Chùa Hải-Đức in Jacksonville

[Home] [Up] [Điểm Sách] [Sutras] [Dharma Talks] [GĐPT] [Sinh Hoạt] [Our Activities] [Kinh] [Pháp Thoại audio mp3] [Tin Tức Phật Giáo] [Thuyết Pháp] [Thơ Văn] [Ngoại Điển] [Phật Học] [Tụng Kinh]

Nghi thức tụng kinh Đại thừa

 

Minh-Quang Nguyễn Lê Đức

 

 

            Tôn giáo nào cũng có những nghi thức hành lễ, đạo Phật không thoát ra ngoài thông lệ đó.

V́ sự phong phú của các tông phái và pháp môn trong đạo Phật, nghi thức hành lễ cũng rất đa dạng và tùy thuộc tông phái người hành tŕ. Một Phật tử Thiền tông Nhật theo nghi thức khác với một Phật tử Tây tạng, cũng không giống một Phật tử Thái lan tụng kinh Cầu An, lại càng khác một Phật tử Việt nam ngồi niệm Phật... Ngay cả những Phật tử tự xem cùng một ḍng phái Lâm Tế chẳng hạn, mà một Phật tử Việt “Lâm tế chánh tông” theo Tịnh độ hành tŕ không thấy giống một Thiền sinh Rinzai Mỹ chút nào.

Trong phạm vi bài này, chúng ta thử t́m hiểu ư nghĩa Nghi thức tụng niệm đang phổ biến nhiếu nhất tại Việt nam (và Trung hoa), tức Nghi Thức Thống Nhất, hiện được số đông hành tŕ, không những v́ phối hợp các pháp môn khác nhau, thỏa măn nhu cầu tông phái khác biệt, mà c̣n v́ sự uyển chuyển dễ dàng thích ứng yêu cầu cụ thể, cũng như sự sắp xếp hài ḥa và đầy đủ các kinh Đại thừa không thể t́m thấy trong các nghi thức khác.

 

Bố cục một nghi thức tụng kinh 

Một buổi tụng kinh là một nghi lễ, và như mọi nghi lễ, có phần chào hỏi, làm lễ, và cáo lui, nói rơ là ba phần của bất cứ một nghi thức nào:

1-      Đảnh lễ.

2-      Tụng kinh.

3-      Tự quy & Hồi hướng.

Ta sẽ t́m hiểu từng phần, và ghi nhớ rằng trên thực tế có rất nhiều khác biệt giữa một buổi tụng kinh một ḿnh ở nhà và một buổi lễ hiệp kỵ với nhiều tăng ni nơi công cộng, song thật ra chỉ là những hoa lá thêm thắt như chuông trống, tán tụng... mà thôi.

Trước tiên, cần trả lời ngay câu hỏi rất nhiều người vẫn chưa biết “Tại sao lại gọi là Tụng Kinh, v́ tôi có thấy Kinh ǵ đâu?” Trả lời: “Một buổi tụng kinh đúng nghi thức chính thực là một buổi Tụng Kinh, rơ ràng với Kinh Bát Nhă, Kinh Hoa Nghiêm, Kinh Pháp Hoa, và những Kinh khác” Chúng ta sẽ đi vào chi tiết này trong phần t́m hiểu dưới đây.

 

Phần 1: Đảnh lễ

 

Phần này gồm nghi thức nhập pháp giới (làm sạch sẽ ba nghiệp, thỉnh các ngài về, tán dương, nói lời cầu nguyện và đảnh lễ). Lần lượt có:

Niêm Hương

Tịnh Pháp giới Chân ngôn

Cúng Hương & Tán Phật

Kỳ nguyện (xen giữa Cúng Hương và Tán Phật)

Quán Tưởng

Đảnh Lễ

…Tán Lư Hương 

Trước khi tụng kinh, tức là vào nghi thức hành lễ, thường phải tắm rửa sạch sẽ, hoặc lau chùi, xông hương ướp hoa (trừ khi thọ bát quan trai v́ phạm giới), ngày xưa c̣n đốt trầm cho thơm; c̣n phải đánh răng, súc miệng, mặc áo chùng, ngoài đời gọi là áo thụng (có nơi gọi là áo tràng, do chữ trường đọc trại, từ chữ Tàu xường xám) rồi đốt hai cây đèn hoặc nến (pháp học và pháp hành, tức từ bi và trí tuệ).

Về áo chùng (tràng) th́ không bắt buộc phải mặc, trừ khi chủ lễ cho đại chúng, v́ nhiều lư do:

-          không phải ai cũng có.

-          không cùng một kiểu áo, màu áo…

-          không có áo đúng cỡ

-          không muốn mượn mặc v́ trái phép vệ sinh…

Tuy nhiên, nếu có mặc và không nề hà th́ hay hơn, dù không có công đức ǵ hơn người không mặc áo chùng.

 

Bắt đầu vào nghi thức, người tụng kinh, hay chủ lễ cho đại chúng, ngồi (ở nhà) hoặc đứng (ở chùa) chắp hai tay trước ngực (ấn hoa sen), hay kiết ấn tùy theo câu chú nếu biết cách, rồi niệm chú (mật niệm, là nói khẽ) Tịnh Pháp Giới (án lam sóa ha) để làm cho đạo tràng được trong sạch, và Tịnh Tam Nghiệp (án ta phạ bà phạ thuật đà ta phạ đạt ma ta phạ bà phạ thuật độ hám) để cho ba nghiệp thân, miệng, ư được trong sạch, đôi khi thêm chú Tịnh Khẩu Nghiệp (tu lị tu lị ma ha tu lị tu tu lị ta bà ha) để sạch khẩu nghiệp. Có nơi c̣n thêm chú Án Thổ Địa (nam mô tam măn đa một đà nẫm, án độ rô độ rô địa vĩ ta bà ha) để chào hỏi chủ đất, và Phổ Cúng Dường (án nga nga nẵng tam bà phạ phiệt nhật ra hồng) để cúng dường mọi chúng sinh. Riêng trong nghi thức tụng Kinh Kim Cang, c̣n thêm phần Phụng Thỉnh Bát Kim Cang và Tứ Bồ Tát (là các ngài Kim Cang mật tích theo mật tông).

 

Đạo tràng và thân ḿnh trong sạch rồi, người tụng kinh mới đôt ba nén hương (giới, định, tuệ) đặt ngang trán, quỳ ngay thẳng đọc bài Cúng Hương, thường là Nguyện thử diệu hương vân... (nguyện đem ḷng thành kính, gửi theo đám mây hương...), song cũng có thể là Giới hương Định hương dữ Huệ hương... theo các vị lớn tuổi. Ư nghĩa bài này ở ngay lời khấn, đọc lên là rơ. Hương là thức ăn của nhiều quỷ thần, cũng là cách bày tỏ ḷng quư kính; ngày xưa, thời vua chúa, khi nhận lệnh vua phải đốt hương quỳ nghe. Nay theo thông lệ ở bàn thờ: hương đăng trà quả (hương, đèn, trà, trái cây), không thể thiếu, song bàn thờ Phật th́ thay trà bằng nước lă.

 

Sau khi Cúng Hương, người chủ lễ tiếp tục cầm hương ngang trán quỳ đọc lời Kỳ Nguyện (cầu nguyện) là nói lên mục đích buổi lễ, làm ǵ, muốn ǵ, cầu xin điều ǵ... thường là:

Như Lai đức tướng nan tận tán dương (Đức tướng Phật khen không sao xiết). Kim hữu Phật tử ... (Nay có Phật tử tên ǵ...) kim nhật cung tựu Phật tiền thành tâm thiết lễ ... (hôm nay cùng tụ trước đài Phật tâm thành làm lễ ǵ [cầu an, cầu siêu, an vị Phật... ] nói ra). Nguyện thập phương thường trú Tam Bảo, bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật, Tiếp Dẫn Đạo sư A Di Đà Phật ... (và các vị khác tùy dịp, như Đại Bi Linh Cảm Ứng Quan Thế Âm Bồ Tát nếu tụng kinh cầu an, hoặc Đại Nguyện Địa Tạng Vương Bồ Tát nếu tụng kinh cầu siêu, hoặc thêm Quan Thế Âm và Đại Thế Chí nếu tụng kinh tịnh-độ...) từ bi gia hộ đệ tử (thương xót cho con, tên ǵ... hoặc thêm chúng đẳng nếu tụng kinh chung) phiền năo đoạn diệt, nghiệp chướng tiêu trừ ... (dứt mọi phiền năo, tiêu tan nghiệp chướng... và các việc khác tùy theo bài kinh tụng). Khi dứt th́ kết bằng hảo tướng quang trung, phủ thùy minh chứng (xin chứng giám ḷng thành chúng con).” 

Sau khi đọc Kỳ Nguyện để nói mục đích buổi lễ, sẽ nhắc lại trong bài Phục Nguyện trước khi dứt, th́ đọc bài Tán Phật ngợi khen công đức các Ngài: Pháp vương vô thượng tôn, tam giới vô luân thất... (Đấng Pháp vương vô thượng, ba cơi chẳng ai bằng...). Hiện nay, nhiều chùa đọc bài Tán Phật này ngay sau bài Cúng Hương rồi mới đọc lời Kỳ Nguyện, không có ǵ nghịch.

 

Xong, người chủ lễ đứng dậy, cắm hương vào bát (ở nhà) hay lên lư hương (ở chùa); trong buổi lễ lớn, nhiều vị cùng niêm hương th́ thường có người tiếp lấy đem cắm lên hộ. Rồi đứng ngay thẳng đọc bài Quán Tưởng để nhập quán vô ngă (quán giới phân biệt) và nói ư nghĩa đảnh lễ: Năng lễ sở lễ tánh không tịch, cảm ứng đạo giao nan tư ngh́... (Phật, chúng sanh tánh thường rỗng lặng, Đạo cảm thông không thể nghĩ bàn...).

 

Đảnh Lễ là lạy đầu sát đất (đảnh hay đỉnh là chóp đầu) để vinh danh Tam Bảo mười phương ba đời; thường lạy ba lần sau khi đọc lời vinh danh, tức nam mô theo tiếng Phạn (nama nghĩa là tên, tức là xưng tên các ngài mà ḿnh cầu nguyện, giống như đạo Cơ đốc đọc chữ nhân danh, v́ cùng nguồn gốc đạo Phật mà ra, vấn đề này xin nói ở dịp khác). Trong nghi thức thống nhất, lạy lần thứ ba là lạy Phật Di Đà và thánh chúng, nên không phải chỉ dành riêng các người tu tịnh-độ, v́ ư nghĩa Đảnh Lễ là lạy tất cả Tam Bảo vốn từ gốc không, như vừa nói trong bài Quán Tưởng.

Đảnh lễ xong, có nơi đọc thêm bài Tán Lư Hương: Lư hương sạ nhiệt, pháp giới mông huân... (Lư hương vừa ngún chiên đàn, khắp xông pháp giới đạo tràng mười phương...) không khác nhiều bài Cúng Hương nên nhiều chỗ không đọc bài này, v́ chỉ nhấn mạnh ư đă nêu.

Suốt phần trên, chuông mơ chưa được sử dụng trong buổi lễ lớn mà chỉ có linh (chuông nhỏ cầm tay lắc), khánh (chuông nhỏ gắn ở đầu que, đánh bằng thanh sắt nhỏ), đẩu (giống như cái chảo đồng nhỏ úp ngược, đánh bằng que tre bẻ cong đầu), trống, có khi thêm kèn và đàn dây, c̣n ở nhà th́ dùng chuông để nhịp lạy thôi.

Sau rốt, có nơi đọc bài Khai Kinh Kệ, nhưng theo đúng cách th́ nên đọc trước khi vào bản kinh ở phần sau.

 

Phần 2: Tụng Kinh

 

Bây giờ đến phần Tụng Kinh chính thức.

Tụng ở nhà, nếu biết đánh chuông gơ mơ th́ ngồi ngay thẳng đánh ba tiếng chuông, gơ một hồi mơ, giống như nhạc sĩ thử kèn, không nên chấp nê mà lúng túng không yên.

Ở chùa th́ bắt đầu Vô Chuông Mơ tức là gióng chuông gơ mơ để khởi sự tụng kinh, mục đích cũng chỉ như trên, song có thêm phần ư nghĩa nhắc nhở đại chúng trang nghiêm. Các chùa có những cách Vô Chuông Mơ khác nhau, và các thày cũng có những giải thích khác nhau (lôi tam, đả tứ...), nên học để biết và thích nghi với nơi ḿnh tụng kinh. Xong, tụng chú Đại bi.

Phần tụng kinh bao giờ cũng khởi sự bằng Chú Đại Bi và kết thúc bằng Bát Nhă Tâm Kinh theo nguyên tắc vào đại bi, ra bát nhă, ngoại trừ khi tụng có chú Lăng Nghiêm th́ Đại Bi phải tụng sau, v́ chú Lăng Nghiêm, tức chú Bạch Tán Cái (Sitatapatram) là vua các bài chú (Thủ Lăng Nghiêm vương thế hy hữu), tỷ như trong nghi thức Công phu khuya hay An vị Phật.

 

Chú Đại Bi là bài Tổng Tŕ của ngài Quán Âm Thiên Thủ Thiên Nhăn. Ư nghĩa tổng tŕ Đại Bi là phát tâm Từ Bi; v́ thế nên các Tổ xưa đă cặp đôi Đại Bi với Bát Nhă, tức từ bi và trí tuệ. Chú nên tụng nhanh v́ tụng chậm dễ buồn ngủ. Các cách chia làm 82 hay 86 câu không quan trọng v́ so với bản chữ Phạn th́ các cách trên không đúng phép ngắt câu văn phạm.

Tụng xong th́ tùy theo ư nghĩa buổi lễ mà có các bài kinh, chú, sám, tán khác nhau. Tựu chung th́ nếu tụng kinh bản, như A Di Đà, Phổ Môn, Dược Sư, Pháp Hoa, Niết Bàn, Địa Tạng ... th́ tụng bài Khai Kinh Kệ trước: Vô thượng thậm thâm vi diệu pháp, bá thiên vạn kiếp nan tao ngộ, ngă kim kiến văn đắc thụ tŕ, nguyện giải Như Lai chân thật nghĩa (Phật pháp rộng sâu rất nhiệm mầu, trăm ngh́n muôn kiếp khó t́m cầu, con nay thấy nghe nên tŕ tụng, nguyện tỏ Như Lai nghĩa nhiệm mầu) để ca tụng công đức. Đôi khi, chữ chân thật trong câu cuối được đổi theo ư kinh tụng sau này, như tụng giới th́ đổi thành “nguyện giải Như Lai tỳ ni nghĩa”, tỳ ni nghĩa là giới luật. Tương truyền bài kệ này là của bà Vơ Tắc Thiên, tức Vơ Hậu, viết trong bài tựa Kinh Hoa Nghiêm sớ.

 

Kinh tụng theo nhịp mơ. Nếu tụng ở nhà th́ có thể khỏi gơ mơ, khi ấy gọi là tŕ kinh, hoặc gơ nhịp đôi (hai tiếng vào một nhịp mơ) cho đỡ mệt, nhưng nên tụng cho đủ, không nhảy tiếng để lấy hơi. Điểm này khác với khi tụng chung, là tính mỗi tiếng một nhịp, khi nghỉ lấy hơi th́ lướt qua những tiếng người khác đang tụng, tránh động chúng mà người ta cũng đă tụng qua rồi. Nên theo dơi trong quyển kinh, đừng nên biểu diễn đến tụng sai v́ không nhớ đúng câu, trừ khi đă thuộc ḷng. 

Đánh chuông gơ mơ ở nhà, hay đi cúng đám cần di động, nên dùng mơ (hoặc khánh) và chuông nhỏ để có thể đánh nhanh mà đỡ mệt.

Tụng ở chùa th́ chuông mơ đều lớn nên khi đánh chuông th́ cầm dùi chuông thẳng đứng, đánh lướt ngang miệng chuông để tiếng chuông được ấm và ngân đều, v́ miệng chuông là chỗ dày nhất, trong khi bụng chuông mỏng hơn, đập ngang nghe chát mà có thể vỡ chuông. Khi chuông c̣n đang ngân mà người chủ lễ đứng lên hoặc bắt đầu tụng th́ phải nhập chuông, tức là ấn dùi vào miệng chuông để hăm chuông lại. Đánh chuông trước khi lạy từ hai đến năm tiếng tụng, tùy theo chùa, thường th́ đánh càng sớm khi đại chúng càng đông. Gơ mơ lớn th́ nắm dùi mơ (búp sen) sát ngoài cán, gơ bằng cổ tay như người kéo vĩ cầm, cho tiếng mơ được ấm và dùi mơ tự nẩy lên cho đỡ mỏi. Khi muốn gơ nhanh, như tụng chú, th́ nắm dùi gần đầu (búp sen) và ấn ngón trỏ lên cán mới gơ được nhanh. Trước khi lạy hoặc dứt câu một tiếng th́ gơ hai nhịp nhanh thay v́ một nhịp thường (giống như hai nốt móc thay v́ một nốt đen). 

 

Tụng Chú th́ đọc nhanh hơn v́ đọc chậm dễ buồn ngủ và tụng sai. Chú là phiên âm chữ Phạn (Sanskrit) nhưng khi viết th́ dùng chữ Tất Đàm (hay Tất Đàn, tức Siddham). Người thường hay hiểu lầm chú là những lời bí mật có quyền phép như bùa chú thế gian, nhất là khi thấy pháp sư kết hợp chú và ấn ra vẻ bí ẩn mầu nhiệm, ban ơn giáng họa ǵ đây. Thật ra, Chú trong Đạo Phật, cũng như Ấn quyết, là Tổng Tŕ, tức là tóm thâu toàn bộ một bài kinh, một kiến thức, vào một câu xem ra vô nghĩa cho kẻ không am tường. Đó cũng ví dụ như những câu thiệu (mnemonics) mà sinh viên tạo nên để nhớ cho dễ thuộc bài, song đối với người thường th́ mơ hồ vô nghĩa. (Sinh viên Việt nam ban Khoa học nhiều người biết câu Khi thi v́ cấm tự vị mà thành thử phải x́n hàng, nghe thấy ngô nghê nhưng chính thực là câu thiệu giúp nhớ 12 dây thần kinh năo [cranial nerves] theo đúng thứ tự từ số 1; khi = khứu giác, thi = thị giác, v́ = vận động chung ... Sinh viên Pháp cũng có câu tương tự O Oscar, ma petite théière me fait à grand peine six grogs).

Các chú thường tụng là chú Chuẩn Đề (nam mô tát đa nẫm tam miệu tam bồ đà câu chi nẫm đát điệt tha, án chiết lệ chủ lệ chuẩn đề sa bà ha) là chủ của Phật mẫu Chuẩn Đề, tượng trưng toàn bộ chư Phật, song đối với người theo pháp môn tŕ chú Chuẩn Đề th́ họ tŕ chú vào kính đàn và giữ bí mật không cho ai thấy, c̣n ḿnh tụng chú thường th́ không hề ǵ, cũng không cần phải bắt ấn Chuẩn Đề. Thất Phật Diệt Tội Chân Ngôn (ly bà ly bà đế, cầu ha cầu ha đế, đà la ny đế, ny ha ra đế, tỳ lê nễ đế, ma ha dà đế, chân lăng càn đế, ta bà ha) để cầu an giải nghiệp. Tiêu Tai Cát Tường (nam mô tam măn đa mẫu đà nẫm, a bát ra để hạ đa xá, ta nẵng nẫm, đát điệt tha, án khư khư ...) cũng để cầu an. Lục Tự Đại Minh (án ma ni bát di hồng) là chú của ngài Quan Thế Âm, thường tụng 108 biến (lần). Chú Văng Sanh (nam mô a di đa bà dạ đa tha dà đa giạ ...) của Phật Di Đà... Ngoài ra c̣n hàng ngàn các câu chú tùy theo Kinh và nghi thức tụng.

 

Bài Tán thường tụng chậm, kèm sau Kinh tụng, như Tán Phổ Môn, Tán A Di Đà, Tán Dược Xoa, Tán Kim Cang, Tán Phật trong Công Phu khuya ... để khen ngợi kinh.

Các bài Sám tụng chậm, thường phải quỳ, là các bài văn của các Tổ làm sẵn để cầu nguyện hay nhắc nhở một việc ǵ, như Sám Nhất Tâm, Sám Khể Thủ, Sám Phát Nguyện của tịnh-độ, Sám Quy Mạng của thiền sư Di Sơn thường tụng trong Công Phu Khuya, Sám Phổ Hiền nói về mười hạnh nguyện của Phổ Hiền, Sám Quan Âm ... Bài Thị Nhật là bài sám khuyến tu thường tụng buổi chiều: thị nhật dĩ quá, mạng diệc tùy giảm, như thiểu thủy ngư, tư hữu hà lạc... (ngày nay đă qua, mạng sống giảm dần, như cá cạn nước, nghĩ có ǵ vui...).

Ngoài ra c̣n có Niệm Phật, Kinh Hành hoặc đi nhiễu, tùy theo nghi thức và tùy theo chùa.

 

Sau rốt, tụng Tâm Kinh, c̣n gọi Bát nhă Tâm kinh, Bổ khuyết Tâm kinh, theo bản dịch của ngài Huyền Trang, gồm 260 chữ nho, là bản thâu tóm bộ Kinh Bát Nhă 600 quyển, nên khi tụng Tâm Kinh cũng như tụng trọn bộ Bát Nhă. V́ thế, Tâm Kinh rất được trân trọng, không ai dám sửa lời, đổi chữ, thậm chí khi dịch sang tiếng địa phương vẫn cố giữ đúng 260 âm, nên khi Phật tử Đại thừa tụng Tâm Kinh nghe rất đều và ḥa hợp. Ngay đến các Phật tử Thiền tông, không tụng kinh chú, song bao giờ vẫn kết thúc khóa thiền bằng bài Tâm Kinh. Ở Việt nam, dù có vô số bản dịch tiếng Việt, nhưng người Phật tử Đại thừa vẫn theo bản tụng âm, giữ nguyên 260 chữ, v́ sự kính trọng này.

Các chùa thường tụng thêm ba lần bài Thiên A Tu La để cảm tạ quỷ thần đến đạo tràng nghe kinh, xin các ngài ủng hộ.

 

Phần 3: Tự Quy & Hồi Hướng

 

Kết thúc buổi lễ là Phục Nguyện, Tự Quy và Hồi Hướng.

Phần này xem đơn giản song lại rất quan trọng trong nghi thức Đại thừa. 

Phục Nguyện là nhắc lại mục đích, lư do buổi lễ, giống như bài Kỳ Nguyện ở trước. Trong các buổi lễ lớn, hay đi cúng đám, bài này dài hơn nhiều, thêm các phần riêng cho buổi lễ đó, như cầu an cho thí chủ, cầu siêu cho hương linh, gia đ́nh được hạnh phúc, hoặc làm ăn may mắn, mua may bán đắt như lễ động thổ, khai trương... song bao giờ cũng kết thúc bằng bài Phổ nguyện: âm siêu dương thái, hải yến hà thanh, pháp giới chúng sanh, t́nh dữ vô t́nh, tề thành Phật đạo

Tam Tự Quy là quy y tam bảo, ngồi tụng không cần lạy nếu ở nhà, c̣n tụng với đại chúng th́ nên lạy theo họ để tỏ ḷng tôn kính tam bảo. Đây là ba câu kinh rút từ Kinh Hoa Nghiêm, phẩm Tịnh Hạnh, nên tượng trưng cho toàn bộ Kinh Hoa Nghiêm. Tụng ba câu này cũng như tụng toàn bộ Hoa Nghiêm, v́ thế Phật tử Đại thừa rất trân trọng ba câu này dù họ tụng theo kiểu nào, ngồi tụng hay đứng lạy. Trích Kinh Hoa Nghiêm, Hán bộ quyển 14, phẩm 11 “Tịnh hạnh”, Văn Thù Sư Lợi chỉ dạy Bồ-tát Trí Thủ cách dụng tâm để được các công đức tối thắng. Lời dịch có khác nhau chút ít, song ư kinh vẫn giữ nguyên:

“… Con quy Phật rồi

nguyện cho chúng sinh

cùng theo đạo cả

mở ḷng tuyệt vời.

Con quy Pháp rồi

nguyện cho chúng sinh

hiểu thấu nghĩa kinh

trí tuệ như biển

Con quy Tăng rồi

nguyện cho chúng sinh

hợp đạo đồng t́nh

không ǵ trở ngại…”

 

Nguyên văn chữ Hán:

 

tự quy ư phật

đương nguyện chúng sinh

thiệu long phật chủng

phát vô thượng ư

tự quy ư pháp

đương nguyện chúng sinh

thâm nhập kinh tạng

trí tuệ như hải

tự quy ư tăng

đương nguyện chúng sinh

thống lư đại chúng

nhất thiết vô ngại

 

自歸於佛

當願眾生

紹隆佛種

發無上意

自歸於法

當願眾生

深入經藏

智慧如海

自歸於僧

當願眾生

統理大眾

一切無礙 

Hồi Hướng là bốn câu kệ lấy trong Kinh Diệu Pháp Liên Hoa, nên khi tụng bốn câu Hồi Hướng này cũng như tụng trọn bộ Pháp Hoa, v́ thế Phật tử Đại thừa không bao giờ bỏ bốn câu này, tuy rằng đôi khi được tụng trước Tâm Kinh. Trích Kinh Diệu Pháp Liên Hoa, quyển Ba, phẩm Bảy “Hóa thành dụ”, đoạn 10: năm trăm muôn ức Phạm Thiên Vương tung hoa cúng dường xong đem cung điện dâng lên Đức Phật mong Phật nạp ở:

            “… Nguyện đem công đức này

            Hướng về khắp tất cả

            Đệ tử và chúng sanh

            Đều đồng thành Phật đạo”

 

            Nguyên văn:

 

nguyện dĩ thử công đức

phổ cập ư nhất thiết

ngă đẳng dữ chúng sanh

giai cộng thành phật đạo

 

願以此功德

普及於一切

我等與眾生

皆共成佛道 

Tóm lại, tụng kinh theo nghi thức Đại thừa quả thật là một buổi tụng kinh, nghĩa là tụng các kinh Đại thừa, ít nhất là Bát Nhă, Hoa Nghiêm và Pháp Hoa dù cho nghi thức có ngắn gọn cách mấy. Bố cục nghi thức rất hợp lư, khởi từ Tịnh pháp giới, Cúng hương Tán Phật, Kỳ nguyện, Quán tưởng và Đảnh lễ trước khi tụng, qua phần tụng Đại bi Bát nhă nhắc nhở từ bi và trí tuệ, rồi các bài sám, tán, tụng, chú, kết thúc bằng Tự quy và Hồi hướng là tóm lược hai bộ kinh lớn Đại thừa.

Nghi thức này hiện phổ biến trong các nước Phật giáo Đại thừa, nếu có bị thay đổi th́ chẳng qua để thích ứng phong hóa địa phương, song chẳng ai dám bỏ Đại Bi, Tâm Kinh, Tự Quy và Hồi Hướng.

 

Đông Chí, Đinh Hợi

Lưỡng tùng gia trang

Minh-Quang Nguyễn Lê Đức

 

[Home] [Up] [Thọ & Xả Giới Bát Quan Trai] [Liturgy of Bodhisattva Precepts - Nghi Tụng Giới Bồ Tát] [T́m Hiểu Ư Nghĩa Nghi Thức Tụng Kinh Đại Thừa]