhöng nghi ai baây giôø, nghi ñeå laøm gì?
- Coøn Sö, laâu nay Sö coù bieän baïch gì khoâng chò?
- Toâi thaáy eâm ru, chaúng coù tin töùc gì heát. Sö qua ñaây
töù coá voâ thaân, khoâng nôi nöông nhôø, môùi tìm caùch ôû
chung vôùi quyù Sö ñoù cho ñôõ toán keùm, roài baây giôø tìm
caùch ôû rieâng neân môùi ra noâng noãi naày.
- Theo chò thì chò em mình neân tính sao ñaây?
- Tìm caùch ñi thaêm Sö chöù laøm sao nöõa!
- Nhöng ai laø ngöôøi vaän ñoäng vieäc aáy ñaây?
- Cuõng khoù thaät; nhöng khoâng leõ ñeå Sö nhö vaäy aø?
Ngöôøi naày noùi qua, ngöôøi kia baøn laïi; nhöng roát cuoäc
roài ñaâu cuõng vaøo ñoù caû. Boãng moät hoâm coù moät tôø
baùo loan tin raèng: Vuï aùn naày, phía sau coù nhieàu nghi vaán.
Ngöôøi ta coá ñoïc cho heát baøi, maø cuõng ñuùng laø nghi vaán
thaät. Chaúng coù caâu giaûi ñaùp naøo caû. Neáu coù, cuõng chæ
naèm trong vaán ñeà nghi vaán maø thoâi.
Trong khi ñoù tieäm vaøng cuûa baø Dieäu Ñaïo sau khi ñaõ nieâm
phong ñieàu tra, baây giôø luaät sö ñaõ giao laïi cho con caùi
cuûa baø caùi traùch nhieäm thöøa keá. Vì leõ baø Dieäu Ñaïo
chöa coù di chuùc cho ñöùa con naøo caû; neân theo lôøi ñeà nghò
cuûa luaät sö, taøi saûn ñeàu ñöôïc chia ñeàu cho con caùi trong
gia ñình; nhöng vieäc aáy ñaâu coù ñôn giaûn, trong khi ngöôøi
con caû daønh phaàn nhieàu veà mình vaø ñöùa con gaùi cuõng ñoøi
hoûi nam nöõ bình quyeàn, neân trai gaùi phaûi chia ñeàu nhau. Töø
ñoù coù maøn tranh caõi nhau vaø ñaây cuõng chính laø cô hoäi
ñeå luaät sö aên tieàn cuûa thaân chuû mình maø thoâi. Cuoái
cuøng roài ngö oâng ñaéc lôïi thoâi, chæ coù ngao soø laø bò
thieät. Ñieàu aáy haún ñuùng, gia phong cuûa baø Dieäu Ñaïo giôø
ñaây sa suùt laém, nhaát laø khi baø maát ñi, anh em tranh giaønh
cuûa caûi vôùi nhau, baïn beø ñaøm tieáu, ngöôøi ñôøi cheâ
cöôøi, chæ coù lôïi cho thò phi nhôn nghóa maø thoâi.
Coøn Sö? Sö coâ ñôn laém, keå töø ngaøy vaøo nhaø thöông
aáy, baø Dieäu Ñaïo ñi vaøo coõi cheát, Sö vaãn coøn soáng
ñaây; nhöng sao nhö keû khoâng hoàn. Theo Sö, vuï aùn seõ ñöôïc
saùng toû, chæ caàn moät ñieàu duy nhaát laø baø Dieäu Ñaïo coøn
soáng; nhöng chuyeän aáy thì voâ lyù quaù. Ngöôøi cheát ñaâu
coù bao giôø soáng daäy ñöôïc? Ñaët giaû thieát nhö vaäy cuõng
nhö laø vieäc ñaõ roài. Vaû laïi chaúng giaûi quyeát ñöôïc
chuyeän gì caû?
Rieâng Sö, Sö chæ mong theá thoâi. Sö mong raèng baø Dieäu Ñaïo
seõ veà baùo moäng cho con mình laø ñaõ cheát oan vaø ngöôøi
gieát aáy khoâng phaûi laø Sö. Chæ theá ñoù laø ñuû. Coøn luaät
phaùp, neáu coù keát toäi Sö cuõng khoâng sao! Vì tang chöùng vaãn
coøn ñoù laøm sao choái caõi ñöôïc theo söï bieän hoä cuûa
coâng lyù baây giôø.
Coù nhieàu baø Phaät Töû ñeà nghò vôùi Sö, hay laø baây
giôø mình neân caàu cô, ñeå nhôø cô giaùng buùt vaø môøi
luaät sö tôùi ñeå cho hoï chöùng kieán.
Baø khaùc laïi chen vaøo:
- Chò thaáy ñoù, noäi caùi vuï caïo gioù khi coù beänh cuûa
ngöôøi Vieät Nam mình, maø Baùc só ôû ñaây coøn ñoøi laøm
"aêng keát". Coøn caùi vuï caàu cô, xin cho em nhôø thoâi.
- Chò noùi vaäy chôù Phaät Giaùo Taây Taïng, nhaát laø khi coù
quoác söï nhieãu nhöông, Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma vaãn hoûi
ngöôøi coát ñoù sao! Ngöôøi coát cuõng laø loaïi gaàn gioáng
nhö ñoàng boùng ôû mình vaäy!
- Nhöng ôû Taây Taïng vaø ôû Vieät Nam hay Trung Hoa khaùc, coøn
ôû ñaây laø xöù vaên minh AÂu Myõ maø! Ai ñi tin maáy loaïi
ñoù?
- Chò noùi vaäy chöù maáy ngöôøi Taây, ngöôøi Myõ vaãn tin xem
boùi, töôùng nhö thöôøng.
- Chò thaáy khoâng? Noäi caùi chuyeän chaâm cöùu ñoù ñaõ thaáy
khoù roài.
- ÔÛ mình, neáu coù ñau ñaàu nhöùc oùc gì ñoù thì uoáng
thuoác Baéc hoaëc ñeán chuøa nhôø Thaày chaâm cöùu laø heát
ngay. Coøn ôû ñaây chaâm cöùu cuõng phaûi coù baèng caáp. Thaäm
chí maáy ngöôøi hoát raùc, maáy ngöôøi laùi Taxi cuõng phaûi
coù baèng môùi laøm ñöôïc nhöõng coâng vieäc aáy maø.
- Ñaõ ñaønh laø vaäy, coøn nöôùc coøn taùt. Chöù khoâng leõ
ñeå Sö naèm trong khaùm hoaøi nhö vaäy?
- Thieät laø töùc, mình thaáp coå beù hoïng. Tieàn ñaõ khoâng
coù maø theá löïc cuõng khoâng! baây giôø phaûi bieát laøm sao
ñaây? Moät baø thoát leân nhö vaäy.
- Ngöôøi khaùc baûo, thì mình cöù chaáp nhaän cho nghieäp löïc
ñaõ an baøy!
- Nhöng thöa baø, mình coù theå töï chuyeån nghieäp cuûa mình
ñöôïc maø baø?
- Nhöng oan öùc khoâng caàn bieän baïch, cuõng laø haønh ñoäng
toát cho ñôøi noi theo thoâi.
- Nhöng ôû ñaây chuùng ta khoâng muoán thaáy Sö khoå!
Bao nhieâu caâu hoûi, baây nhieâu caâu traû lôøi; nhöng taát
caû ñeàu im laëng, chôø ñôïi phaùp luaät phaân minh. Ñoù cuõng
laø caùch laøm vieäc taïi xöù naày.