CHÖÔNG MOÄT
NGAØI ÑAÕ ÑEÁN, MANG LAÏI MOÄT NUÏ CÖÔØI.
ÑOÙ LAØ ÑÖÙC ÑAÏT LAI LAÏT MA
Vieát veà Ngaøi ñaõ coù nhieàu saùch vôû ñaõ vieát, baèng ñuû moïi thöù tieáng, keå caû ngoân ngöõ tieáng Vieät. Trong ñoù nhaø vaên Nguyeân Phong ôû Canada chuyeån ngöõ hai quyeån baèng tieáng Anh "my land and my People", Nöôùc Toâi vaø Daân Toâi. Cuõng nhö quyeån "Freedom in Exile", Töï Do Trong Löu Ñaøy. Nguyeân Phong ñaõ dòch xuaát thaàn vaø moïi ngöôøi ñoïc nhöõng quyeån saùch naày, ai cuõng muoán tìm hieåu saâu hôn nöõa veà baäc Thaùnh Taêng aáy.
Caùch ñaây khoaûng 7 naêm, Ngaøi ñaõ ñeán Hamburg, moät thaønh phoá lôùn thuoäc mieàn Baéc xöù Ñöùc, coù hôn 3 trieäu daân cö nguï. Nôi ñoù ngöôøi Vieät Nam mình sinh soáng cuõng ñoâng vaø nôi ñoù coù moät Trung Taâm Phaât Giaùo Taây Taïng, do vò Ñaïi Sö Geshe Thuben Ngawang höôùng daãn tinh thaàn. Ña soá laø nhöõng ngöôøi Ñöùc theo hoïc Phaät vaø cuõng ñaõ coù nhieàu ngöôøi xuaát gia maëc aùo hoaïi saéc theo Taây Taïng.
Cuõng vì nôi ñaây coù Trung Taâm Phaät Giaùo Taây Taïng neân hoï ñaõ toå chöùc buoåi giaûng coâng coäng cho Ngaøi vaø chuùng toâi, Taêng Ni Vieät Nam taïi Ñöùc ñaõ ñöôïc môøi ñeán döï. Luùc aáy Ngaøi giaûng ôû moät Hoäi Tröôøng lôùn cuûa Ñaïi Hoïc Hamburg. Hoäi Tröôøng chöùa chöøng 4 ñeán 5 ngaøn ngöôøi. Ñaàu tieân Ngaøi laøm leã theo truyeàn thoáng Taây Taïng, sau ñoù thuyeát phaùp. Sau 2 giôø, nghæ giaûi lao ñeå duøng tröa. Buoåi chieàu tieáp tuïc thuyeát giaûng. Trong suoát 5 giôø ñoàng hoà nghe giaûng, caû Hoäi Tröôøng 4-5 ngaøn ngöôøi ñaõ chuù taâm thaønh kính, khoâng coù moät tieáng ñoäng, laøm cho toâi coù moät suy nghó, moät aán töôïng saâu ñaäm veà baäc giaùc ngoä naày.
Hoâm aáy, vaøo luùc nghæ tröa chuùng toâi chæ ñöôïc pheùp chaøo Ngaøi vaø Ngaøi ñöa tay cho baét theá thoâi. Khi xong buoåi thuyeát phaùp, veà laïi chuøa, toâi ñaõ keå laïi chuyeän naày cho bao nhieâu Phaät Töû nghe vaø coù ngöôøi baûo taïi sao Thaày khoâng môøi Ngaøi veà Chuøa mình giaûng.
Luùc aáy nghe ñeå maø nghe baäy thoâi, chöù laøm sao traû lôøi ñöôïc caâu hoûi aáy. Vì leõ Chuøa Vieân Giaùc coøn beù nhoû quaù, vaø vò trí cuûa toâi luùc baáy giôø chöa xöùng ñaùng ñeå cung thænh Ngaøi veà Hannover, neân toâi ñaõ noùi raèng: "chaéc chaén moät ngaøy naøo ñoù Ngaøi seõ ñeán Hannover, nhaát laø luùc maø chuøa môùi cuûa mình ñaõ ñöôïc xaây xong". Maø quaû thaät nhö theá, Chuøa Vieân Giaùc thaät söï hoaøn thaønh vaøo cuoái naêm 1994, thì naêm nay 1995 chuùng ta, Phaät Tö Vieät Nam taïi Ñöùc laïi coù duyeân may ñeå ñoùn Ngaøi. Ñaây laø caâu chuyeän.
Vaøo giöõa thaùng 3 naêm 1995, oâng Helmut Hanefeld ngöôøi Phaät Töû Ñöùc ñaõ ôû Chuøa Vieân Giaùc hôn 2 naêm, coù thöa vôùi toâi raèng:
- "Baø Iris HeiB, ñaïi dieän toå chöùc thaân höõu Ñöùc ôû Taây Taïng muoán gaëp toâi ñeå baøn veà vieäc Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma nhaân chuyeán coâng du taïi Koeln vaøo ngaøy 8 thaùng 5 naêm 1995 saép tôùi, coù yù tôùi thaêm Chuøa Vieät Nam taïi Hannover vaø Thaày neân coá gaéng daøn xeáp moät cuoäc hoïp nhoû vôùi oâng Galtag, ñaïi dieän ngoaïi giao cuûa Taây Taïng taïi Thuïy Só, cuõng seõ ñeán Hannover ñeå baøn veà vieäc aáy" Ñoù laø khôûi ñaàu cuûa coâng vieäc naày.
Sau khi ñi Indoneùsia veà vaøo ngaøy 31 thaùng 3 naêm 1995 (xin ñoïc theâm baøi "Moät Chuyeán Ñi Voäi" ñaêng trong Vieân Giaùc soá 87 xuaát baûn thaùng 6 naêm 1995 ñeå hieåu theâm). Ngay tröa hoâm ñoù toâi ñaõ tieáp oâng Galtag, baø Iris HeiB vaø coù caû oâng Helmut Hanefeld taïi phoøng hoïp cuûa Chuøa Vieân Giaùc. Treân nguyeân taéc, chuùng toâi ñaõ ñoàng yù vieäc cung ñoùn Ngaøi ñeán Chuøa Vieân Giaùc taïi Hannover, sau nhöõng nguyeân taéc nghi leã vaø ngoaïi giao ñaõ ñöôïc thoâng qua.
Trong daõy nhaø Taây cuûa Chuøa Vieân Giaùc, toâi coù cho moät Hoäi Phaät Giaùo Ñöùc theo Taây Taïng coù teân laø "Choeling" moät phoøng lôùn ñeå laøm choã leã baùi vaø toïa thieàn. Hoäi "Choeling" cuõng nhaân cô hoäi ñoù coù ngoû yù raèng seõ hôïp taùc chung trong vieäc toå chöùc ñoùn röôùc aáy. Theá laø chuùng toâi ñaõ ñi ñeán moät ñieåm chung laø phaûi hoïp nhau laïi ñeå baøn baïc caùc chi tieát.
Moät ngaøy giöõa thaùng 4 naêm 1995, ba toå chöùc ñaõ hoïp laïi ñeå baøn baïc veà vieäc ñoùn tieáp Ngaøi. Ñoù laø Chuøa Vieân Giaùc, Hoäi Phaät Giaùo Taây Taïng "Choeling" vaø Hoäi thaân höõu Ñöùc ôû Taây Taïng.
Chuùng toâi ban ñaàu baøn vaø ñaõ thoáng nhaát vôùi nhau laø Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma seõ tieáp caùc chính trò gia vaø ñaïi dieän 2 Toân Giaùo lôùn Tin Laønh vaø Thieân Chuùa Giaùo taïi Chuøa Vieân Giaùc. Sau ñoù Ngaøi seõ giaûng phaùp cho caùc Phaät Töû nghe vaø veà laïi Koeln.
Hoäi Phaät Giaùo thaân höõu Ñöùc ôû Taây Taïng seõ lo lieân laïc vôùi caùc chính trò gia cuûa Ñöùc. Phaàn môøi ñaïi dieän caùc Toân Giaùo do Chi Boä Phaät Giaùo Vieät Nam taïi Ñöùc vaø Hoäi "Choeling" ñaûm nhaän. Veà vaán ñeà hình thöùc tieáp ñoùn nhö theá naøo, seõ hoïp theâm moät phieân hoïp chi tieát nöõa.
Sau khi ñi hoïp taïi Chuøa Vieân Giaùc veà, baø Iris HeiB vui möøng quaù neân loan baùo lieàn vôùi caùc baùo chí taïi Hannover veà tin töùc treân. Do ñoù vaøo saùng ngaøy hoâm sau 17.4.1995 ñaõ thaáy baùo Hannoversche Allgemeine Zeitung loan tin ôû trang ñaàu laø; "Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma seõ ñeán Chuøa Vieân Giaùc vaøo ngaøy 7 thaùng 5 naêm 1995". Sau ñoù coù khoâng bieát bao nhieâu cuù ñieän thoaïi hoûi veà vieäc ñeán cuûa Ngaøi. Chuùng toâi lo laéng vaø phaûi tieân lieäu cho nhöõng vaán ñeà khaùc nöõa, neân cuõng chöa giaûi thích ñöôïc gì.
Ñuøng moät caùi, ñöôïc ñieän thoaïi töø Thuïy Só cuûa oâng Galtag goïi sang laø maùy bay cuûa Ngaøi ñaõ ñoåi loä trình, neân khoâng coøn ñeán Hannover ñöôïc nöõa. Toâi nghe nhö seùt ñaùnh vaøo ñaàu mình vaø coù moät caûm töôûng chaùn chöôøng laïi ñeán trong moät traïng thaùi chaúng vui veû tí naøo caû. Taát caû ñeàu buoâng xaû ...
Xem nhö vieäc ñaõ ñònh vaøo ngaøy 7 thaùng 5 naêm 1995 Ngaøi khoâng ñeán ñöôïc nöõa thì phaûi nhôø baùo chí loan tin laø Ngaøi khoâng ñeán! Chuyeän aáy cuõng khoâng sao; nhöng thaáy nhö coù caùi gì khoâng oån. Chuùng toâi yeân chí laøm vieäc aáy. Caùch ñoù moät ngaøy sau, chuùng toâi laïi nhaän ñöôïc ñieän thoaïi cuûa oâng Galtag baùo tin raèng Ngaøi coù theå ñeán nhö döï ñònh vaøo ngaøy 7.5.95. Toâi laïi caøng ueå oaûi hôn nöõa ñeå phaûi traû lôøi cho oâng raèng: Taïi sao noùi ñeán roài khoâng ñeán, khoâng ñeán roài ñeán? Chuùng toâi chaúng bieát phaûi laøm sao caû.
Sau ñoù toâi coù hoûi yù kieán cuûa 2 toå chöùc kia, hoï ñeàu ñoàng yù raèng: Thoâi ñeå luùc khaùc tieáp ñoùn cuõng khoâng sao.
Sau khi Ngaøi ôû Koeln veà AÁn Ñoä, chuùng toâi ñöôïc bieát laø Quoác Hoäi Ñöùc ñaõ ñoàng yù tieáp kieán Ngaøi taïi Bonn vaøo ngaøy 19.6.1995 ñeå Ngaøi ñieàu traàn veà vaán ñeà vi phaïm nhaân quyeàn cuûa Trung Coäng taïi Taây Taïng vaø laàn naày chaéc chaén Ngaøi seõ ñeán Hannover.
Khi nghe ñöôïc tin aáy toâi vaãn vui; nhöng cuõng phaûi hoïp heát laïi 3 toå chöùc moät laàn nöõa vaøo ngaøy 20.5.1995 ñeå quyeát ñònh coù neân toå chöùc hay khoâng? Taát caû ñeàu leä thuoäc vaøo toâi. Rieâng oâng Helmut Hanefeld thì töø choái khoâng theå tieáp tuïc laøm vieäc naày trong traïng thaùi caêng thaúng nöõa. Nghóa laø giôø giaác quy ñònh quaù caän, oâng ta khoâng theå laøm tieáp ñöôïc. Vaø sau naày vieäc aáy giao laïi cho baø Iris HeiB vaø Frank Salzubecker lo lieäu.
Sau ñoù toâi lieân laïc vôùi oâng Galtag xaùc nhaän laø chuùng toâi seõ toå chöùc cho Ngaøi thaêm vieáng Hannover vaø noùi chuyeän taïi ñaây vaøo ngaøy 18 thaùng 6 naêm 1995.
Moïi hình thöùc gioáng nhö tröôùc, khoâng coù gì thay ñoåi. Nhöng baây giôø, laàn naày Ngaøi coù nhieàu thì giôø hôn, Ngaøi coù theå gheù Toøa Thò Saûnh Hannover ñeå trò gia taïi ñoù; neân khoûi phaûi môøi hoï veà Chuøa.
Toâi ñaõ phaûi hoûi ñi hoûi laïi oâng Galtag nhieàu laàn laø vieäc aáy ñaõ chính xaùc chöa? Neáu laàn naày maø thaát höùa vôùi baø con Phaät töû Vieät Nam cuõng nhö Ñöùc nöõa, quaû laø ñieàu khoù aên noùi voâ cuøng. Ngöôøi lôùn, daàu baát cöù hoaøn caûnh naøo, hoï cuõng coù quyeàn thay ñoåi; nhöng ñaùm baøng daân thieân haï ôû döôùi thì cöïc khoå traêm ñieàu. Chuùng toâi cuõng mong raèng vieäc naày seõ xong suoát vaø laàn naày chaéc chaén phaûi toå chöùc. Neáu khoâng, cô hoäi thöù hai seõ khoù ñeán moät laàn nöõa. Maëc daàu thôøi gian ñaõ quaù caän keà.
Theo yù kieán cuûa baø Iris HeiB thì neân toå chöùc taïi moät raïp lôùn ñeå ñoùn nhaän nhieàu ngöôøi Ñöùc ñeán nghe thuyeát giaûng hôn. Toâi coù ñöa ra 2 lyù do ñeå baùc boû vieäc aáy:
- Moät laø: vôùi toâi, moät Taêng só, ñi ñeán baát cöù moät nôi naøo ñoù treân theá giôùi naày. Neáu choã naøo chöa coù chuøa toâi ñoàng yù seõ ra raïp tuïng kinh, laøm leã vaø giaûng phaùp. Ngöôïc laïi, nôi ñoù ñaõ coù chuøa chieàn vaø nhaát laø khang trang nhö chuøa mình thì toâi thích giaûng ôû chuøa hôn.
- Hai laø: laàn tröôùc chuùng ta cuõng chæ coù yù ñònh toå chöùc ôû chuøa chöù khoâng toå chöùc ôû raïp haùt.
Qua 2 lyù do ñaõ neâu ra, moïi ngöôøi ñaõ thuaän vaø sau ñoù nhöõng vaán ñeà nhö an ninh, nghi leã tieáp röôùc v.v... ñaõ ñöôïc ñaët ra.
Nhaân ngaøy leã Phaät Ñaûn töø 18 ñeán 20 thaùng 5 naêm 1995 do Chuøa Vieân Giaùc toå chöùc ñeå möøng Ñaûn Sinh laàn thöù 2539 cuûa Ñöùc Phaät, toâi ñaõ thoâng baùo baèng mieäng cho moïi ngöôøi tham döï leã hoâm ñoù veà tin treân raèng:
-Chaéc chaén laàn naày Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma seõ ñeán thaêm Chuøa Vieân Giaùc chuùng ta vaøo ngaøy 18.6.1995.
Sau ñoù toâi phaûi dôøi chuyeán bay ñi Canada thay vì 12.6 nhö ñaõ ñònh, maø ñeán ngaøy 19.6.95 toâi môùi ñeán ñöôïc Montreùal.
Nhaän böõa duøng saùng, toâi coù ñöa ra yù kieán naày vôùi quyù Thaày quyù Coâ trong Chi Boä veà vieäc thaêm vieáng cuûa Ngaøi vaø nhôø moãi Chuøa naáu 2 moùn ñeå cuùng döôøng Ngaøi cuõng nhö phaùi ñoaøn vaø ñaïi dieän caùc Toân Giaùo.
"Caùi gì ñeán, noù seõ ñeán". Ñoù laø caâu noùi töï ngaøn xöa vaø baây giôø vaãn coøn coù giaù trò thöïc tieãn laém.
Vaø ñaây laø chöông trình cuûa Ngaøi khi ñeán Hannover:
- 7 giôø 10 phuùt, Ngaøi ñeán phi tröôøng Frankfurt. Ngaøi nghæ ôû phoøng VIP (Very Important Person) taïi phi tröôøng.
- Ñeán 9 giôø 10 phuùt, Ngaøi vaø phaùi ñoaøn laáy phi cô Lufthansa ñi Hannover.
- Ñeán Hannover vaøo luùc 10 giôø 15 phuùt ngaøy 18 thaùng 6 naêm 1995. Ngaøi seõ ñöôïc baø Boä Tröôûng Tö Phaùp cuûa Tieåu Bang Niedersachsen ñoùn veà Toøa Thò Chính ñeå kyù vaøo soå vaøng löu nieäm vaø gaëp gôõ caùc chính trò gia cuûa Ñöùc taïi ñoù.
- Ñeán 11 giôø 45, Ngaøi rôøi Toøa Thò Chính veà Chuøa Vieân Giaùc.
-Ñuùng 12 giôø tröa, chính toâi vaø chö Taêng Ni cuøng Phaät Töû thaân haønh ñoùn tieáp Ngaøi taïi coång chuøa, ñöa Ngaøi vaøo Chaùnh ñieän, sau ñoù ñeán phoøng Toå vaø veà phoøng VIP cuûa chuøa ñeå Ngaøi nghæ ngôi. Sau ñoù duøng côm tröa vôùi ñaïi dieän cuûa caùc Toân Giaùo taïi phoøng hoäi hoïp.
- 13 giôø 30, Ngaøi veà phoøng nghæ.
- 13 giôø 45, Ngaøi laøm leã quaùn ñaûnh cho Hoäi Phaät Giaùo Taây Taïng "Choeling" treân laàu 3 cuûa Taây Ñöôøng.
- Ñuùng 14 giôø, Ngaøi seõ xuoáng Chaùnh ñieän Chuøa Vieân Giaùc. Nôi ñoù Ngaøi seõ giaûng veà Töù Dieäu Ñeá, Quy y Tam Baûo vaø phaùt boà ñeà taâm.
- Ñeán 16 giôø, Ngaøi seõ rôøi Chuøa vaø ñi Bonn baèng xe hôi.
Ñoù laø chöông trình toång quaùt. Sau ñoù, chuùng toâi in ra 604 veù vaøo cöûa nôi Chaùnh ñieän ñeå coù theå vaøo nghe Ngaøi thuyeát giaûng. Vì Chaùnh ñieän chæ coù theå dung chöùa vôùi soá ngöôøi toái ña nhö theá maø thoâi. Trong 604 veù aáy phaûi chia cho 2 Hoäi Phaät Giaùo Ñöùc 120 veù. Soá coøn laïi, Baùc Thò Taâm Ngoâ Vaên Phaùt, Hoäi Tröôûng Hoäi Phaät Töû Vieät Nam taïi Ñöùc gôûi veà caùc Chi Hoäi vaø caùc chuøa taïi caùc ñòa phöông, moãi nôi töø 10 ñeán 20 veù, tuøy theo nhu caàu töøng nôi.
Coù nôi veà 50 ngöôøi nhöng chæ coù 20 veù. Vì ai cuõng muoán vaøo Chaùnh ñieän ñeå dieän kieán Ngaøi. Nhöng roài chuyeän ñaâu cuõng vaøo ñaáy. Ngöôøi naøo khoâng coù veù vaãn ñöôïc xem tröïc tieáp truyeàn hình döôùi Hoäi Tröôøng cuûa Chuøa cuõng nhö taïi nhaø Toå.
Toâi lo lieân laïc vôùi baõi ñaäu xe cuûa Messagelaende.
Frank lo lieân laïc vôùi Caûnh saùt ñòa phöông veà vaán ñeà an ninh vaø traät töï.
Baø Iris HeiB lo lieân laïc vôùi chính quyeàn.
Peter Hollig lo noäi boä cuûa toå chöùc v.v... vaø v.v...
Töø chieàu thöù saùu ngaøy 16 thaùng 6 naêm 1995 vaø ngay caû tröôùc ñoù moät tuaàn ñaõ coù nhieàu Phaät Töû veà chuøa laøm coâng quaû. Keû naáu baùnh, ngöôøi lau chuøi, keû doïn deïp, ngöôøi trang hoaøng. Moät khung caûnh cuûa ngaøy hoäi ñaõ töng böøng khai môû.
Hieàn, moät Phaät Töû ñaõ taän tuïy lau nhöõng boä gheá caån xa cöø vaø nhöõng boä gheá caåm lai moät caùch kyõ löôõng, laùng boùng ñeå cung ñoùn Ngaøi. Caùc anh em coâng quaû khaùc trong chuøa cuõng ñaõ laøm heát phaän söï cuûa mình.
Theo chöông trình ñaõ ñònh saün, Haïnh Taán, Peter, baø Iris HeiB, oâng Phunksok, Hoäi Tröôûng Hoäi Phaät Giaùo Choeling ñaõ ñi tôùi phi tröôøng Hannover ñeå cung ñoùn Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma vaøo luùc 10 giôø 15 phuùt.
ÔÛ chuøa vaøo luùc 10 giôø saùng, moïi ngöôøi ñaõ phaûi ra heát beân ngoaøi, ñeå cho Caûnh saùt an ninh ñem choù vaøo taát caû moïi phoøng oác ñeå cho Caûnh saùt an ninh ñem choù vaøo taát caû moïi phoøng oác ñeå kieåm tra coù an toaøn khoâng. Coång chuøa cuõng ñöôïc ñoùng laïi taát caû vaø moïi ngöôøi ñi vaøo chuøa ñeàu ñöôïc kieåm soaùt baèng "maùy raø" töï ñoäng ñeå kieám soaùt chaët cheõ veà vaán ñeà an ninh.
Tröùôc ñoù 2 tuaàn, toâi coù gaëp Thöôïng Toïa Thích Minh Taâm taïi Na Uy nhaân leã an vò Phaät chuøa Khuoâng Vieät, coù yù möôïn maáy caùi "maùy raø ñeå laøm vieäc kieåm tra aáy. Vì tröôùc ñaây chöøng 5 thaùng, Thöôïng Toïa cuõng ñaõ toå chöùc moät buoåi noùi chuyeän cho Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma vôùi Hoäi Phaät Giaùo Taây Taïng taïi raïp Maubert ôû Paris. Veù vaøo cöûa 70FF cho moät ngöôøi. Luùc aáy coù nhieàu ngöôøi Phaät Töû Vieät Nam baûo raèng: "Ñi nghe thuyeát phaùp taïi sao phaûi mua veù?". Cho ñeán khi veù phoøng A baùn ñaõ heát, qua ñeán phoøng B baùn gaàn heát khoaûng 4.000 choã ngoài, thì ngöôøi Vieät Nam mình môùi hoûi mua. Luùc aáy choã toát khoâng coøn nöõa, hoï cuõng than phieàn. Ñeán khi vaøo cöûa. Vì vaán ñeà an ninh, bò soaùt veù vaø qua heä thoùng maùy raø, maáy ngöôøi Vieät Nam mình laïi than phieàn laàn nöõa. Taïi sao ñi nghe thuyeát phaùp phaûi bò raø?
Ai cuõng phaûi töï bieát raèng Ngaøi laø caùi gai nhöùc nhoái trong veát thöông cuûa Trung Coäng khi chieám Taây Taïng, neân Trung Coäng tìm ñuû moïi caùch ñeå haï uy tín cuûa Ngaøi, neân baèng moïi thuû ñoaïn, Trung Coäng coù theå laøm ñöôïc. Coøn chuùng ta, baèng moïi giaù chuùng ta phaûi baûo veä Ngaøi. Ngaøi khoâng nhöõng chæ laø moät Thaùnh Taêng, maø Ngaøi coøn laø moät baäc Quoác Vöông cuûa quoác gia Taây Taïng nöõa. Tuy daân soá chæ coù 6 trieäu ngöôøi; nhöng dieän tích cuûa Taây Taïng bò Trung Coäng chieám ñoùng lôùn gaáp maáy chuïc laàn nöôùc Vieät Nam cuûa chuùng ta. Neân vieäc baûo veä Ngaøi laø ñieàu hieån nhieân.
Vaøo luùc 10 giôø saùng ngaøy 18.6.95, toâi cuõng phaûi ra khoûi coång chuøa ñeå cho nhaân vieân an ninh kieåm soaùt. Sau ñoù toâi coù gaëp Ngaøi Geshe Thuben Ngawang ñeán töø Hamburg vôùi 1 Ngaøi Geshe nöõa ngöôøi Taây Taïng vaø 4 Tu só Ñöùc tu theo Taây Taïng ñang ôû chung vôùi Ngaøi. Chuùng toâi chaøo hoûi vaø chôø ñôïi. Coù ngöôøi ra baùo cho toâi bieát laø an ninh baûo phaûi doïn caùi gheá trong phoøng hoäi hoïp cuûa Ngaøi ngay vaøo giöõa böùc töôøng, khoâng neân ñeå gheá ngay giöõa cöûa soå. Tuy coù saùng suûa ñoù; nhöng thieáu an toaøn. Ñuùng laø chuyeân moân. Neáu khoâng laøm an ninh, laøm sao hieåu ñöôïc ñieàu ñoù. Nhöõng vò lôùn cuûa caùc quoác gia, ñeàu coù nhöõng an ninh nghieân cöùu veà vaán ñeà ñoù caû.
Khoaûng 11 giôø 30 moïi haøng nguõ ñaõ ñöôïc chuaån bò chænh teà nhö sau:
Töø ngoaøi ngoû ñi vaøo hai beân coù Taêng Ni ñöùng nghinh ñoùn, sau ñoù laø caùc thieáu nöõ trong Gia Ñình Phaät Töû maëc ñoàng phuïc aùo daøi maøu lam, treân tay mang ñóa ñöïng hoa ñeå raûi cuùng döôøng Ngaøi, ñöùng doïc leân tôùi töôïng Ñöùc A Di Ñaø, nôi ñoù Hoøa Thöôïng Thích Thieàn Ñònh, Vieän chuû chuøa Phaùp Hoa taïi Marseille vaø Coá vaán Toái cao cuûa Giaùo Hoäi Phaät Giaùo Vieät Nam Thoáng Nhaát AÂu Chaâu chôø ñoùn Ngaøi. Beân caïnh ñoù moät thieáu nöõ mang boù hoa ñöùng chôø. Trong khi toâi ñöùng saùt coång tröôùc ñeå cung ñoùn Ngaøi.
Gia Ñình Phaät Töû lo vaán ñeà beâ vaø tích tröôïng, chuoâng troáng baùt nhaõ cuõng nhö laøm haøng raøo danh döï thaúng taép töø ngoû vaøo Chaùnh ñieän, töø Chaùnh ñieän vaøo haäu Toå vaø töø haäu Toå vaøo Taêng phoøng VIP cuûa chuøa. Keá ñoù moãi moät cöûa ra vaøo cuûa chuøa ñeàu coù hai em trong Gia Ñình Phaät Töû ñöùng lo vaán ñeà an ninh. Ngoaøi ra an ninh chìm noåi cuûa Ñöùc vaø Taây Taïng ñeàu coù maët moïi nôi taïi chuøa. Phaûi thaønh thaät maø noùi raèng, laàn naày caùc anh chò em trong Gia Ñình Phaät Töû Vieät Nam taïi Ñöùc ñaõ laøm vieäc heát mình, coù tinh thaàn traùch nhieäm raát cao ñoä, tuyeät ñoái, raát ñaùng taùn döông vaø khích leä.
Ñuùng 12 giôø tröa, caùc chieác xe Caûnh saùt môû ñöôøng, vôùi ñeøn chôùp ñi tröôùc, sau ñoù chieác xe Audi maøu xaùm ñaõ trôø tôùi tröôùc ñöôøng Karlsruher. Toâi trong traïng thaùi cung kính chaép hai tay laïi vaø chuaån bò trao hoa cho Ngaøi. Moät vaøi ngöôøi Ñöùc ñöùng beân caïnh chuaån bò cung ñoùn Ngaøi vôùi hai haøng nöôùc maét röng röng vì caûm ñoäng. Coù ngöôøi ñaõ trao cho toâi moät daûi luïa traéng, maø theo truyeàn thoáng Phaät Giaùo Taây Taïng, neáu ñöôïc Ngaøi choaøng leân coå cho, laø moät daáu hieäu an laønh. Toâi quay nhìn laïi thaáy Hoøa Thöôïng Thích Minh Leã ñeán töø Paris trong tay cuõng coù daûi luïa traéng aáy vaø quyù Thaày, quyù Coâ, quyù chuù, ngay caû quyù vò sö Taây Taïng vaø Ñöùc ñeán töø Hamburg cuõng ñaõ chuaån bò nhöõng daûi luïa traéng saün saøng roài. Toâi ñôõ laáy moät khaên traéng töø tay moät ngöôøi Ñöùc vaø ñeå choàng leân treân boù hoa, khi moät thieáu nöõ Gia Ñình Phaät Töû ñaõ quyø xuoáng vaø toâi ñaõ daâng boù hoa leân Ngaøi cuøng daûi luïa traéng, sau khi oâng Galtag ñaïi dieän Boä Ngoaïi Giao cuûa Taây Taïng ôû Thuïy Só giôùi thieäu toâi cho Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma. Toâi cöù ngôõ raèng daûi khaên traéng toâi vöøa trao leân tay Ngaøi, Ngaøi seõ choaøng leân coå toâi nhö tuïc leä Taây Taïng; nhöng ôû ñaây thì khoâng, Ngaøi ñaõ töï laáy daûi luïa traéng aáy choaøng leân coå Ngaøi. Sau naày toâi môùi phaùt hieän ra treân moät hình maøu cuûa tôø baùo Neue Presse ñaõ ñi tin vaøo ngaøy 19.6.95 nhö vaäy. Ngay luùc ñoù toâi laïi khoâng ñeå yù ñeán ñieàu ñoù. Toâi cuùi ñaàu thaät saùt vaø Ngaøi ñaõ ñem ñaàu Ngaøi cuïng vaøo ñaàu toâi, ñöa tay cho toâi baét vaø moät ñieàu ngaïc nhieân voâ cuøng, khi toâi muoán thi leã caøng saâu chöøng naøo ñeå toû ra söï kính troïng cuûa mình, thì Ngaøi caøng cuùi saâu xuoáng chöøng ñoù. Quaû thaät theá gian naày hieám coù nhöõng con ngöôøi thaät ngöôøi nhö theá.
Ngaøi vaãy tay chaøo moïi ngöôøi, Ngaøi cöôøi, Ngaøi dang tay roäng ra vaø aùp saùt vaøo ñaàu vaøo coå, vaøo tay moïi ngöôøi thaân hình cuûa Ngaøi ñeå cho moïi ngöôøi ñöôïc höôûng phöôùc laây. Trong khi maët maøy cuûa maáy oâng giöõ an ninh thì xaùm ngaét. Vì quaàn chuùng bao vaây ñoâng ngheït. Nhöng Ngaøi vaãn cöôøi, vaãn baét tay vaø vaãn tieán tôùi. Khi ñeán caàu thang, chuoâng troáng baùt nhaõ ñaõ vang leân ñeå cung ñoùn Ngaøi, trong khi ñoù caùc nhieáp aûnh gia, phoùng vieân truyeàn thanh, truyeàn hình laøm vieäc khoâng ngôùt tay.
Thaày Töø Trí ñi sau mang loïng che Ngaøi. Ñi phía tröôùc coù 3 chuù Haïnh An, Haïnh Töø vaø Haïnh Vaân, ñaùnh khaùnh, mang maâm höông ñeøn cuõng nhö maâm traàm ñi tröôùc cuøng vôùi 6 em baûnh trai trong caùc Gia Ñình Phaät Töû tay mang gaêng maøu traéng vôùi caùc beâ, tích tröôïng naëng tróu caû taám loøng ñeå cung ñoùn Ngaøi.
Ngaøi leân tôùi saân thöôïng, thay vì ñi thaúng ñeå gaëp Hoøa Thöôïng Thích Thieàn Ñònh, Ngaøi laïi ñi qua phía beân traùi "balkon" ñeå vaãy tay chaøo caùc Phaät Töû ôû phía döôùi, moïi ngöôøi quaù caûm ñoäng, coù ngöôøi ñaõ khoùc nöùc nôû vì quaù sung söôùng ñaõ gaëp ñöôïc moät vò Phaät soáng roài.
Khi Ngaøi ñeán tam caáp leân Chaùnh ñieän, Hoøa Thöôïng Thích Thieàn Ñònh ñaõ trao cho Ngaøi moät boù hoa, ñoaïn Ngaøi tieán saùt ñeán Hoøa Thöôïng vaø cuïng ñaàu vaøo nhau. Moät cöû chæ raát thaân maät, nhö ñaõ gaëp nhau töø maáy ñoä luaân hoài.
Ñoaïn Ngaøi ngaång maët leân nhìn toân dung cuûa Ñöùc Phaät A Di Ñaø vaø Ngaøi ñaõ cuïng ñaàu mình xuoáng toøa sen nôi Ñöùc Phaät A Di Ñaø ñang ñöùng ñoù. Taâm toâi xao xuyeán laï luøng. Haønh ñoäng cuûa moät vò Thaùnh Taêng laøm cho mình phaûi caûm ñoäng. Ngaøi töø toán quaù, Ngaøi cao sieâu quaù; nhöng Ngaøi cuõng raát bình thöôøng quaù. Baøn chaân cuûa Ngaøi khi chaïm vaøo thaûm, Ngaøi ñaõ lo côûi boû giaøy laïi lieàn. Coù moät ngöôøi hoä veä lo cho Ngaøi vieäc naày.
Chuoâng troáng vaãn vang reàn nôi Chaùnh ñieän, caùc ñeøn pha quay phim cuûa anh Phaïm Cöôøng, anh Bính, anh Chinh ñaõ roïi thaúng vaøo moïi ngöôøi, noùng boûng. Ngaøi vaø Hoøa Thöôïng Thieàn Ñònh tieán vaøo Ñaïi ñieän, trong khi quan khaùch hai Toân Giaùo ñaõ ñöùng chôø saün hai beân hoâng cuûa Chaùnh ñieän. Ngaøi nhìn leân cao thaáy chieác Ngai vaøng vaø chö Phaät, ñoaïn Ngaøi ñaûnh leã 3 laïy. Hoøa Thöôïng Thieàn Ñònh cuõng thi leã vôùi Ngaøi.
Chieác Ngai naày do anh Duõng, thôï moäc, ôû Hildesheim ñoùng moät beä lôùn vaø 1 tam caáp. Treân beä ñoù Sö coâ Thích Nöõ Dieäu AÂn ñaõ boû raát nhieàu coâng söùc ñeå keát caùc haït cöôøm maøu traéng, may thaønh nhieàu neáp treân vaûi næ maøu naâu, raát trang troïng vaø ñeïp ñeõ. Phía tröôùc Sö coâ cho caém nhöõng boâng hoa cuùc hoa hoàng, hoøa laãn vôùi caùc caây thoâng vaø baïch döông, troâng nhö moät vöôøn hoa nho nhoû xinh xinh, nhieàu maøu, nhieàu saéc. Treân beä aáy ñaët moät chieác Ngai chaïm troå tinh vi goàm "Nguõ Long Tranh Chaâu". Gheá naøy phaûi 4 ngöôøi khieâng môùi noåi. Treân Ngai aáy coù ñeå hai goái neäm vaø moät taám cöûu phaåm lieân hoa traûi daøi suoát töø thaønh gheá beân treân, xuoáng döôùi chaân gheá, daøi ñoä chöøng 2 thöôùc. Hoa sen maøu hoàng, laù maøu xanh, theâu noåi treân neàn vaøng vaø 4 phía ñöôïc keát chung vôùi maøu vaûi naâu, raát hôïp maét. Troâng nhö Ngai vaøng cuûa caùc Chuùa Thöôïng ngaøy xöa cuõng chöa chaéc baèng vaø ngaøy nay, hoâm nay ñaây ñaõ ngöï trò nôi Chuøa Vieân Giaùc ñeå moät baäc Quoác Vöông vöøa laø moät Thaùnh Taêng an toïa trong choác laùt nöõa ñaây.
Ngaøi vaø chö Taêng Ni ñöùng xoay maët veà höôùng tröôùc, sau ñoù Ñaïi dieän caùc Toân Giaùo baïn ñeán baét tay chaøo Ngaøi vaø chuïp hình löu nieäm chung. Ñaây cuõng laø cô hoäi cho caùc phoùng vieân laøm vieäc. Vì hoï khoâng ñöôïc pheùp ñi saâu vaøo beân trong Ñaïi ñieän nhieàu hôn nöõa.
Sau ñoù beâ tích, khaùnh ñöôïc höôùng daãn Ngaøi tieáp tuïc ñeán Toå Sö ñöôøng. Ngaøi hoûi toâi phoøng naày laø phoøng gì? vaø long vò ôû giöõa thôø ai vaäy?
Toâi traû lôøi raèng:
- Ñoù laø long vò cuûa Toå Laâm Teá vaø Ngaøi khoâng nhaát thieát phaûi thi leã nôi ñaây.
Toâi noùi lôøi aáy trong khi Ngaøi chuaån bò thi leã. Bôûi leõ moät baäc Thaùnh Taêng khoâng nhaát thieát phaûi laøm ñieàu ñoù. Vì Ngaøi laø hoùa thaân cuûa Boà Taùt Quan Theá AÂm, vaø beân treân baøn thôø Toå ñoù vaãn hình aûnh nhöõng vò phaøm Taêng.
Toâi tieáp tuïc höôùng daãn Ngaøi veà Taêng phoøng VIP cuûa chuøa. Luùc naày chæ coøn Ngaøi, moät Thò giaû cuûa Ngaøi, Hoøa Thöôïng Thieàn Ñònh, Hoøa Thöôïng Thích Minh Leã, toâi vaø moät vaøi caän söï cuûa Ngaøi vaøo ñaây.
Toâi ñöa tay môøi Ngaøi ngoài vaøo gheá baønh thaät lôùn cho xöùng ñaùng vôùi vò trí cuûa Ngaøi; nhöng Ngaøi chæ veà 1 trong 4 gheá nhoû hôn keâ ñoái dieän vaø Ngaøi ñoøi ngoài vaøo ñoù. Toâi vaø Hoøa Thöôïng coù yù khaån khoaûn môøi Ngaøi ngoài gheá lôùn beân naày. Ñoaïn Ngaøi cöôøi vaø toâi hoûi:
- Xin loãi Ngaøi coù muoán duøng nöôùc gì khoâng?
Ngaøi traû lôøi:
"No"
Nhöng Hoøa Thöôïng Thieàn Ñònh moät maët sai ngöôøi ñi laáy nöôùc, maët khaùc Hoøa Thöôïng töï tay laáy chai nöôùc suoái gaàn ñoù ñeå roùt moät ly vaø môøi Ngaøi.
Ngaøi ñaõ nguïm hai nguïm, roài cöôøi. Tieáp theo ñoù Ngaøi hoûi raèng:
- Trong tu vieän naày coù bao nhieâu Tu só?
Toâi traû lôøi:
- Coù 10 ngöôøi Taêng vaø Ni.
Ngaøi cöôøi
Toâi hoûi Ngaøi coù phaûi ñi röûa maët khoâng?
Ngaøi baûo khoâng caàn thieát. Chæ coù vò Thò giaû cuûa Ngaøi vaøo phoøng röûa maët maø thoâi.
Trong khi chuùng toâi haàu chuyeän Ngaøi, nhaân vieân an ninh vaãn ñöùng ñoù vaø ngoaøi cöûa caùc anh em Gia Ñình Phaät Töû canh gaùc thaät chu ñaùo, khoâng cho moät ai vaøo heát, chæ coù maùy quay phim anh Phaïm Cöôøng quay cho Chuøa Vieân Giaùc vaø maùy cuûa Chuøa Thieän Hoøa laø ñöôïc pheùp vaøo ñaây maø thoâi.
Toâi vaø Hoøa Thöôïng Thieàn Ñònh, Hoøa Thöôïng Minh Leã höôùng daãn Ngaøi vaøo gheá ngoài, trong khi ñoù moïi vò khaùch quyù ñaõ ñöùng daäy ñeå cung ñoùn Ngaøi. Baøn tieäc hoâm nay coù 33 vò. Moãi vò Ñaïi dieän moät Toå chöùc quan troïng cuûa mình trong 3 Toân Giaùo coù maët taïi Hannover. Theâm söï coù maët cuûa oâng Dr. Meihorst, ngöôøi Coá vaán cho Chuøa Vieân Giaùc vaø laø Chuû Tòch cuûa caùc Kyõ Sö taïi Tieåu Bang Niedersachsen.
Ñoàng thôøi baø vôï oâng Thò Tröôûng thaønh phoá Hannover, Schmalstieg cuõng coù maët taïi ñaây, trong buoåi tieäc naày. Trong moät baøi baùo ngaøy hoâm sau 19.6.95, baø ñaõ tuyeân boá vôùi phoùng vieân baùo chí Neue Presse raèng:
"Baø ñaõ gaëp moät con ngöôøi troïn veïn nhö chöa bao giôø baø gaëp ñöôïc moät con ngöôøi nhö theá. Ngaøi laø ngöôøi töôïng tröng cho côûi môû, vò tha vaø töø bi voâ löôïng".
Beân Chi Boä Giaùo Hoäi Phaät Giaùo Vieät Nam Thoáng Nhaát taïi Ñöùc coù toâi, Thöôïng Toïa Thích Minh Phuù, Ni Sö Thích Nöõ Dieäu Taâm vaø Sö Coâ Thích Nöõ Dieäu AÂn. Thaày Töø Trí, Thaày Haïnh Taán, Sö Coâ Thích Nöõ Nhö Vieân vaø Sö Coâ Thích Nöõ Dieäu Haïnh lo ñieàu khieån cho 12 em thieáu nöõ Chuøa Phaät Baûo maëc aùo daøi maøu vaøng daâng vaät thöïc ñeå cuùng döôøng. Chò Myõ Anh moät thoâng dòch vieân duõng ñaõ noùi tieáng Anh giôùi thieäu caùc moùn aên cho quan khaùch.
Sau khi toâi giôùi thieäu vôùi Ngaøi veà Ñaïi dieän cuûa caùc Toân Giaùo vaø caùc Toå chöùc, thì caùc thieáu nöõ Phaät Töû mang moùn traùng mieäng vaøo. Theo thöïc ñôn hoâm ñoù coù 4 moùn khai vò (thoâng thöôøng chæ 1 hay 2 moùn laø ñuû); nhöng hoâm ñoù quyù chuøa vaø quyù Sö coâ ñaõ troå taøi neân maøu meø hoa laù ñaõ ñöôïc phoâ tröông moät caùch hoan hyû laï thöôøng.
Theo döï ñònh chæ coù 8 moùn thoâi; nhöng qua thöïc ñôn cho thaáy hôn 15 moùn. Chuøa Phaät Baûo 5 moùn. Chuøa Quan AÂm 3 moùn, Chuøa Baûo Quang 3 moùn, Chuøa Vieân Giaùc 3 moùn, Chuøa Thieän Hoøa 1 moùn vaø cuoái cuøng laø moùn traùi caây cuûa nhaø haøng Jasmin Carten cuûa Thò Chôn cuùng döôøng.
Moùn khai vò thöù hai coù 4 con roàng laøm baèng cuû caûi traéng. Roàng phun löûa thaät soáng ñoäng, sau khi löûa chaùy heát, caùc coâ thieáu nöõ laïi mang vaøo baøn tieäc. Ai cuõng hoan hoâ veà maët toå chöùc lòch duyeät naày.
Ñeán moùn "EÙn lieäng quaû ñòa caàu" cuûa Sö coâ Dieäu AÂn cuõng ñöôïc moïi ngöôøi traàm troà vaø noùi vôùi nhau raèng: Hoï chöa bao giôø duøng ñöôïc nhöõng moùn chay yù vò nhö theá. Trong khi ñoù moät oâng caän veä sô yù nhö theá naøo ñoù ñaõ ñuïng phaûi moät bình boâng, vôõ tan, nghe gioøn tai nhö tieáng phaùo. Moät ngöôøi Ñöùc beân caïnh thoát leân "sehr gut" (raát toát) laø yù nghóa cuûa ngöôøi Taây phöông khi ñaùm cöôùi tieäc tuøng, cheùn dóa khoâng beå, hoï phaûi töï ñaäp cho beå ñeå thaáy ñieàm heân. Trong khi ñoù, ngöôøi AÙ Chaâu mình thì kieâng cöõ ñieàu naày nhieàu laém.
Cöù theá tieáp tuïc moùn naày leân, moùn khaùc xuoáng, thoaên thoaét nhö thoi ñöa. Moät soá vò trong Boä Ngoaïi Giao Taây Taïng ôû Thuïy Só vaø vò Thò giaû ngoài moät baøn beân caïnh ñeå duøng tröa, chöù khoâng ngoài chung baøn vôùi Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma vaø quan khaùch.
Toâi coù noùi vôùi Thaày Töø Trí laø toái ña ñeán 1 giôø 25 phuùt moïi moùn phaûi ñöôïc mang leân ñeå cho Ngaøi vaø khaùch duøng. Vì Ngaøi coøn phaûi veà phoøng ngôi nghæ nöõa.
Tröôùc khi duøng ñeán phaàn traùng mieäng, toâi coù ñöùng leân thöa raèng:
Hoâm nay quaû laø moät nhaân duyeân chuùng con môùi cung ñoùn ñöôïc Ngaøi vaø xin Ngaøi cuõng nhö nhöõng vò khaùch quyù xin ghi vaøi lôøi vaøo Soå Vaøng Löu Nieäm naày ñeå kyû nieäm.
Ngaøi hoan hyû ñeå vieát ngay vaøo soå baèng tieáng Taây Taïng. Toâi chaúng bieát Ngaøi ñaõ vieát nhöõng gì. Vì sau khi tieãn ñöa Ngaøi ñi, toâi khoâng coù thì giôø ñeå hoûi nhöõng ngöôøi Taây Taïng khaùc veà noäi dung cuûa nhöõng chöõ aáy. Vì ngaøy hoâm sau 19.6.95 toâi ñaõ phaûi ñi Canada roài. Hy voïng khi veà laïi Ñöùc toâi seõ hoûi anh Phunksok, Hoäi Tröôûng Hoäi Phaät Giaùo Choeling veà yù nghóa cuûa nhöõng doøng naày.
Tieáp ñoù laø Hoøa Thöôïng Thích Thieàn Ñònh, Hoøa Thöôïng Thích Minh Leã vaø nhöõng vò khaùch quyù ñaõ kyù teân vaøo Soå Löu Nieäm naày. Ñaây laø moät baûo vaät cuûa Chuøa Vieân Giaùc löu nieäm veà sau, ñeå cho bieát raèng daáu chaân cuûa vò Thaùnh Taêng ñaõ coù maët taïi chuøa naày vaøo ngaøy thaùng aáy.
Ñoaïn, Ngaøi ñöùng daäy ñeå chuaån bò rôøi khoûi phoøng, Sö coâ Dieäu Haïnh höôùng daãn caùc em quyø xuoáng thi leã Ngaøi, treân tay moãi ngöôøi coù moät khaên choaøng traéng. Ngaøi ñaõ aân caàn cuùi saùt ngöôøi xuoáng laáy tay xoa ñaàu, hoaëc naém tay cuûa caùc Phaät Töû ñeå ban cho moät hoàng aân töø aùi.
Toâi ñöa Ngaøi ra ngoaøi cöûa phoøng, beân haønh lang coù moät soá anh em Phaät Töû ñöùng canh gaùc. Moät soá khaùc ñang cuùi ñaàu xuoáng deå chôø Ngaøi ñi qua. Ñeán choã baøn vong, Ngaøi hoûi hình ai maø nhieàu quaù vaäy? Vaø vò naøo ñöùng ñoù.
Toâi traû lôøi Ngaøi:
- Baïch Thaùnh Taêng (His Holiness). Ñoù laø nhöõng ngöôøi ñaõ quaù vaõng vaø hình Boà Taùt Ñòa Taïng ôû döôùi ñòa nguïc ñeå cöùu khoå ñoä sanh.
Trôû laïi caên phoøng VIP, toâi môøi Ngaøi ngoài vaø thöa hoûi Ngaøi moät vaøi vieäc caàn thieát. Sau ñoù toâi nhôø Ngaøi kyù cho moät soá saùch baèng tieáng Vieät, tieáng Anh, tieáng Ñöùc ñaõ vieát veà Ngaøi maø tröôùc ñoù maáy ngaøy hoï ñaõ nhôø toâi laøm vieäc aáy. Trong aáy coù moät quyeån cuûa moät ngöôøi Ñöùc vieát veà nöôùc Taây Taïng naêm 1959 vôùi nhan ñeà laø: "Toâi ñaõ ôû Taây Taïng 7 naêm". Toâi laät moät soá trang vaø noùi raèng: nhöõng hình aûnh naày ñaây xöa laém Ngaøi coù nhôù chaêng?
Ngaøi noùi:
- Ñaây laø anh cuûa toâi. Ñaây laø meï cuûa toâi vaø ñaây laø em gaùi cuûa toâi.
Sau ñoù toâi nhôø Ngaøi chuù nguyeän vaøo 2 khaên lau maët ñeå gôûi veà Vieät Nam cho caùc Phaät Töû hoï thôø. Coù luùc toâi ñieän thoaïi veà Vieät Nam ñeå thaêm, tieän theå baùo tin vieäc Ngaøi seõ vieáng Chuøa Vieân Giaùc. Coù ngöôøi nhôø caùc Phaät Töû khaùc mang caùc khaên naày tôùi ñeå Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma chuù nguyeän ñeå hoï thôø. Quaû thaät tieáng taêm cuûa Ngaøi vaø loøng töø bi cuûa Ngaøi ñaõ bay xa quaù, hôn maáy töøng maây vaø maáy töøng khoâng gian caùch trôû; nhöng noù khoâng döøng laïi ôû ñoù. Ñuùng laø pheùp Phaät nhieäm maàu. Maëc daàu queâ höông Ngaøi ñaõ bò maát; nhöng trong hieän taïi Ngaøi ñaõ coù taát caû. Ngöôïc laïi, Trung coäng ñaõ coù ñöôïc ñaát ñai; nhöng ñaõ laøm maát heát loøng daân. Vì theá, sôùm muoän gì roài Ngaøi cuõng seõ trôû veà queâ höông xöù sôû cuûa Ngaøi, nhö ngöôøi Vieät, moät ngaøy khoâng xa, hoï seõ ñoaøn tuï trong tình töï queâ höông cuûa hoï.
Toâi quøi xuoáng tröôùc maët Ngaøi ñeå thöa veà chöông trình chieàu nay:
"13 giôø 45 phuùt Ngaøi seõ ñi laøm leã treân phoøng Phaät Giaùo Taây Taïng.
Ñuùng 14 giôø con seõ ñoùn Ngaøi ra Ñaïi ñieän ñeå thaêng toøa thuyeát phaùp.
Cuoái giôø kính mong Ngaøi laøm leã chuù nguyeän vaøo 2 ñóa gaïo ñeå phía tröôùc duøm. Vì bao nhieâu ngöôøi Phaät Töû muoán coù ñöôïc ôn phaùp nhuû aáy. Neáu coøn thì giôø xin Ngaøi cho chuùng con xin ñaët moät soá caâu hoûi vaø cuoái cuøng con seõ daâng quaø kyû nieäm vaø cuùng döôøng Ngaøi".
Toâi thöa Ngaøi, Ngaøi seõ noùi baèng tieáng gì?
Ngaøi baûo: Tieáng Taây Taïng.
Toâi tieáp, vaäy seõ ñöôïc dòch sang Ñöùc ngöõ vaø Vieät ngöõ.
Ngaøi traàm ngaâm moät chuùt roài noùi: Vaäy laø 3 ngoân ngöõ, roài cöôøi.
Trong khi toâi lay hoay xeáp ñaët maáy quyeån saùch maø Ngaøi ñaõ kyù, thì nhöõng veä só mang theâm moät soá saùch vaø soå löu nieäm khaùc vaøo ñeå cho Ngaøi kyù nöõa. Ngaøi dôû soå löu nieäm trong aáy oùc vieát chöõ Taây Taïng, Ngaøi ñoïc vaø noùi gì ñoù vôùi maáy ngöôøi Taây Taïng, nhöng roài cuõng naén noùt vieát töøng chöõ vaøo.
Toâi môøi Ngaøi leân long saøng nghæ 10 phuùt, nhöng Ngaøi baûo: Thoâi, ñöôïc roài. Ñoaïn, Ngaøi vaøo phoøng taém ñeå röûa maët vaø chuaån bò ñi laøm leã treân phoøng Taây Taïng. Khi Ngaøi böôùc ra, caùc ngöôøi caän veä ñöa Ngaøi leân laàu ngaõ sau ñeå ñi ñeán Taây Ñöôøng. Vì ngaõ tröôùc ñaõ chaät. Coù hôn 45 ngöôøi Ñöùc ñaõ ngoài chôø saün treân ñoù raát thaønh kính. Toâi khoâng bieát 15 phuùt treân aáy Ngaøi ñaõ laøm gì, nhöng chaéc chaén laø coù chuù nguyeän vaà thieàn ñònh. Vì luùc aáy toâi phaûi ôû döôùi ñeå chuaån bò ñoùn Ngaøi leân Ñaïi ñieän.
Chieàu hoâm tröôùc toâi ñaõ leân phoøng naày ñeå thaêm, thaáy maáy Phaät Töû ngöôøi Ñöùc naày ñaõ tuï hoïp laïi ñeå chöng doïn baøn thôø vaø doïn deïp saïch seõ. Hoï cuõng ñaõ laøm cho Ngaøi moät caùi Ngai theo loái Taây Taïng truyeàn thoáng.
15 phuùt troâi qua, Ngaøi ñaõ trôû xuoáng, toâi ñoùn Ngaøi leân Ñaïi ñieän. Treân ñöôøng ñeán baøn thôø vong, coù Ni sö Thích Nöõ Dieäu Taâm vaø Sö coâ Thích Nöõ Dieäu AÂn ñang ñöùng ñoù, gaëp Ngaøi, nhò vò naày quì xuoáng chaép tay thi leã. Ngaøi ñaõ laáy tay xoa leân ñænh ñaàu hai vò, oâm saùt hoï vaøo loøng nhö tình meï thöông con. Ñuùng laø Quan AÂm taùi theá. Ngaøi hoûi Bishuni? Toâi "Yes! his Holiness". Caùc vò naày chaéc caûm ñoäng laém vaø bieát ñaâu nhôø ñònh löïc cuûa Ngaøi maø hoï seõ ñaéc quaû trong töông lai.
Toâi höôùng daãn Ngaøi leân Phaät ñieän, taát caû chö Taëng Ni ñoàng loaït ñöùng leân, toaøn theå ñoàng baøo Phaät Töû Vieät cuõng nhö Ñöùc ñaõ ñoâng ngheït caû Chaùnh ñieän, trang nghieâm thaønh kính ñöùng leân. Toâi ñöa Ngaøi ñi ñeán Ngai vaøng, höôùng daãn ngaøi leân tam caáp; nhöng Ngaøi ñi treät qua phía tröôùc, ñôõ moät Phaät Töû ñang thi leã naèm saùt ñaát taïi ñoù. Ñoaïn Ngaøi böôùc ra ngay tröôùc giöõa Ngai vaøng vaø Chaùnh ñieän laïy 3 laïy, sau ñoù Ngaøi môùi thaêng toøa, ngoài baùn giaø vaø baét ñaàu cöôøi vôùi moïi ngöôøi. Moät khoâng khí trang nghieâm kính caån höôùng veà Ngaøi. Coøn nôi Ngaøi toûa ra moät tình thöông voâ bieân roäng lôùn cuõng nhö moät trí tueä saâu thaúm cuûa moät baäc Ñaïi Giaùc Ngoä, ñaõ chinh phuïc haàu heát taát caû moïi ngöôøi Vieät cuõng nhö Ñöùc tham döï buoåi thuyeát giaûng hoâm ñoù.
Toâi ñöùng ngay ngaén tröôùc maët Ngaøi vaø cuùi mình xuoáng thaät saâu, quì xuoáng thaät vöõng vaø naém moïp ngöôøi xuoáng ñeå ñaûnh leã Ngaøi 3 laàn vaø trôû veà vò trí beân caïnh.
Trong khi ñoù Hoøa Thöôïng Thích Thieàn Ñònh ñöùng leân ñoïc lôøi taùn döông Ngaøi baèng tieáng Vieät vaø tieáng Phaùp, coøn baûn tieáng Anh, Hoøa Thöôïng baûo toâi ñoïc. Noäi dung cuûa baøi taùn döông noùi leân vieäc theá giôùi ngaøy nay ñang baêng hoaïi veà moïi laõnh vöïc cuûa tinh thaàn. Coøn ngaøi laø hieän thaân cuûa töø bi vaø chaân lyù. Mong raèng Ngaøi seõ luoân luoân tieáp tuïc tranh ñaáu cho ñöôøng höôùng baát baïo ñoäng aáy. Moïi ngöôøi ñaõ voã tay taùn thöôûng.
Toâi trôû veà laïi choã ngoài cuûa mình, ngoài gaàn vôùi Thöôïng Toïa Thích Minh Phuù. Nôi ñoù ñaõ ñeå saün moät böùc tranh sôn maøi Chuøa Moät Coät ñeå kính taëng Ngaøi vaø tröôùc maët toâi coù ñeå moät khay caån xaø cöø, treân aáy coù ñeå moät caùi ñóa.
Treân ñóa aáy coù ñeå moät bì thö traéng, trong ñoù coù 10.000 Ñöùc Maõ ñeå cuùng döôøng Ngaøi. Ngoài töø ñaây toâi coù theå quan saùt ñöôïc heát moïi ngöôøi, töø treân haøng gheá caïnh töôøng coù caùc vò Giaùm muïc, Tu só, cho ñeán oâng Dr. Meihorst. Phía beân kia töôøng oùc gheá ngoài cuûa phu nhaân oâng Thò tröôûng Thaønh phoá Hannover vaø nhöõng khaùch quyù.
Caâu noùi ñaàu tieân Ngaøi baûo raèng:
"Hoâm nay toâi ñeán ñaây khoâng phaûi vôùi tö caùch cuûa moät Ñaït Lai Laït Ma, maø laø vôùi tö caùch moät ngöôøi tò naïn nhö nhöõng ngöôøi Vieät Nam hieän ôû nôi ñaây".
Theá laø moät traøng phaùo tay vang doäi caû Ñaïi ñieän chöùa 604 ngöôøi coù giaáy môøi, 30 quan khaùch, hôn 100 ñoaøn sinh Gia Ñình Phaät Töû vaø hôn 30 Taêng Ni.
Ngaøi noùi raèng:
Nhöõng ngöôøi Phaät Töû truyeàn thoáng, coù nghóa laø khi sinh ra ñaõ laø Phaät Töû, xin coá gaéng gìn giöõ neà neáp toân giaùo cuûa mình. Vì ñaây chính laø sôïi daây voâ hình gaén chaët mình vôùi queâ höông vaø nguoàn coäi.
Roài Ngaøi chuyeån qua ñeà taøi "Töù Dieäu Ñeá" moät caùch linh hoaït. Ngaøi noùi veà Khoå Ñeá, veà Taäp Ñeá, Dieät Ñeá vaø Ñaïo Ñeá.
Veà Khoå Ñeá, Ngaøi noùi neáu cöù ñoùng cöûa hoaøi nhö vaäy thì cuõng khoå laém. Sao hoâm nay noùng theá?
Theá laø moät traøng phaùo tay laïi vang leân, hai caùnh cöûa giöõa nôi Ñaïi ñieän ñöôïc môû ra, ngoài beân treân naày nhìn ra thaáy Ñöùc Phaät A Di Ñaø ñang ngöï trò treân moät toøa sen taïi ñoù.
Khoâng bieát coù phaûi ñeøn quay phim chieáu doïi nhieàu quaù, hay laïi vì ngöôøi ñoâng maø hoâm ñoù noùng theá, trong khi ñoù beân ngoaøi nhieät ñoä chæ 10 ñoä C maø thoâi. Theo toâi, coù leõ nhôø thaàn löïc gia trì cuûa Ngaøi maø Ñaïi ñieän nôi ñaây ñaõ noùng haün leân. Vì tröôùc ñoù ñeøn pha cuõng chieáu nhö theá nhöng Ñaïi ñieän vaãn laïnh nhö thöôøng. Phaûi chaêng moät vò Thaùnh coù ñuû quyeàn uy nhö theá?
Ngaøi noùi veà thaùnh thieän vaø toäi loãi vaø Ngaøi noùi:
Muoán chöùng ñöôïc quaû vò giaùc ngoä giaûi thoaùt chæ caàn giöõ giôùi cho thanh tònh vaø thöïc taäp thieàn ñònh, höôùng veà noäi taâm thì söï an laïc môùi vónh cöûu.
Ngaøi ñaõ nhaán maïnh raát nhieàu laàn veà ñieàu naày. Vaø ñaây cuõng chính laø ñöôøng veà noäi taâm cuûa Ñaïo Phaät vaäy.
Ngaøi ñaõ keâu goïi Ñaïi dieän caùc Toân giaùo khaùc haõy coù traùch nhieäm trong vaán ñeà hoøa bình cuûa nhaân loaïi vaø cuõng ñöøng neân nhaân danh Toân giaùo naày hay Toân giaùo noï ñeå chinh phuïc keû khaùc, maø haõy töï mình neâu cao giaù trò noäi taâm cuûa mình. Ñoù môùi laø con ñöôøng hoøa bình vónh cöûu cuûa nhaân loaïi.
Ñoaïn naày ñöôïc voã tay laâu nhaát, caû phaàn tieáng Ñöùc vaø tieáng Vieät. Hoâm ñoù oâng Christof dòch tieáng Taây Taïng ra tieáng Ñöùc raát hay vaø Haïnh Taán dòch töø tieáng Ñöùc sang tieáng Vieät cuõng raát troâi chaûy, nhuaàn nhuyeãn.
Phaàn phaùt boà ñeà taâm, Ngaøi khoâng ñeà caäp ñeán nhieàu coù leõ vì ít thì giôø vaø Ngaøi döøng baøi thuyeát phaùp laïi vaøo luùc 15 giôø 40 phuùt.
Toâi coù trôø tôùi ñeå thöa Ngaøi laø cho pheùp Phaät Töû hoûi chöøng 10 phuùt. Ngaøi ñoàng yù vaø caùc caâu hoûi ñöôïc baét ñaàu.
Coù moät ngöôøi Ñöùc xin ñöôïc ñaët caâu hoûi. Nhöng Ngaøi baûo hoâm nay ñaëc bieät cho ngöôøi Vieät Nam, neân ngöôøi Ñöùc aáy laïi thoâi. Ñaây laø laàn thöù 3 Ngaøi ñaõ löu taâm veà vaán ñeà aáy. Laàn thöù nhaát khi ôû phi tröôøng, phoùng vieân ñaøi truyeàn hình NDR hoûi Ngaøi taïi sao Ngaøi ñeán Hannover?
Ngaøi baûo raèng: Toâi ñeán ñaây vì nhöõng ngöôøi Vieät Nam.
Caû 3 laàn nhö chuùng ta thaáy, quaû Ngaøi ñaõ raát quan taâm ñeán vaán ñeà cuûa Vieät Nam chuùng ta raát nhieàu. Chuùng ta khoâng may maén ñöôïc nhö nhaân daân Taây Taïng, coù moät baäc chaân tu thöïc chöùng nhö Ngaøi, neân vaán ñeà hoøa hôïp, thoáng nhaát vaãn coøn trieàn mieân khoå haûi. Coøn Ngaøi, laø hieän thaân cuûa chaân lyù, neân ngöôøi AÂu Myõ ñaõ xem Ngaøi laø moät söù giaû cuûa hoøa bình, neân naêm 1989 Ngaøi ñaõ ñöôïc laõnh Giaûi thöôûng Nobel Hoøa Bình cuõng naèm trong yù nghóa ñoù.
Tröôùc ñaây Ngaøi ñeán Ñöùc, caùc chính trò gia ít löu taâm; nhöng sau bao nhieâu thaùng ngaøy hoaït ñoäng kieân trì, meàm deûo cuûa Ngaøi ñaõ laøm meàm loøng nhöõng ngöôøi caàm quyeàn taïi AÂu Myõ. Baèng chöùng laø ngaøy mai 19.6.95, Ngaøi ñieàu traàn tröôùc Quoác Hoäi Ñöùc veà vaán ñeà Trung Coäng vi phaïm nhaân quyeàn taïi Taây Taïng moät caùch traàm troïng.
Nghe qua baøi phaùp coù ngöôøi raát thaám thía. Ngoài beân treân nhìn xuoáng, toâi thaáy coù ngöôøi ñang nguû guïc vaø sau naày nghe keå laïi raèng döôùi Hoäi Tröôøng vôùi heä thoáng tröïc tieáp truyeàn hình, ban ñaàu ñaõ ñaày ngöôøi, cuõng raát trang nghieâm thaønh kính; nhöng vaøo cuoái giôø chæ coøn laïi nhöõng ngöôøi Ñöùc ñang thaønh kính laéng nghe. Coøn ngöôøi Vieät thì haàu heát ñi ra ngoaøi vaø hay thích noùi chuyeän rieâng. Ñoù coù leõ laø daân toäc tính cuûa ngöôøi Vieät Nam mình chaêng?! Nhöng phaûi thaønh thaät maø noùi, treân Ñaïi ñieän chuøa Vieân Giaùc hoâm ñoù gaàn 800 con ngöôøi vôùi 800 quaû tim, 800 khoái oùc, ai ai cuõng ñeàu cuøng moät nhòp thôû vaø thaám saâu töøng lôøi noùi, töøng ñoäng taùc cuûa Ngaøi trong khi thuyeát giaûng. Nhìn xuoáng xa hôn, toâi thaáy Chaùnh ñieän beân traùi vaø beân phaûi vaãn coøn troáng, nhö theá, ít nhaát Ñaïi ñieän chuøa Vieân Giaùc phaûi chöùa ñeán 900 ngöôøi môùi chaät hoaøn toaøn.
Ngaøi ñaõ noùi moät dung baøi phaùp nhö Ñöùc Phaät ñaõ noùi töï maáy ngaøn naêm nay; nhöng ñieàu caên baûn ôû ñaây, neáu coù thaät tu môùi thöïc chöùng ñöôïc. Cuõng nhö coù aên môùi coù no. Neáu khoâng tu cuõng nhö khoâng aên thì seõ khoâng bao giôø chöùng vaø no ñöôïc. Ñoù laø moät chaân lyù caàn phaûi hieåu roõ.
Tröôùc vaø sau ñoù coù nhieàu ngöôøi ñem con cuûa mình tôùi cho Ngaøi xoa ñaàu cho bôùt beänh, hoaëc muoán gaàn Ngaøi ñeå ñöôïc thaàn löïc chôû che v.v... Toâi coù noùi raèng: Ngaøy xöa Phaät ñaõ baûo ai tu cuõng thaønh Phaät caû, töï mình chaúng lo tu, khi thaáy ngöôøi ta thaønh Phaät roài, mình laïi ñeán keù nhôø ôn ñöùc aáy, quaû thaät laø khoù noùi. Moïi ngöôøi ñeàu hieåu yù toâi, cöôøi, nhöng roài vieäc ñaâu cuõng vaøo ñoù. Vì hoï thaáy tu haønh sao khoù khaên quaù, thoâi cöù chôø cho ai ñoù tu coù keát quaû thì mình caäy nhôø vaäy. Ñoù laø moät caùi beänh löôøi cuûa chuùng sanh. Chuùng sanh luùc naøo cuõng sôï ñoïa vaøo trong 3 ñöôøng döõ; nhöng vieäc aùc khoâng chöøa vaø vieäc thieän chaúng laøm döõ; nhöng vieäc aùc khoâng chöøa vaø vieäc thieän chaúng laøm, thì laøm sao traùnh ñöôïc lao ñao trong ñöôøng sinh töû?
Khi Ngaøi chuaån bò chaám döùt caâu traû lôøi cuoái, toâi vaø Thaày Minh Phuù ñaïi dieän cho Chi Boä Giaùo Hoäi Phaät Giaùo Vieät Nam Thoáng Nhaát taïi Ñöùc mang taám tranh vaø khay tònh taøi cuùng döôøng ra phía tröôùc, ñeå döôùi chaân Ngaøi.
Khi Ñöùc Thuï vöøa ñòch xong nhöõng caâu traû lôøi ra tieáng Vieät cuoái cuøng, chuùng toâi laïi thi leã taï ôn Ngaøi 3 leã, ñoaïn trao böùc tranh sôn maøi vaø khay leã 10.000 Ñöùc Maõ ñeå cuùng döôøng vaø laøm loä phí cho Ngaøi cuõng nhö phaùi ñoaøn. Ngaøi ñöa tay ra ñôõ laáy roài trao qua cho nhöõng nhaân vieân ngoaïi giao thaùp tuøng vôùi Ngaøi.
Ngaøi ñaõ trao taëng Chuøa Vieân Giaùc moät töôïng Phaät baèng ñoàng, theáp vaøng, treân aáy coù boïc moät daûi luïa traéng vaø toâi ñaõ ñeå töôïng Phaät aáy leân ñaàu thaät laâu, trong bao nhieâu tieáng voã tay vang doäi ôû phía döôùi. Ñaây laø moät phaùp baûo voâ giaù maø Chuøa Vieân Giaùc ñaõ coù ñöôïc.
Ngaøi xuoáng toøa trong khi bao nhieâu tieáng voã tay vang doäi caû Ñaïi ñieän ngaøy hoâm aáy. Suoát caû 2 tieáng ñoàng hoà toâi khoâng nghe moät tieáng ñoäng naøo caû. Quaû thaät, thaàn löïc cuûa Ngaøi ñaõ chinh phuïc taát caû moïi ngöôøi.
Gia Ñình Phaät Töû ñaõ ngoài chaän loái giöõa muïc ñích ñeå laøm haøng raøo danh döï, neân khi Ngaøi chuaån bò ñi ra, 2 beân nôi naày ñaõ daït ra moät loái troáng ôû giöõa, Ngaøi ñaõ böôùc ra trong nuï cöôøi töø aùi, vôùi nhöõng caùi vaãy tay vaø caùi chaøo thaân thieän.
Hoøa Thöôïng Thích Thieàn Ñònh tieãn Ngaøi ra ñeán choã töôïng Ñöùc Phaät A Di Ñaø; coøn toâi vaø Hoøa Thöôïng Thích Minh Leã, Sö coâ Dieäu Haïnh vaø Taêng Ni cuõng nhö Phaät Töû tieãn Ngaøi ra ñeán ñöôøng Karlsruher baèng chaân traàn khoâng mang giaøy, chæ coù vôù maø thoâi.
Khi Ngaøi ra ñeán nôi töôïng A Di Ñaø, Ngaøi ñaõ mang giaøy vaøo ñeå ñi tieáp con ñöôøng maø Ngaøi coøn caàn phaûi ñi nöõa ñeå mang laïi hoøa bình, lôïi tha cho nhaân daân Taây Taïng cuõng nhö theá giôùi.
Khi xuoáng ñeán nhöõng baäc thang caáp cuoái cuøng Ngaøi ñaõ vaãy tay chaøo. Moïi ngöôøi voã tay tieãn ñöa Ngaøi moät caùch raát thaønh kính. Khi chuaån bò leân xe coù moät ngöôøi Ñöùc thuoäc ñaøi truyeàn hình naøo ñoù muoán ñaët moät caâu hoûi. Ngaøi hoan hyû traû lôøi baèng tieáng Anh vaø beân caïnh ñoù coù ai ñöa moät baûng hieäu baèng tieáng Anh "Nhaân quyeàn cho Vieät Nam vaø Taây Taïng". Baûng beân kia baèng tieáng Ñöùc cuõng noäi dung ñoù. Khi traû lôøi phoûng vaán xong, moät soá ngöôøi ñaõ ñöa tay qua töø beân kia chieác xe Audi cho Ngaøi baét, Ngaøi ñaõ tröôøn qua xe ñeå voã maïnh vaøo baøn tay ñoái dieän beân kia, ñoaïn Ngaøi laøm leã chuù nguyeän vaøo moät ñóa gaïo, roài Ngaøi vaøo xe vôùi 2 nhaân vieân ngoaïi giao.
Xe ngaøi ñaõ ñi, nhöng loøng ngöôøi coøn ôû laïi ñaày aép yeâu thöông cuûa moät baäc Thaùnh nhaân ñaõ trang traûi trong suoát 4 tieáng ñoàng hoà qua taïi Chuøa Vieân Giaùc. Moät soá khaùc leân nhaët nhöõng haït gaïo rôi nôi Chaùnh ñieän, gaïo maø Ngaøi ñaõ chuù nguyeän vaø chaéc chaén nay mai seõ gôûi veà caùc ñòa phöông ñeå bieáu caùc Chi Hoäi Phaät Töû nhöõng haït gaïo nhieäm maàu naày. Moät soá khaùc nhaët nhöõng caønh hoa döôùi chaân Ngaøi vaø nhö coøn luyeán tieác ñaây ñaây nhöõng gì maø hoï muoán naém giöõ.
Toái hoâm aáy toâi ñaõ khoâng nguû ñöôïc, vì quaù vui möøng xuùc ñoäng. Coøn tröôùc ñoù moät ñeâm cuõng khoâng nguû ñöôïc, vì lo laéng cho ngaøy mai khi Ngaøi tôùi. Luùc Ngaøi ñeán trôøi möa hoa cuùng döôøng, luùc Ngaøi ñi aùnh saùng thaùi döông roïi chieáu, nhö mang trí tueä ñeán cho taát caû moïi ngöôøi.
Saùng hoâm sau 19.6.95 khi leân Ñaïi ñieän giôø thieàn vaø tuïng kinh Laêng Nghieâm, toâi caûm nghe nhö söùc gia trì vaãn coøn maõnh lieät ñaâu ñaây. Theá roài toâi cuõng laïy Phaät, laïy Toå ñeå ra ñi vaøo ngaøy hoâm aáy.
Vieát ñeán ñaây toâi laïi queân moät vaán ñeà quan troïng nöõa laø, hoâm qua 18.6.95 sau khi Ngaøi ñaõ giaûng phaùp xong, Ngaøi coù tuïng kinh gia trì veà trí tueä. Sau ñoù Hoøa Thöôïng Thích Thieàn Ñònh baét Baùt Nhaõ cho ñaïi chuùng tuïng vaø hoài höôùng. Khoâng khí thaät thaønh kính trang nghieâm. Taïi sao cuõng moät baøi kinh Baùt Nhaõ ñoù, maø hoâm nay trang nghieâm thaùnh thieän quaù vaäy?
Nhìn ngöôøi Vieät Nam roài nhìn ngöôøi Ñöùc khaép heát Ñaïi ñieän, toâi thaáy ai cuõng raïng rôõ taám loøng.
Sau khi moïi ngöôøi nghe phaùp, toâi coù hoûi caûm töôûng cuûa moät soá vò; hoï baûo raèng hoan hyû quaù. Trong ñôøi hoï chöa bao giôø caûm nhaän ñöôïc moät söï an laïc nhö vaäy. Söï an laïc aáy do töø tha löïc cuûa Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma vaø cuõng chính phaàn lôùn ñeàu do töï löïc cuûa chính moãi ngöôøi ñaõ traân troïng vôùi moät thôøi phaùp trang nghieâm nhö theá.
Trong quyeån "Töï Do Trong Löu Ñaøy" (Freedom In Exil) Ngaøi coù khaúng ñònh laïi moät ñieàu maø caùc Phaät Töû Vieät Nam cuûa chuùng ta cuõng caàn neân löu yù. Ngaøi baûo: Chöõ Ñaït Lai Laït Ma ngöôøi Trung Quoác dòch laø Hoaït Phaät hay Phaät Soáng laø sai; maø Ñaït Lai coù nghóa laø Trí Tueä hay Bieån Trí Tueä hay Hoa Sen Traéng. Laït Ma coù nghóa laø moät vò Thaày. Neáu dòch nghóa chung cuûa 2 chöõ naày, coù nghóa laø: Moät vò Thaày coù ñaày ñuû trí tueä. Chaúng qua ñoù chæ laø hoùa thaân cuûa Ñöùc Boà Taùt Quan Theá AÂm. Coù nhieàu ngöôøi chöa chöùng ñaïo, töï khoe mình ñaõ chöùng. Ngöôïc laïi, nhöõng ngöôøi ñaõ chöùng ñaéc nhö Ngaøi, Ngaøi ít khi naøo noùi veà caùi sôû chöùng cuûa mình. Ñieàu aáy cuõng gioáng nhö Ñöùc Phaät coøn taïi theá vaäy. Maëc daàu Ngaøi coù thaàn thoâng raát ña daïng; nhöng khi Ngaøi Muïc Kieàn Lieân duøng thaàn thoâng ñeå thi trieån thaàn löïc vôùi ngoaïi ñaïo, vaãn thöôøng hay bò Ñöùc Phaät quôû traùch.
Coù nhieàu ngöôøi hoûi Ngaøi bao nhieâu tuoåi?
- Ngaøi cöôøi.
Nhöng cuõng coù nhieàu ngöôøi traû lôøi theá cho Ngaøi raèng:
- Ngaøi chöøng 700 tuoåi.
Neáu tính trung bình cho moãi vò Ñaït Lai Laït Ma laø 50 tuoåi thoï, thì qua 14 ñôøi Ñaït Lai, ñeàu aáy quaû laø soá tuoåi hieån nhieân cuûa Ngaøi.
Coù nhieàu ngöôøi AÂu Chaâu ñaët nhieàu caâu hoûi thaúng thaén vôùi Ngaøi raèng:
- Theo hoï bieát, cuõng nhö theo truyeàn thuyeát cuûa Phaät Giaùo Taây Taïng laø khoâng coù ñôøi Ñaït Lai Laït Ma thöù 15 nöõa. Ñieàu aáy coù ñuùng khoâng?Ngaøi baûo vôùi caùc phoùng vieân raèng:
- "Baây giôø toâi chöa cheát, laøm sao bieát ñöôïc".Ñoù chæ laø moät caùch traû lôøi kheùo maø thoâi.
Coù luùc, moät soá nöõ tín ñoà Phaät Giaùo ngöôøi AÂu Chaâu hoûi Ngaøi raèng:
- Taïi sao cho ñeán baây giôø ñaõ 14 ñôøi Ñaït Lai Laït Ma roài maø chöa coù vò naøo ngöôøi nöõ?
Ngaøi traû lôøi raèng:
- "Taïi sao khoâng?"Nhöõng caâu traû lôøi cuûa Ngaøi raát vi dieäu vaø ñaõ laøm haøi loøng vôùi taát caû nhöõng ai toø moø muoán hieåu bieát veà Taây Taïng, veà taùi sinh, daàu cho ñoù laø moät Hoïc giaû, moät Giaùo sö Ñaïi hoïc, moät Thö kyù, moät Tu só, moät Chính trò gia, moät Thöông gia v.v... vaø v.v...
Caøng ngaøy ngöôøi AÂu Chaâu vaø Myõ Chaâu caøng theo Phaät Giaùo Taây Taïng caøng nhieàu hôn nöõa, maø ngay caû ngöôøi Vieät Nam mình cuõng theá. Môùi ñaày theo, coù leõ vì tính caùch huyeàn bí; nhöng khi ñi saâu vaøo noäi taâm, tu theo Phaät Giaùo Taây Taïng coù sôû chöùng raát nhieàu. Dó nhieân, caùc tröôøng phaùi Phaät Giaùo khaùc, neáu chuùng ta ñi saâu vaøo thieàn ñònh hoaëc nghieâm trì giôùi luaät, chuùng ta vaãn coù theå chöùng ñaéc nhö thöôøng. Nhöng ña soá nghieâng veà phía Taây Taïng, vì Taây Taïng coù ñöôïc moät nhaø laõnh ñaïo caû giaùo quyeàn laãn theá quyeàn loãi laïc nhö Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma.
Trong 2 quyeån saùch vöøa neâu treân, Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma coù nhaän ñònh raèng: Maëc daàu soá ngöôøi Taây Taïng tu haønh ñoâng; nhöng thaät ra sôû tu vaø sôû chöùng cuûa hoï cuõng ít laém. Ñieàu aáy cho ta thaáy raèng baát cöù trong moät toå chöùc quaàn chuùng naøo cuõng theá, noù phöùc taïp vaø oâ hôïp laém. Ngay caû coäng ñoàng Taêng löõ cuûa Vieät Nam cuõng vaäy, dó nhieân cuõng coù moät soá vò xuaát saéc, nhöng khoâng noåi baät veà vieäc aán chöùng cuõng nhö vieäc tu trì; neân khi ra laøm vieäc ñaïo taïi ngoaïi quoác naày, chæ coù ñöôïc beà noåi beân ngoaøi, phaàn noäi taâm thì coøn phaûi tu trì nhieàu hôn nöõa.
Ngaøi cuõng ñaõ ñeà caäp trong saùch treân raèng: Nhöõng nghi leã toân giaùo cuûa Taây Taïng quaù röôøm raø, caàn phaûi boû bôùt, vaø chính Ngaøi cuõng coù yù thay ñoåi veà ñòa vò cuûa Ñaït Lai laït Ma, coát laøm sao cho daân toäc Taây Taïng tieán boä nhieàu hôn nöõa.
Trong moät quyeån saùch khaùc, nhan ñeà laø "Khi chim Saét Bay", do Vuõ Nguyeân Khang ôû Ñan Maïch dòch, coù ñaêng trong Vieân Giaùc laâu nay vaø trong Vieân Giaùc soá 88 xuaát baûn vaøo thaùng 8 naêm 1995 cuõng coù ñeà caäp chi tieát veà cuoäc soáng cuûa Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma. Ngaøi coù noùi raèng: Toâi noùi tieáng Anh ñöôïc; nhöng löôøi hoïc laém, vì vaäy nhöõng ngöõ vöïng ít oûi laém. Tuy Ngaøi noùi vaäy thoâi vaäy, nhöng Ngaøi raát vöõng vaøng veà ngoân ngöõ naày. Toâi ñaõ coù nhieàu laàn nghe Ngaøi giaûng veà Phaät Phaùp baèng tieáng Anh taïi Hamburg, cuõng nhö nghe caùc caâu phoûng vaán treân ñaøi truyeàn hình Ñöùc vaø Phaùp cuõng nhö Myõ khi Ngaøi traû lôøi.
Thaùng 3 naêm 1995 vöøa roài, toâi vaø moät phaùi ñoaøn 13 ngöôøi Phaät Töû Vieät Nam töø Ñöùc sang AÁn Ñoä ñeå chieâm baùi caùc Phaät tích. Trong 13 ngöôøi aáy chæ coù 6 Phaät Töû maø ñeán 7 Tu só. Dó nhieân chuyeán ñi gaët haùi ñöôïc raát nhieàu thaønh quaû toát ñeïp veà noäi taâm; nhöng cuõng ñaõ coù nhieàu ngöôøi muoán tìm hieåu saâu hôn veà Phaät Giaùo Taây Taïng.
Khi ñeán chieâm baùi Boà Ñeà Traøng vaøo moät buoåi chieàu, toâi tình côø gaëp moät vò Laït Ma taùi sanh maø nhieàu ngöôøi raát ngöôõng moä. Ñoù laø Ngaøi Lin Rimpouchie. Theo aán chöùng cuûa taùi sanh cho bieát raèng: Ngaøi laø vò Thaày cuõ cuûa Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma taùi sanh. Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma coù hai vò Thaày, nay ñeàu ñaõ vieân tòch vaø nay cuõng ñaõ taùi sanh. Moät vò hieàn töø nhö ngöôøi meï, ñoù laø vò Lin Rimpouchie naày vaø moät vò khaùc khaéc khe nhö moät ngöôøi cha cuõng ñaõ taùi sanh vaø tìm laïi ñöôïc roài. Caû hai vò ñeàu coù aûnh thôø chung vôùi Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma, hai vò naày ngoài hai beân Ngaøi.
Toâi, moät Taêng só Phaät Giaùo Vieät Nam, dó nhieân laø tin vaøo luaân hoài roài vaø toâi cuõng ñaõ ñoïc raát nhieàu veà saùch taùi sanh cuûa Taây Taïng, nhöng toâi muoán bieát chaéc thöïc hieän töôïng taùi sanh aáy nhö theá naøo, neân cuõng phaûi tìm hieåu theâm.
Vò Lin Rimpouchie hoâm ñoù ñi nhieãu thaùp, tình côø khi ñeán gaàn choã toâi ngoài laïi böôùc qua vaø hoûi toâi baèng tieáng Anh: - What are you doing here?
Toâi traû lôøi:
- I'm waiting any Vietnamese here.Vò aáy môùi 10 tuoåi thoâi. Nghe ñaâu ñi Myõ chæ coù 3 thaùng, sau khi veà noùi tieáng Anh raát löu loaùt. Toâi hoûi tieáp:
- Have you been in Europe?
Vò aáy traû lôøi raèng:
- May be!
Ñoaïn toâi hoûi:
May I take one picture (Photo) together with you? Vò Lin Rimpouchie traû lôøi raèng:
- No problem.Roài vò aáy chaïy ñi,troâng raát hoàn nhieân, deã thöông nhö nhöõng ñöùa treû 10 tuoåi khaùc.
Sau khi ñi veà Ñöùc, toâi ñöa taám hình aáy cho moïi ngöôøi xem, ai cuõng vui vaø noùi raèng toâi raát coù phöôùc neân môùi ñöôïc gaëp vò thaày cuûa Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma mhö theá. Taám hình aáy Thaày Töø Trí chuïp duøm raát töï nhieân. Vò Lin Rimpouchie aáy ngoeïo coå vaøo mình toâi vaø mæm cöôøi raát duyeân daùng trong tö theá ñöùng. Nôi ñoù laø nôi maø ngöôøi nöõ Phaät Töû ñaàu tieân ñeán quy y vôùi Ñöùc Phaät luùc Ngaøi môùi thaønh Phaät vaø chöa thaønh laäp Taêng ñoaøn. Chæ coù quy y Phaât, quy y Phaùp maø thoâi. Nôi ñoù ngaøy nay moät truï ñaù coø döïng ôû ñoù vaø khaéc ghi veà söï tích naøy ñeå löu nieäm.
Toái hoâm ñoù, quyù Thaày quyù Coâ khaùc ñi ñeán choã vò Lin Rimpouchie naøy ôû ñeå vaán ñaïo. Toâi ôû laïi chuøa Phaät Giaùo Vieät Nam taïi Boà Ñeà Ñaïo Traøng, khoâng ñi. Vaû laïi ngöõng Thaày Coâ khaùc cuõng daáu toâi khoâng cho toâi bieát, sau naøy xem laïi Videùo môùi thaáy ñöôïc. Cung caùch tieáp ñoùn vaø chuùc phöôùc, noùi naêng baèng tieáng Anh löu loaùt, chæ hoïc trong 3 thaùng maø noùi ñöôïc nhö theá quaû laø moät vieäc heát söùc huyeàn dieäu, maø moät ñöùa treû ngoaïi quoác 10 tuoåi khoù coù theå coù ñöôïc.
Toâi ñònh ñem taám hình chuïp chung vôùi vò Lin Rimpouchie khoe vôùi Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma khi Ngaøi ñeán chuøa Vieân Giaùc vaøo ngaøy 18.6.1995 vöøa qua; nhöng baän quaù. Vaû laïi töï mình hieåu ñuû roài, caàn gì phaû soã saøng vôùi Thaùnh vöông nhö vaäy. Daãu bieát raèng vôùi Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma laø moät vò Thaùnh Taêng ñôn giaûn chöa coù ai baèng; nhöng cuõng coù nhieàu vò Laït Ma kieåu caùch vaø tròch thöôïng laém. Baèng chöùng khi ñeán ñaûnh leã moät soá vò Laït Ma, coù vò thi leã laïi, nhöng cuõng coù vò ngoài yeân trong tö theá nhö laø chuyeän ñöông nhieân. Trong khi ñoù vôùi Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma, Ngai vaøng vaø phaùp toøa ñaõ daønh rieâng cho Ngaøi; nhöng Ngaøi phaûi töï mình ñaûnh leã Phaät vaø phaùp toøa, sau ñoù môùi thaêng toøa thuyeát phaùp. Khi ngöôøi khaùc thi leã Ngaøi, Ngaøi cuõng cuoái saùt xuoáng ñeå cuïng ñaàu hoaït laáy tay ñôõ ngöôøi quì moïp döôùi chaân mình leân. Quaû thaät chöa coù vò Thaùnh Taêng naøo coù ñöôïc moät cöû chæ khoang dung ñoä löôïng nhö theá vaø bình daân khoâng ai baèng. Coù leõ Ngaøi nhôø bình daân, ñôn giaûn nhö vaäy maø thu phuïc ñöôïc nhaân taâm cuûa nhaân loaïi chaêng? Treân quaû ñaát ngaøy nay coù 5 tæ ngöôøi; nhöng ít nhaát Ngaøi cuõng ñaõ chinh phuïc hôn phaân nöûa soá ñoù. Coù ngöôøi ñaõ gaëp ñöôïc Ngaøi, nhöng ña soá khoâng phaûi ai cuõng coù ñöôïc nhaân duyeân aáy. Nhöõng ngöôøi daân Taây Taïng chöa chaéc ñaõ gaàn ñöôïc Ngaøi, maø chæ soáng trong tình thöông yeâu cuûa Ngaøi. Neáu coù, ngaøy nay ña soá qua heä thoáng truyeàn hình vaø baùo chí, nhieàu ngöôøi ñaõ bieát ñeán ngaøi.
Vieát ñeán ñaây toâi cuõng xin môû moät daáu ngoaëc ñeå noùi veà vieäc thi leã ñoái vôùi chö Taêng Vieät Nam. Dó nhieân Vieät Nam vaãn coù nhieàu vò Cao Taêng, Ñaïi Ñöùc, ñaïo cao ñöùc troïng; nhöng cuõng coù laém vò phaøm Taêng, ham ñöôïc ngöôøi ta cuùng döôøng vaø leã baùi mình. Ñi ñaâu cuõng muoán coù söï ñoùn ñöa thaät linh ñình. Ñeán ñaâu neáu chöa kòp chuoâng troáng baùt nhaõ cung nghinh, khoâng ñaûnh leã kòp thôøi thì coù yù buoàn raàu, traùch moùc. Khi ngöôøi ñoái dieän khoâng xöng con, khoâng kheùp neùp vôùi mình, töï nhieân thaáy mình bò töï aùi, hôøn maùt vaø khoâng vui veû vôùi nhuõng caâu chuyeän sau ñoù.
Nhieàu vò Taêng nghæ raèng Phaät töû ñaõnh leã mình laø chuyeän ñöông nhieân, cöù ngoài ì ra ñoù cho hoï leã; nhöng ñaâu coù bieát raèng, vì phöôùc mình chöa ñaày ñuû, laøm nhö theá chæ coù bò tröø chöù khoâng coù coäng. Phöôùc ñöùc ñaõ hao moøn maø toäi loãi maø da taêng. Chæ khi naøo ngöôøi laïy vaø keû ñöôïc laïy, khoâng coøn phaân bieät bæ thöû thì vieäc laïy aáy môùi coù ích. Tuyeät nhieân khoâng neân eùp buoäc, nhaát laø eùp buoäc vì vaán ñeà taâm linh.
Ví duï: Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma sôø vaøo ñaàu ai, oâm ngöôøi ñoù vaøo loøng, laáy tay cuûa mình oâm moät soá ngöôøi ñoâng, trong khi ñoùn röôùc Ngaøi, ai ai cuõng muoán ñöôïc vinh döï ñoù. Neáu bình thöôøng moät vò taêng naøo ñoù, laøm cöû chæ aáy, trong noù hôi heà. Vì moïi ngöôøi chung quanh chöa coù yù töï nguyeän nhö vaäy vaø chính vì ñöùc ñoä cuûa mình chöa coù, neân chöa aûnh höôûng ñeán nhöõng ngöôøi chung quanh. Nhung Ngaøi thì ngöôïc lai.
Saùng hoâm aáy ngaøy 19.6.95 toâi laïy Phaät laïy Toå xong, ra ñi vôùi moät xaùch haønh trang naëng tróu söï vui möøng. Ngöôøi ta ñi ñaâu thöôøng hay buoàn; nhöng hoâm ñoù sao toâi laïi vui quaù. Vui vì ñaõ laøm xong moät boån phaän vaø vui roài ñaây Chuøa Vieân Giaùc seõ laø nôi quy ngöôõng cuûa nhieàu ngöôøi. Trong ñoù keû caû caùc Tu só vaø caùc Phaät Töû, Vieät cuõng nhö Ñöùc.
Xe döøng laïi döøng laïi nôi beán "gare", toâi voäi xuoáng xe ñi nhanh veà phía quaày baùn baùo. Tôø Hannoversche Allgemeine Zeitung toâi ñaõ thaáy ôû Chuøa roài, coù ñaêng hình vaø baøi veà ngaøy hoâm qua. Toâi mua hai tôø khaùc nöõa. Ñoù laø tôø Neue Presse vaø tôø baùo Bild. Tôø naøo cuõng töôøng thuaät raát tæ mæ vaø raát thuaän lôïi cho chieàu höôùng phaùt trieån cuûa Phaät Giaùo taïi Ñöùc. Nhieàu nhaø nghieân cöùu veà lòch söû vaø trieát hoïc cuõng nhö Toân giaùo ñeàu phaûi thöøa nhaän raèng:
Taát caû moïi chuyeån ñoäng cuûa theá giôùi veà caùc ngaønh naày ñeàu xuaát phaùt töø Ñöùc. Ví duï trieát gia Schopenhauer môû ñaàu cho kyû nguyeân cuûa Phaät Giaùo du nhaäp vaøo Ñöùc töø theá kyû thöù 19. Nietzsche, moät trieát gia ñaïi cuûa Ñöùc ñaõ coù caùi nhìn khoâng xa trieát lyù cuûa Phaät Giaùo bao nhieâu. Hermann Hess, ngöôøi ñaõ vieát taùc phaåm "Ñöôøng Veà Noäi Taâm" raát noåi tieáng. Nhaø Baùc hoïc Einstein ñaõ quaû quyeát raèng: Taát caû nhöõng phaùt minh cuûa oâng ñeàu döïa treân tinh thaàn khoa hoïc cuûa Phaät Giaùo. Roài Karl Marx, cha ñeû cuûa chuû nghóa coäng saûn cuõng ñeàu töø ñaát nöôùc naày phaùt sanh. Nhaø toân giaùo caûi caùch Luther Martin cuõng ngöôøi Ñöùc. Vì nhöõng lyù do treân, neân nhieàu nhaø pheâ bình coù nhaän ñònh raèng: Theá kyû thöù 21 laø theá kyû cuûa Phaät Giaùo vaø ñieàu xuaát phaùt töø nöôùc Ñöùc ña dieän naày. Coù leõ nhaän xeùt aáy khoâng sai. Vì trong hieän taïi kinh saùch Phaät Giaùo baèng tieáng Ñöùc xuaát hieän voâ soá keå trong laõnh vöïc hoïc ñöôøng, khoa hoïc hay caû taïi caùc nhaø thôø cuûa hai Giaùo Hoäi Thieân Chuùa Giaùo vaø Tin Laønh.
Sau khi ñi AÁn Ñoä vaøo thaùng 3 naêm 1995 veà, toâi coù ñeán gaëp Ñöùc Giaùm Muïc Hofmeier ñòa phaän Hildesheim, khi duøng côm xong taïi giaùo xöù, Ngaøi coù noùi toâi chæ sô qua veà giaùo lyù caên baûn cuûa Phaät Giaùo cho Ngaøi vaø oâng Helmut Hanefeld ñaõ chæ cho Ngaøi vaø caùc vò Cha xöù, caùc Dì Phöôùc thöïc taäp thieàn hoâm ñoù. Ñoaïn Ngaøi hoûi toâi raèng:
- Coù phaûi Phaät Giaùo hay hôn Thieân Chuùa Giaùo hay sao maø ngöôøi ta boû Ñaïo Chuùa theo Ñaïo Phaät nhieàu vaäy?Toâi traû lôøi raèng:
- Thöa Ngaøi, moãi moät thöù thuoác hôïp cho moãi moät caên beänh khaùc nhau. Coù leõ ôû AÂu Chaâu laâu nay duøng loaïi thuoác gioáng nhau, neân caên beänh ñaõ quen roài. Baây giôø coù loaïi thuoác môùi, neân hoï muoán thay ñoåi chaêng!Toâi cuõng traán an Ngaøi raèng:
- Xin Ngaøi ñöøng lo. Moãi toân giaùo laø moät boâng hoa ñeïp, chuùng toâi hieän dieän ôû ñaây chaúng khaùc naøo laøm cho vöôøn hoa taâm linh cuûa queâ höông nöôùc Ñöùc naày caøng ñeïp ñeõ hôn leân thoâi.Ñöùc Giaùm Muïc mæm cöôøi.
Ba tôø baùo lôùn taïi Hannover ñeàu töôøng thuaät moät caùch ñaày ñuû vaø raát tæ mæ, toâi ñaõ dòch ra töø tieáng Ñöùc phía döôùi baøi naày, xin quyù vò ñoùn xem. Veà hình aûnh caû 3 tôø baùo, tôø naøo cuõng coù moät soá hình khaùc nhau.
Nhö tôø Hannoversche Allgemeine Zeitung, phaàn trang ñaàu ñaêng hình maøu, Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma ñang choaøng chieác khaên chuùc phöôùc maøu traéng cho oâng Thò tröôûng Thaønh Phoá Hannover, vaøo trang ruoät beân trong ñaêng 2 hình traéng ñen. Hình thöù nhaát laø hình Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma chaép tay chaøo moïi ngöôøi khi ñeán Toøa Thò Chính. Hình thöù 2 ñaêng 3 em thieáu nöõ Phaät Töû Chuøa Phaät Baûo, treân tay ñang naâng 3 ñóa ñoà chay coù 3 con roàng laøm baèng cuû caûi traéng.
Tôø Bild Zeitung coù soá ñoäc giaû bình daân töông ñoái nhieàu taïi Hannover, beân trong coù ñaêng 4 hình maøu. Hình lôùn nhaát laø hình Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma ngoài treân Ngai vaøng do Sö Coâ Dieäu AÂn thieát keá raát huøng duõng. Hình thöù 2 nhoû beân tay traùi laø hình oâng Thò tröôûng Thaønh phoá Hannover daét tay Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma. Hình thöù 3 ôû giöõa chuïp toaøn caûnh Chuøa Vieân Giaùc coù hoà sen vaø Baûo Thaùp 7 taàng cuøng Chaùnh ñieän. Hình thöù 4 chuïp Ngaøi ñang vaãy tay chaøo moïi ngöôøi, trong khi Ngaøi ôû trong chieác xe Audi ñôøi môùi.
Rieâng tôø Neue Presse coù 4 hình maøu cuõng raát ñoäc ñaùo. Hình thöù nhaát chuïp toaøn caûnh cung nghinh Ngaøi khi môùi vaøo coång chính Chuøa Vieân Giaùc coù maët taát caû chö Taêng vaø loïng cung nghinh Ngaøi. Hình thöù 2 beân traùi chuïp hình Ngaøi ñang ñôõ moät ngöôøi ñaøn baø Thaùi Lan ñaûnh leã döôùi chaân Ngaøi ôû moät coâng tröôøng ñi boä gaàn Toøa Thò Chính. Hình thöù 3 Ngaøi thaêm hoûi treû em tò naïn Vieät Nam khi môùi vaøo coång vaø hình thöù 4 chuïp Ngaøi ñang kyù Soå Vaøng Löu Nieäm taïi Toøa Thò Chính. Ñöùng beân caïnh Ngaøi laø oâng Thò Tröôûng vaø caùc chính trò gia cuûa Tieåu Bang Niedersachsen.
Khi toâi leân xe ICE, laø moät loaïi xe sang troïng nhaát cuûa nöôùc Ñöùc hieän nay. Loaïi xe naày Nhaät ñaõ cheá töø naêm 1967. Tính ra Ñöùc ñi sau Nhaät chöøng vaøi chuïc naêm veà kyõ ngheä hoùa. Chæ coù ñieàu laø ñoà Ñöùc chaéc vaø beàn gaáp 10 laàn ñoà Nhaät; neân nhieàu ngöôøi cuõng raát öa duøng ñoà cuûa Ñöùc. Treân chieác xe naày, nhö moät phoøng khaùch di chuyeän töï ñoäng, nôi ñoù hoï coù theå nguû, ñoïc saùch hoaëc chuyeän vaõn v.v... Toâi thì khoâng, moãi khi leân xe naày thöôøng hay vieát baøi, ñoâi khi cuõng ñoïc saùch. Xe ICE loøng roäng, caùc gheá ngoài töïa nhö gheá trong maùy bay, nhöng roäng raõi hôn. Trong xe naày coù thieát trí Tivi, ñieän thoaïi coâng coäng, cho bieát xe chaïy ôû toác ñoä bao nhieâu vaø tröôùc khi xuoáng xe, haønh khaùch ñeàu coù theå bieát ñöôïc laø cöûa töï ñoäng môû beân phaûi hoaëc beân traùi v.v...
Theá giôùi vaên minh quaù maø con ngöôøi thì coøn khoå ñau nhieàu quaù. Bieát noùi sao ñaây? Toâi ngoài beân caïnh moät ngöôøi ñaøn baø Ñöùc. Ngöôøi aáy ñang ñoïc tôø Hannoversche Allgemeine Zeitung, dôû ngay trang trong töôøng thuaät veà Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma. Sau ñoù baø ta gôïi chuyeän vôùi toâi veà chuyeán ñi naày, toâi ñaõ ñöa baø theâm 2 tôø baùo khaùc ñeå baø ñoïc. Sau khi baø ñoïc xong, baø ta nhìn toâi vaø noùi raèng Hoheit (Beä haï) (yù chæ Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma) ñeán thaønh phoá Hannover vaø ñaõ mang ñeán cho moïi ngöôøi cö daân taïi ñaây moät hoøa bình noäi taâm mieân vieãn.
Toâi nghe moät ngöôøi Ñöùc noùi ñöôïc caâu noùi aáy, caûm nhaän saâu taän ñaùy loøng, toâi coù noùi veà Ngaøi cho baø ta nghe vaø baø ta ñaõ nghe moät caùch chaêm chuù.
Moãi danh xöng cho moãi ngöôøi, moãi moät ñòa vò noù khaùc nhau; nhöng baø duøng chöõ Hoheit ôû ñaây khoâng sai maáy. Vì Ngaøi cuõng laø baäc Quaân Vöông nöõa maø. Neáu duøng tieáng Ñöùc ñeå chæ cho Ngaøi, hoï noùi laø Seine Heiligkeit, tieáng Anh goïi laø His Holiness. Coù nghóa laø Thaùnh Ñeá hoaëc Thaùnh Vöông. Neáu duøng chöõ Hoheit chæ coù nghóa laø Beä Haï hay Hoaøng Thöôïng maø thoâi. Vì theá khi noùi vôùi Ngaøi thöôøng xöng 2 chöõ His Holiness tröôùc. Neáu chæ hoûi "How are you today?" laø khoâng oån roài. Cuõng nhö khi xöng vôùi moät vò Hoøa Thöôïng, tieáng Ñöùc phaûi noùi laø Hochehrwuerdige, tieáng Anh goïi laø The most Venerable, tieáng Phaùp noùi Le treøs Veùneùrable. Neáu muoán duøng noùi ñeán Thöôïng Toïa thì xöng Venerable baèng tieáng Anh. Tieáng Ñöùc noùi Ehrwuerdige. Tieáp Phaùp noùi Veùneùrable. Taát caû nhöõng chöõ naày noù coù nghóa laø "Baäc ñaùng Toân kính". Neáu chæ duøng chöõ Ladies and Gentlemen trong moät buoåi tieäc maø coù maët cuûa caùc vò chöùc saéc Toân Giaùo quaû laø ñieàu sai laàm raát lôùn.
Khi xuoáng xe löûa ñeå ñoåi xe ñi phi tröôøng Frankfurt baø ta xin ñòa chæ cuûa Chuøa vaø noùi raèng: Ñaây ñuùng laø moät nhaân duyeân vaø hy voïng seõ coù moät ngaøy naøo ñoù toâi seõ ñeán Chuøa ñeå thaêm Thaày.
Ñaïo Phaät nhö theá ñoù. Ñôn giaûn laém, ñi vaøo loøng ngöôøi moät caùch nheï nhaøng, khoâng baèng dao to, buùa lôùn. Khoâng baèng baïo löïc, khoâng baèng chieán tranh vaø thuø haän, maø baèng tình thöông mieân vieãn ñoái vôùi moïi ngöôøi vaø moïi loaøi.
Toâi ñaõ mieân man suy nghó veà moät con ngöôøi. Con ngöôøi ñaõ thaät laø Ngöôøi vaø chính Ngöôøi aáy hoâm nay ngaøy 19.6.95 ñang ñieàu traàn tröôùc Quoác hoäi Ñöùc veà vaán ñeà vi phaïm nhaân quyeàn cuûa Trung Coäng nôi queâ höông cuûa Ngaøi. Nôi ñoù giôø ñaây coù 6 trieäu ngöôøi Taây Taïng; nhöng coù ñeán 7 trieäu ngöôøi Trung Coäng. Ñuùng laø laáy soá ñoâng ñeå ñi aùp cheá thieåu soá. Ñeå xem roài ñaây söï thaät seõ trôû laïi beân naøo? Chaéc chaén moät ñieàu noù khoâng ñeán vôùi ngöôøi coù quyeàn theá, maø söï thaät bao giôø cuõng seõ traû veà cho leõ phaûi cuûa noù. Ñoù laø chaân lyù töø ngaøn xöa.
Baûn aùn ôû ñaây khoâng naèm ôû ngöôøi tu, maø baûn aùn seõ keá toäi vaøo Ñaûng Coäng Saûn Trung Quoác ñaõ vi phaïm Tuyeân ngoân Quoác teá Nhaân quyeàn. Ban ñaàu toâi nghó neáu ñeå caâu chuyeän naày vaøo Chöông Moät cuûa quyeån saùch naày noù khoâng phaûi laém. Tuy nhieân sau khi vieát gaàn heát Chöông naày, toâi thaáy noù hay hay vaø yù vò laøm sao. Cuõng moät nhaø tu nhöng laø moät böïc Thaùnh. Cuõng laø moät nhaø tu nhöng phaûi chòu ôû tuø. Cuõng laø moät nhaø tu nhöng phaûi vöông voøng tuïc luïy. Cuõng moät nhaø, raát thoaùt tuïc; cuõng laø moät nhaø tu; nhöng oan traùi phuõ phaøng? Phaûi chaêng taát caû ñeàu do nghieäp löïc cuûa mình vaø phöôùc duyeân cuûa mình ñaõ taïo? Taïo phöôùc vaø taïo toäi thì deã taïo. Nhöng taïo ra cho coù caùi Ñöùc ñeå ñôøi noi theo khoâng phaûi laø chuyeän giaûn ñôn thuaàn khieát.
Ñeán phi tröôøng Frankfurt sau khi caân haønh lyù xong, toâi ñi mua 7 tôø baùo khaùc taïi ñaây ñeå tìm theâm coù tôø naøo ñaêng veà vieäc Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma ñeán Hannover khoâng? Nôi ñaây toâi coù hôn moät tieáng ñoàng hoà, neân toâi ñaõ ngoài xem kyõ töøng trang baùo moät.
Trong 7 tôø aáy coù 3 tôø ñaêng tin vaø khoâng coù tôø naøo ñi hình. Ñoù laø tôø Die Welt "Theá Giôùi Thôøi Baùo", coù soá ñoäc giaû khaù ñoâng, coù ñi tin. Tôø Frankfurter Rundschau vaø tôø Frankfurte Neue Presse. Caû 3 tôø ñeàu noùi veà söï hieän dieän cuûa Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma taïi xöù Ñöùc, veà Chuøa Vieân Giaùc vaø Trung Taâm Phaät Giaùo Taây Taïng taïi Hannover.
Hôn 8 tieáng ñoàng hoà coù ñöôïc treân maùy bay, bay töø Frankfurt tôùi Toronto, roài töø Toronto ñeán Montreùal toâi ñaõ ngoài dòch heát phaàn töôøng thuaät veà Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma cuûa 6 tôø baùo treân. Moät phaàn vì tính caùch thôø söï cuûa noù. Phaàn khaùc, khi ñeán Montreùal ñoïc cho caùc Thaày vaø caùc Ñaïo Höõu nghe veà coâng vieäc Phaät söï maø toâi ñaõ laøm vaøo ngaøy hoâm qua.
Ngoài treân maây, boàng beành nhö nôi tieân caûnh, ñaàu oùc toâi cöù mô maøng veà Ngaøy Hoäi Lôùn hoâm qua vaø maõi cho ñeán ngaøy nay cuõng nhö mai haäu, hình aûnh cuûa Ñöùc Ñaït Lai Laït Ma ñaõ in ñaäm daáu nôi taâm khaûm cuûa toâi.
Hy voïng raèng vôùi moät ít taâm tö chaân thaønh naøy con xin daâng leân Ngaøi ñeå hieåu roõ cho ñaøn haäu hoïc, luoân luoân höôùng veà chaân lyù vaø tình thöông. Mong raèng Daân Toäc vaø queâ höông cuûa Ngaøi saép thoaùt ra khoûi voøng lao lyù vaø queâ höông, tình ngöôøi cuõng nhö Ñaïo Phaùp nôi xöù sôû cuûa con tình thöông cuõng seõ ñöôïc traûi roäng, nhö sôû cuûa con tình thöông cuõng seõ ñöôïc traûi roäng, nhö caùnh tay cuûa Ngaøi ñaõ dang ñoùn nhaân loaïi vaø ngöôøi ngöôøi thöôøng yeâu nhau vaø hieåu bieát nhau hôn.
Thích Nhö Ñieån
