Phaåm Minh Phaùp

Thöù möôøi taùm

Haùn Dòch: Ñaïi-Sö Thaät-Xoa-Nan-Ñaø
Vieät Dòch: HT Thích Trí Tònh

[Trôû Veà Trang Muïc Luïc Kinh Hoa Nghieâm]

Haùn boä quyeån Möôøi Taùm

Luùc baáy giôø Tinh-Taán-Hueä Boà-Taùt baïch Phaùp-Hueä Boà-Taùt raèng: 'Thöa Phaät-töû! Ñaïi Boà-Taùt sô-phaùt boà-ñeà-taâm, thaønh töïu voâ-löôïng coâng-ñöùc nhö vaäy, ñuû trang-nghieâm lôùn, leân Phaät-thöøa, vaøo chính-vò Boà-Taùt, boû nhöõng phaùp theá-gian, ñöôïc phaùp xuaát-theá cuûa Phaät, ñöôïc tam-theá chö Phaät nhieáp-thoï, quyeát ñònh ñeán choã voâ-thöôïng boà-ñeà roát raùo.

Chö Boà-Taùt ñoù ôû trong phaät-giaùo, tu-taäp theá naøo khieán chö Phaät ñeàu hoan-hyû, vaøo choã truï cuûa chö Boà-Taùt, taát caû ñaïi-haïnh ñeàu ñöôïc thanh-tònh, bao nhieâu ñaïi-nguyeän ñeàu khieán ñaày ñuû, ñöôïc taïng roäng lôùn cuûa Boà-Taùt, tuøy choã ñaùng hoùa ñoä thöôøng vì thuyeát-phaùp maø luoân chaúng boû haïnh ba-la-maät, chuùng-sanh sôû-nieäm ñeàu laøm cho ñöôïc giaûi-thoaùt, noái thaïnh Phaät-chuûng khieán chaúng ñoaïn-tuyeät, thieän-caên phöông-tieän thaûy ñeàu chaúng luoáng?

Thöa Phaät-töû! Chö Boà-Taùt ñoù duøng phöông-tieän gì coù theå seõ vieân-maõn ñöôïc nhöõng phaùp ñoù? Xin xoùt thöông tuyeân noùi cho ñaïi-chuùng, trong hoäi naøy ñeàu muoán nghe.

Vaø nhö chö ñaïi Boà-Taùt thöôøng sieâng tu-taäp döùt tröø taát caû voâ-minh haéc aùm, haøng phuïc ma oaùn, cheá caùc ngoaïi-ñaïo, röûa saïch haún taát caû taâm nhô phieàn-naõo, ñeàu coù theå thaønh-töïu taát caû thieän-caên, ra khoûi haún taát caû aùc thuù caùc naïn, tu taäp taát caû caûnh-giôùi ñaïi-trí, thaønh-töïu taát caû böïc Boà-Taùt, caùc ba-la-maät, toång-trì, tam-muoäi, luïc thoâng, tam-minh, töù-voâ-sôû-uùy, coâng-ñöùc thanh-tònh, trang-nghieâm taát caû quoác-ñoä chö Phaät, vaø nhöõng töôùng haûo, thaân-haïnh, ngöõ-haïnh, taâm-haïnh ñeàu thaønh-töïu ñaày ñuû, kheùo bieát löïc, voâ-uùy, baát-coäng, nhöùt-thieát-chuûng-trí vaø caûnh-giôùi sôû-haønh cuûa taát caû chö Phaät Nhö-Lai, vì muoán thaønh thuïc taát caû chuùng-sanh tuøy taâm sôû-thích cuûa hoï maø laáy phaät-ñoä, tuøy caên, tuøy thôøi dieãn thuyeát voâ-löôïng phaùp, phaät-söï roäng lôùn, vaø voâ-löôïng-phaùp coâng-ñöùc khaùc, nhöõng haïnh, nhöõng ñaïo vaø nhöõng caûnh-giôùi thaûy ñeàu vieân-maõn, mau bình-ñaúng vôùi coâng-ñöùc cuûa Nhö-Lai, nôi chö Nhö-Lai luùc tu boà-taùt-haïnh trong traêm ngaøn voâ-soá kieáp chöùa hoïp phaùp-taïng ñeàu thuû-hoä ñöôïc vaø khai-thò dieãn thuyeát ñöôïc, caùc ma ngoaïi-ñaïo khoâng theå laøm ngaïi hö, nhieáp-trì chaùnh-phaùp khoâng cuøng taän, luùc thuyeát-phaùp ôû taát caû theá-giôùi ñöôïc Thieân, Long, Baùt-Boä, Nhôn-Vöông, Phaïm-Vöông, nhaãn ñeán Nhö-Lai Phaùp-Vöông thaûy ñeàu thuû-hoä, taát caû theá-gian cung-kính cuùng-döôøng, thöôøng ñöôïc chö Phaät hoä-nieäm, taát caû Boà-Taùt cuõng ñeàu aùi-kính, ñöôïc söùc thieän-caên theâm lôùn phaùp laønh, khai dieãn phaùp-taïng raát saâu cuûa Nhö-Lai, nhieáp-trì chaùnh-phaùp ñeå töï trang-nghieâm. Coâng-haïnh thöù ñeä cuûa taát caû Boà-Taùt, trong mong ngaøi ñeàu dieãn thuyeát cho.

Luùc ñoù Tinh-Taán-Hueä Boà-Taùt muoán tuyeân laïi nghóa naøy maø noùi keä raèng:

Ñaáng Ñaïi-Danh-Xöng kheùo dieãn thuyeát
Coâng-ñöùc sôû thaønh cuûa Boà-Taùt
Saâu vaøo voâ-bieân haïnh roäng lôùn
Ñaày ñuû thanh-tònh trí voâ-sö.
Neáu coù Boà-Taùt sô-phaùt-taâm
Thaønh-töïu böïc phöôùc-ñöùc trí-hueä
Vaøo voâ-sanh-vò sieâu theá-gian
Troïn ñöôïc phaùp boà-ñeà voâ-thöôïng.
Laïi kia theá naøo trong Phaät-giaùo
Kieân-coá sieâng tu caøng theâm hôn
Khieán chö Nhö-Lai ñeàu hoan-hyû
Truï-ñòa cuûa Phaät mau ñöôïc vaøo.
Nguyeän haïnh thanh-tònh ñeàu ñaày ñuû
Vaø ñöôïc taïng trí-hueä roäng lôùn
Thöôøng hay thuyeát phaùp ñoä chuùng-sanh
Maø taâm voâ-y vaø voâ-tröôùc.
Boà-Taùt taát caû bình-ñaúng-la-maät
Ñeàu kheùo tu-haønh khoâng khuyeát giaûm
Chuùng-sanh sôû-nieäm ñeàu cöùu-ñoä
Thöôøng trì Phaät-chuûng khieán chaúng döùt.
Choã laøm kieân coá chaúng luoáng boû
Taát caû coâng thaønh ñöôïc xuaát-ly
Nhö chö Boà-Taùt choã tu haønh
Ñaïo thanh-tònh kia nguyeän tuyeân noùi.
Phaù haún taát caû toái voâ-minh
Haøng phuïc caùc ma vaø ngoaïi-ñaïo
Bao nhieâu caáu ueá ñeàu tröø saïch
Ñöôïc gaàn Nhö-Lai böïc ñaïi-trí.
Lìa haún aùc-ñaïo caùc hieåm naïn
Tu taäp caûnh ñaïi-trí thuø-thaéng
Ñöôïc söùc dieäu-ñaïo gaàn ñöùc Phaät
Taát caû coâng-ñöùc ñeàu thaønh-töïu.
Chöùng ñöôïc Nhö-Lai trí toái-thaéng
Truï ôû voâ-löôïng caùc quoác-ñoä
Tuøy taâm chuùng-sanh maø thuyeát-phaùp
Vaø laøm caùc Phaät-söï roäng lôùn.
Theá naøo maø ñöôïc caùc dieäu-ñaïo
Khai dieãn Nhö-Lai chaùnh-phaùp-taïng
Thöôøng hay thoï-trì caùc Phaät-phaùp
Khoâng ai hôn ñöôïc, khoâng ai baèng.
Theá naøo voâ-uùy nhö sö-töû
Choã laøm thanh-tònh nhö traêng-troøn?
Theá naøo tu taäp coâng-Ñöùc Phaät
Döôøng nhö lieân-hoa chaúng dính nöôùc?

Luùc ñoù Phaùp-Hueä Boà-Taùt noùi vôùi Tinh-Taán-Hueä Boà-Taùt raèng: 'Laønh thay Phaät-töû! Nay ngaøi muoán ñöôïc nhieàu lôïi-ích, nhieàu an-vui, nhieàu ôn hueä, thöông xoùt theá-gian chö thieân vaø loaøi ngöôøi maø hoûi haïnh thanh-tònh cuûa Boà-Taùt tu taäp nhö vaäy.

Thöa Phaät-töû! Ngaøi truï thieät-phaùp, phaùt ñaïi-tinh-taán, taêng-tröôûng baát-thoái, ñaõ ñöôïc giaûi-thoaùt, coù theå hoûi nhö treân ñaây, ñoàng vôùi Ñöùc Nhö-Lai.

Ngaøi loùng nghe kheùo suy nghó, nay toâi thöøa oai-löïc cuûa Ñöùc Phaät maø noùi phaàn ít trong vaán ñeà ñoù.

Thöa Phaät-töû! Ñaïi Boà-Taùt ñaõ phaùt taâm voâ-thöôïng boà-ñeà, phaûi lìa si toái, tinh-taán gìn giöõ chôù coù phoùng daät.

Ñaïi Boà-Taùt truï möôøi phaùp sau ñaây goïi laø chaúng phoùng daät:

Moät laø giöõ gìn giôùi caám; hai laø xa lìa ngu-si, taâm boà-ñeà thanh-tònh; ba laø loøng thích ngay thaúng rôøi ñieàu dua phænh; boán laø sieâng tu caên laønh khoâng thoái-chuyeån; naêm laø luoân kheùo tö-duy taâm cuûa mình ñaõ phaùt; saùu laø chaúng thích gaàn-guõi taát caû phaøm-phu taïi-gia hay xuaát-gia; baûy laø tu nhöõng nghieäp laønh maø chaúng mong caàu quaû baùo theá-gian; taùm laø lìa haún nhò-thöøa maø thaät haønh boà-taùt-haïnh; chín laø thích tu-taäp ñieàu laønh chaúng ñeå ñoaïn tuyeät; möôøi laø luoân kheùo quan-saùt söùc töông-tuïc cuûa mình.

Ñaïi Boà-Taùt truï baát-phoùng-daät thôøi ñöôïc dieàu thanh-tònh döôùi ñaây:

Moät laø thaät haønh ñuùng nhö lôøi noùi; hai laø nieäm-trí ñöôïc thaønh-töïu; bình-ñaúng laø truï nôi thaâm ñònh chaúng traàm chaúng ñieäu; boán laø thích caàu Phaät-phaùp khoâng löôøi boû; naêm laø theo phaùp ñöôïc nghe quan-saùt ñuùng lyù sanh dieäu trí-hueä; saùu laø nhaäp thaâm thieàn-ñònh ñöôïc Phaät-thaàn-thoâng; baûy laø taâm bình-ñaúng khoâng cao haï; taùm laø taâm khoâng chöôùng-ngaïi ñoái vôùi chuùng-sanh loaïi thöôïng trung haï, bình-ñaúng lôïi-ích nhö ñaïi-ñòa; chín laø neáu thaáy chuùng-sanh nhaãn ñeán moät phen phaùt boà-ñeà-taâm thôøi toân troïng kính thôø xem nhö hoaø-thöôïng; möôøi laø ñoái vôùi hoøa-thöôïng vaø a-xaø-leâ thoï-giôùi, chö Boà-Taùt, caùc thieän-tri-thöùc, caùc phaùp-sö luoân toân troïng kính thôø.

Boà-Taùt truï baát-phoùng-daät phaùt ñaïi-tinh-taán, khôûi chaùnh-nieäm, sanh-thaéng-nguyeän, tu haønh chaúng döùt, taâm khoâng y töïa taát caû phaùp, hay sieâng tu taäp phaùp thaäm-thaâm, vaøo moân voâ-traùnh them taâm quaûng-ñaïi, coù theå thuaän bieát roõ voâ-bieân phaät-phaùp, khieán chö Phaät ñeàu hoan-hyû.

Boà-Taùt laïi coù möôøi phaùp sau ñaây coù theå laøm cho chö Phaät hoan-hyû:

Moät laø tinh-taán baát-thoái; hai laø chaúng tieác thaân maïng; bình-ñaúng laø khoâng mong caàu lôïi-döôõng; boán laø bieát taát caû phaùp ñeàu nhö hö-khoâng; naêm laø kheùo quan-saùt vaøo khaép phaùp-giôùi; saùu laø bieát caùc phaùp-aán loøng khoâng yû-tröôùc; baûy laø luoân phaùt ñaïi-nguyeän; taùm laø thaønh töïu nhaãn-trí; chín laø quan-saùt phaùp laønh cuûa mình loøng khoâng taêng giaûm; möôøi laø y voâ-taùc-moân tu nhöõng tònh haïnh.

Laïi coù möôøi phaùp sau ñaây coù theå laøm chö Phaät hoan-hyû:

An-truï baát phoùng-daät; an-truï voâ-sanh-nhaãn; an-truï ñaïi-töø; an-truï ñaïi-bi; an-truï ñaày ñuû caùc moân ba-la-maät; an-truï ñaïi-haïnh; an-truï ñaïi-nguyeän; an-truï xaûo phöông-tieän; an-truï duõng maõnh löïc; an-truï trí-hueä, quan-saùt taát caû phaùp ñeàu voâ-truï, nhö hö-khoâng.

Coù möôøi phaùp sau ñaây laøm cho Boà-Taùt mau nhaäp caùc ñòa:

Moät laø kheùo vieân-maõn hai haïnh phöôùc vaø trí; hai laø coù theå trang-nghieâm ñaïo ba-la-maät; bình-ñaúng laø trí-hueä saùng suoát chaúng tuøy tha-ngöõ; boán laø kính thôø thieän-höõu luoân khoâng boû lìa; naêm laø thöôøng haønh tinh-taán khoâng giaûi-ñaõi; saùu laø kheùo an-truï Nhö-Lai thaàn-löïc; baûy laø tu caùc caên laønh chaúng sanh moûi nhoïc; taùm laø thaâm-taâm lôïi-trí duøng phaùp ñaïi-thöøa ñeå töï trang-nghieâm; chín laø ñoái vôùi phaùp-moân cuûa caùc ñòa taâm khoâng truï; möôøi laø ñoàng moät theå-taùnh vôùi thieän-caên phöông-tieän cuûa tam-theá chö Phaät.

Boà-Taùt luùc sô-truï-ñòa phaûi kheùo quan-saùt tuøy nôi mình, coù taát caû phaùp-moân, coù thaäm-thaâm trí-hueä, tuøy nhôn ñaõ tu, tuøy quaû ñaõ ñöôïc, tuøy caûnh-giôùi mình, tuøy löïc duïng mình, tuøy choã thò-hieän cuûa mình, tuøy mình phaân bieät, tuøy mình ñaõ ñöôïc, ñeàu kheùo quan-saùt bieát taát caû phaùp ñeàu laø töï-taâm maø khoâng sôû-tröôùc. Bieát ñöôïc nhö vaäy vaøo boà-ñeà-ñòa hay kheùo an-truï.

Boà-Taùt ñoù suy nghó raèng: chuùng ta phaûi neân mau vaøo caùc ñòa. Vì neáu chuùng ta truï trong caùc ñòa thaønh-töïu coâng-ñöùc roäng lôùn nhö vaäy. Ñaõ ñuû coâng-ñöùc thôøi laàn laàn vaøo Phaät-ñòa. Ñaõ truï Phaät-ñòa thôøi coù theå laøm voâ-bieân phaät-söï roäng lôùn. Do ñaây neân phaûi thöôøng sieâng tu taäp khoâng thoâi nghæ, khoâng moûi nhoïc. Duøng ñaïi coâng-ñöùc maø töï trang-nghieâm vaøo boà-taùt-ñòa.

Coù möôøi phaùp döôùi ñaây laøm cho Boà-Taùt choã thaät haønh thanh-tònh:

Moät laø xaû heát cuûa caûi ñeå laøm vöøa yù chuùng-sanh; hai laø trì-giôùi thanh-tònh khoâng huûy phaïm; ba laø nhu hoøa nhaãn nhuïc khoâng cuøng taän; boán laø sieâng tu caùc haïnh troïn chaúng thoái chuyeån; naêm laø do chaùnh-nieäm khoâng meâ loaïn; saùu laø phaân bieät roõ bieát voâ-löôïng phaùp; baûy laø tu taát caû haïnh maø khoâng sôû-tröôùc; taùm laø taâm baát ñoäng döôøng nhö nuùi Tu-Di; chín laø roäng ñoä chuùng-sanh döôøng nhö caàu ñoø; möôøi laø bieát taát caû chuùng-sanh cuøng chö Phaät ñoàng moät theå-taùnh.

Boà-Taùt ñaõ ñöôïc haïnh thanh-tònh laïi ñöôïc möôøi phaùp taêng thaéng döôùi ñaây:

Moät laø chö Phaät phöông khaùc ñeàu hoä-nieäm; hai laø thieän-caên taêng thaéng sieäu-vieät ñaúng caáp; ba laø kheùo laõnh thoï ñöôïc söùc gia-trì cuûa Phaät; boán laø thöôøng ñöôïc thieän-nhôn laøm choã nöông töïa; naêm laø an-truï tinh-taán haèng chaúng phoùng-daät; saùu laø bieát taát caû phaùp bình-ñaúng khoâng khaùc; baûy laø loøng luoân an-truï ñaïi-bi voâ-thöôïng; taùm laø quan-saùt caùc phaùp ñuùng thaät xuaát sanh dieäu-hueä; chín laø kheùo coù theå tu haønh phöông-tieän thieän-xaûo; möôøi laø coù theå bieát söùc phöông-tieän cuûa Nhö-Lai.

Boà-Taùt coù möôøi nguyeän thanh-tònh nhö döôùi ñaây:

Moät laø nguyeän thaønh-thuïc chuùng-sanh khoâng moûi nhaøm; hai laø nguyeän thaät haønh ñuû ñieàu laønh ñeå nghieâm tònh theá-giôùi; ba laø nguyeän thöøa söï Nhö-Lai luoân kính troïng; boán laø nguyeän hoä-trì chaùnh-phaùp chaúng tieác thaân maïng; naêm laø nguyeän duøng trí quan-saùt vaøo caùc Phaät-ñoä; saùu laø nguyeän cuøng caùc Boà-Taùt ñoàng moät theå-taùnh; baûy laø nguyeän vaøo cöûa Nhö-Lai roõ taát caû phaùp; taùm laø nguyeän ngöôøi thaáy sanh tin ñeàu ñöôïc lôïi-ích; chín laø nguyeän thaàn-löïc truï theá taän-kieáp vò-lai; möôøi laø nguyeän ñuû phoå-hieàn-haïnh tu taäp moân nhöùt-thieát-chuûng-trí.

Boà-Taùt truï möôøi phaùp sau ñaây laøm cho nhöõng ñaïi-nguyeän ñeàu ñöôïc vieân maõn:

Moät laø loøng khoâng nhaøm chaùn; hai laø ñuû ñaïi trang-nghieâm; ba laø nhôù nguyeän löïc thuø-thaéng cuûa chö Boà-Taùt; boán laø nghe caùc Phaät-ñoä ñeàu nguyeän vaõng-sanh; naêm laø thaâm-taâm laâu daøi taän kieáp vò-lai; saùu laø nguyeän troïn thaønh-töïu taát caû chuùng-sanh; baûy laø truï taát caû kieáp chaúng laáy laøm nhoïc; taùm laø thoï taát caû khoå chaúng sanh nhaøm lìa; chín laø nôi taát caû vui loøng khoâng tham tröôùc; möôøi laø thöôøng sieâng gìn giöõ phaùp-moân voâ-thöôïng.

Luùc Boà-Taùt ñaày ñuû nhöõng nguyeän nhö vaäy, lieàn ñöôïc möôøi voâ-taän-taïng sau ñaây:

Voâ-taän-taïng thaáy khaép chö Phaät, voâ-taän-taïng toång-trì chaúng queân, voâ-taän-taïng quyeát roõ caùc phaùp, voâ-taän-taïng ñaïi-bi cöùu hoä, voâ-taän-taïng caùc moân tam-muoäi, voâ-taän-taïng phöôùc-ñöùc roäng lôùn laøm thoûa maõn loøng chuùng-sanh, voâ-taän-taïng trí-hueä raát saâu dieãn taát caû phaùp, voâ-taän-taïng baùo ñöôïc thaàn-thoâng, voâ-taän-taïng truï voâ-löôïng kieáp, voâ-taän-taïng vaøo voâ-bieân theá-giôùi.

Boà-Taùt ñaõ ñöôïc möôøi taïng voâ-taän thôøi ñaày ñuû phöôùc-ñöùc, trí-hueä thanh-tònh, tuøy nghi maø thuyeát-phaùp vôùi chuùng-sanh.

Vôùi caùc chuùng-sanh, theá naøo laø Boà-Taùt tuøy nghi maø thuyeát-phaùp?

Boà-Taùt bieát choã laøm cuûa hoï, bieát nhôn-duyeân cuûa hoï, bieát taâm haønh cuûa hoï, bieát sôû-thích cuûa hoï.

Boà-Taùt ñoái vôùi ngöôøi nhieàu tham duïc thôøi thuyeát baát-tònh, vôùi ngöôøi nhieàu saân haän thôøi thuyeát ñaïi-töø, vôùi ngöôøi nhieàu ngu-si thôøi daïy hoï sieâng quan-saùt, vôùi ngöôøi ba ñoäc ñoàng ñeàu, thôøi thuyeát phaùp-moân thaønh-töïu thaéng-trí, vôùi ngöôøi öa thích sanh-töû thôøi thuyeát ba söï khoå, vôùi ngöôøi chaáp-tröôùc thôøi thuyeát khoâng-tòch, vôùi ngöôøi giaûi-ñaõi thôøi thuyeát tinh-taán, vôùi ngöôøi ngaõ-maïn thôøi thuyeát phaùp bình-ñaúng, vôùi ngöôøi nhieàu dua phænh thôøi thuyeát taâm chaát-tröïc, vôùi ngöôøi thích tòch-tònh thôøi thuyeát phaùp roäng, khieán hoï ñöôïc thaønh-töïu.

Boà-Taùt tuøy nghi thuyeát-phaùp nhö vaäy.

Luùc Boà-Taùt thuyeát-phaùp: vaên lieân-thuoäc nhau, nghóa khoâng sai laàm, quan-saùt phaùp tröôùc sau duøng trí phaân-bieät, thaåm ñònh phaûi quaáy, chaúng traùi phaùp-aán, thöù-ñeä kieán-laäp voâ-bieân haïnh-moân khieán caùc chuùng-sanh döùt taát caû nghi ngôø, kheùo bieát caên-taùnh vaø giaùo phaùp Nhö-Lai, chöùng chôn-lyù, bieát phaùp bình-ñaúng, döùt nhöõng phaùp-aùi, tröø taát caû chaáp, thöôøng nhôù chö Phaät khoâng rôøi nôi loøng, roõ bieát aâm-thinh theå-taùnh bình-ñaúng, nôi caùc ngoân thuyeát taâm khoâng chaáp-tröôùc, khoù noùi ví duï khoâng traùi nghòch nhau, ñeàu khieán ñöôïc ngoä taát caû chö Phaät, tuøy nghi khaép hieän trí-thaân bình-ñaúng.

Boà-Taùt vì caùc chuùng-sanh maø thuyeát-phaùp nhö vaäy thôøi töï mình tu taäp taêng-tröôûng nghóa lôïi, chaúng boû caùc ñoä, trang-nghieâm ñaày ñuû ñaïo ba-la-maät:

Luùc baáy giôø Boà-Taùt vì khieán loøng chuùng-sanh ñöôïc thoûa maõn, trong ngoaøi ñeàu rôøi boû khoâng coøn chaáp tröôùc, ñaây thôøi laø tu ñaøn ba-la-maät.

Giöõ ñuû caùc giôùi caám maø khoâng sôû tröôùc, lìa haún ngaõ-maïn, ñaây laø tu thi ba-la-maät.

Ñeàu coù theå nhaãn thoï taát caû söï khoå haïi, taâm bình-ñaúng ñoái vôùi chuùng-sanh khoâng heà xao ñoäng, ví nhö ñaïi-ñòa hay chôû taát caû, ñaây laø tu nhaãn ba-la-maät.

Vôùi nhöõng coâng haïnh thöôøng tu khoâng löôøi treã, khoâng thoái chuyeån, theá-löïc duõng-maõnh khoâng bò cheá phuïc, nôi caùc coâng-ñöùc khoâng laáy khoâng boû maø coù theå ñaày ñuû taát caû trí-moân, ñaây laø hay tu tinh-taán ba-la-maät.

Khoâng tham tröôùc caûnh nguõ duïc, ñeàu thaønh-töïu ñöôïc caùc thöù-ñeä ñònh, luoân chaùnh tö-duy, chaúng truï chaúng xuaát maø coù theå tieâu dieät taát caû phieàn-naõo, xuaát sanh voâ-löôïng moân tam-muoäi, thaønh-töïu voâ-bieân thaàn-thoâng, nghòch thuaän thöù-ñeä nhaäp caùc tam-muoäi, nôi moät tam-muoäi nhaäp voâ-bieân tam-muoäi, bieát roõ caûnh-giôùi cuûa taát caû tam-muoäi cuøng trí-aán chaúng choáng traùi nhau, coù theå mau vaøo nôi böïc nhöùt-thieát-trí, ñaây laø hay tu thieàn ba-la-maät.

Nôi chö Phaät nghe phaùp thoï-trì, gaàn thieän trí-thöùc kính thôø chaúng moûi, thöôøng thích nghe phaùp khoâng nhaøm ñuû, tuøy phaùp ñaõ ñöôïc thoï maø tö-duy ñuùng lyù, nhaäp chôn tam-muoäi lìa rôøi nhöõng thieân-kieán, kheùo quaùn-saùt caùc phaùp, ñöôïc thaät-töôùng-aán, roõ bieát ñaïo voâ-coâng-duïng cuûa Nhö-Lai, thöøa phoå-moân-hueä, nhaäp nôi moân nhöùt-thieát-chuûng-trí, troïn ñöôïc thoâi nghæ, ñaây laø hay tu baùt-nhaõ-ba-la-maät.

Thò-hieän taát caû coâng nghieäp theá-gian, giaùo-hoùa chuùng-sanh khoâng nhaøm moûi, tuøy sôû thích cuûa hoï maø hieän thaân, taát caû choã thaät-haønh ñeàu khoâng nhieãm tröôùc, hoaëc hieän phaøm, hoaëc hieän Thaùnh, vieäc laøm thôøi hoaëc hieän sanh-töû hoaëc hieän nieát-baøn, kheùo hay quaùn-saùt taát caû vieäc laøm, thò hieän taát caû nhöõng söï trang-nghieâm maø chaúng tham tröôùc, vaøo khaép caùc loaøi ñeå ñoä chuùng-sanh, ñaây laø hay tu phöông-tieän ba-la-maät.

Troïn thaønh-töïu taát caû chuùng-sanh, troïn trang-nghieâm taát caû theá-giôùi, troïn cuùng-döôøng taát caû chö Phaät, troïn thoâng ñaït phaùp voâ-chöôùng-ngaïi, troïn tu haønh khaép caû phaùp-giôùi-haïnh thaân haèng truï, troïn trí roõ vò-lai kieáp, troïn bieát taát caû taâm nieäm, troïn giaùc-ngoä löu-chuyeån hoaøn-dieät, troïn thò-hieän taát caû quoác-ñoä, troïn chöùng ñöôïc Nhö-Lai trí-hueä, ñaây laø hay tu nguyeän ba-la-maät.

Vì ñuû thaâm-taâm-löïc neân khoâng taïp nhieãm, vì ñuû thaâm-tín-löïc neân kh6ng bò khuaát-phuïc, vì ñuû ñaïi-bi-löïc neân khoâng heà moûi nhaøm, vì ñuû ñaïi-töø-löïc neân sôû-haønh bình-ñaúng, vì ñuû toång-trì-löïc neân coù theå duøng phöông-tieän trì taát caû nghóa, vì ñuû bieän-taøi-löïc neân khieán taát caû chuùng-sanh hoan-hyû ñaày ñuû, vì ñuû ba-la-maät-löïc neân trang-nghieâm ñaïi-thöøa, vì ñuû ñaïi-nguyeän-löïc neân troïn chaúng ñoaïn-tuyeät, vì ñuû thaàn-thoâng-löïc neân xuaát-sanh voâ-löôïng, vì ñuû gia-trì-löïc neân khieán tin hieåu laõnh thoï, ñaây laø hay tu löïc ba-la-maät.

Bieát haønh-giaû tham-duïc, bieát-haønh-giaû saân haän, bieát haønh-giaû ngu-si, bieát haønh-giaû ñaúng-phaàn, bieát haønh-giaû tu hoïc ñòa, trong moät nieäm bieát voâ-bieân haïnh chuùng-sanh, bieát voâ-bieân taâm chuùng-sanh, bieát taát caû phaùp chôn-thaät, bieát moân phaùp-giôùi, söùc giaùc-ngoä khaép caû cuûa chö Nhö-Lai, ñaây laø hay tu trí ba-la-maät.

Nhö vaäy, luùc Boà-Taùt thanh-tònh caùc moân ba-la-maät, luùc vieân-maõn caùc moân ba-la-maät, luùc chaúng rôøi boû caùc moân ba-la-maät, truï trong ñaïi-trang-nghieâm boà-taùt thöøa, tuøy sôû nieäm ñeàu vì taát caû chuùng-sanh maø thuyeát phaùp, khieán hoï taêng tröôûng tònh-nghieäp ñeå ñöôïc ñoä thoaùt. Ngöôøi ñoïa aùc-ñaïo thôøi daïy hoï phaùt taâm. Ngöôøi ôû trong naïn thôøi khieán hoï tinh-taán. Chuùng-sanh nhieàu tham, chæ cho phaùp voâ-tham. Chuùng-sanh nhieàu saân, thôøi khieán thaät bình-ñaúng. Chuùng-sanh chaáp-kieán thôøi vì noùi duyeân-khôûi. Chuùng-sanh coõi duïc thôøi daïy hoï lìa tham saân vaø phaùp aùc baát-thieän. Chuùng-sanh coõi saéc, thôøi vì hoï tuyeân thuyeát tyø-baùt-xaù-na. Chuùng-sanh voâ-saéc-giôùi, thôøi vì hoï tuyeân thuyeát trí-hueä vi-dieäu. Vôùi haøng nhò-thöøa thôøi daïy haïnh tòch-tònh. Vôùi ngöôøi thích ñaïi-thöøa thì thuyeát thaäp-löïc quaûng-ñaïi trang-nghieâm.

Nhö thuôû xa xöa, luùc sô-phaùt-taâm, thaáy voâ-löôïng chuùng-sanh ñoïa caùc aùc-ñaïo, thôøi ñaïi-sö-töû-hoáng noùi raèng: Toâi seõ duøng caùc phaùp moân tuøy nghi ñeå ñoä thoaùt hoï.

Boà-Taùt ñaày ñuû trí-hueä nhö vaäy, coù theå roäng ñoä thoaùt taát caû chuùng-sanh.

Thöa Phaät-töû! Boà-Taùt ñaày ñuû trí-hueä nhö vaäy laøm cho tam-baûo-chuûng troïn chaúng ñoaïn tuyeät. Vì Boà-Taùt daïy caùc chuùng-sanh phaùt taâm boà-ñeà neân coù theå laøm cho Phaät-chuûng chaúng döùt. Vì thöôøng khai xieån phaùp taïng cho chuùng-sanh neân coù theå laøm cho phaùp-chuûng chaúng döùt. Vì kheùo thoï-trì giaùo-phaùp khoâng traùi nghòch neân coù theå laøm cho taêng-chuûng chaúng döùt.

Vaø laïi vì ñeàu hay ca ngôïi taát caû ñaïi-nguyeän neân coù theå laøm cho Phaät-chuûng chaúng döùt. Vì phaân bieät dieãn thuyeát moân nhôn duyeân neân coù theå laøm cho phaùp-chuûng chaúng döùt. Vì thöôøng sieâng tu taäp saùu phaùp hoøa kính neân coù theå laøm cho taêng-chuûng chaúng döùt.

Laïi vì ôû trong ruoäng chuùng-sanh gieo hoät gioáng Phaät neân coù theå laøm cho Phaät-chuûng chaúng döùt. Vì hoä-trì chaùnh-phaùp chaúng tieác thaân maïng neân coù theå laøm cho phaùp-chuûng chaúng döùt. Vì thoáng-lyù ñaïi-chuùng khoâng meät moûi neân coù theå laøm cho taêng-chuûng chaúng döùt.

Laïi vì ñoái vôùi giaùo-phaùp vaø caám-giôùi cuûa tam-theá chö Phaät ñeàu phuïng-trì troïn veïn loøng chaúng boû lìa, neân coù theå laøm cho chuûng-töû Phaät, Phaùp, Taêng vónh vieãn chaúng ñoaïn-tuyeät.

Boà-Taùt noái thaïnh tam-baûo nhö vaäy, taát caû vieäc laøm khoâng coù loãi, bao nhieâu coâng-haïnh ñeàu ñem hoài-höôùng nhöùt-thieát-trí, do ñaây neân ba nghieäp kh6ng coù tyø veát. Vì ba nghieäp thaân, ngöõ vaø yù khoâng tyø veát neân nhöõng ñieàu thieän ñaõ laøm, nhöõng coâng-haïnh ñaõ laøm, giaùo-hoùa chuùng-sanh, tuøy nghi thuyeát-phaùp, nhaãn ñeán moät nieäm ñeàu khoâng sai laàm, ñeàu töông öng vôùi phöông-tieän trí-hueä, ñeàu ñem hoài-höôùng nôi nhöùt-thieát-chuûng-trí khoâng ñeå luoáng qua.

Boà-Taùt tu taäp thieän-phaùp nhö vaäy,nieäm nieäm ñaày ñuû möôøi ñieàu trang-nghieâm döôùi ñaây:

Moät laø thaân trang-nghieâm, vì tuøy theo caùc chuùng-sanh ñaùng ñöôïc ñieàu-phuïc maø thò-hieän. Hai laø ngöõ trang-nghieâm, vì döùt taát caû nghi ngôø khieán hoï ñeàu hoan-hyû. Ba laø taâm trang-nghieâm, vì trong moät nieäm nhaäp caùc tam-muoäi. Boán laø Phaät-saùt trang-nghieâm, vì taát caû thanh-tònh lìa nhöõng phieàn-naõo. Naêm laø quang-minh trang-nghieâm, vì phoùng voâ-bieân-quang chieáu khaép chuùng-sanh. Saùu laø chuùng-hoäi trang-nghieâm, vì nhieáp khaép chuùng-hoäi ñeàu laøm cho hoan-hyû. Baûy laø thaàn-thoâng trang-nghieâm, vì tuøy taâm chuùng-sanh maø töï-taïi thò-hieän. Taùm laø chaùnh-giaùo trang-nghieâm, vì coù theå nhieáp taát caû ngöôøi thoâng-hueä. Chín laø nieát-baøn ñòa trang-nghieâm, vì moät choã thaønh ñaïo cuøng khaép möôøi phöông ñeàu khoâng thöøa. Möôøi laø xaûo thuyeát trang-nghieâm, vì tuøy xöù tuøy thôøi tuøy caên-khí chuùng-sanh maø thuyeát-phaùp.

Boà-Taùt thaønh-töïu trang-nghieâm nhö vaäy, ôû trong nieäm nieäm thaân, ngöõ vaø yù khoâng luoáng qua, ñeàu ñem hoài-höôùng nhöùt-thieát-trí. Neáu coù chuùng-sanh naøo thaáy Boà-Taùt naøy thôøi cuõng khoâng luoáng qua, vì taát seõ thaønh voâ-thöôïng boà-ñeà vaäy.

Vôùi Boà-Taùt naøy, neáu ai ñöôïc nghe teân, hoaëc cuùng-döôøng, hoaëc ôû chung, hoaëc ghi nhôù, hoaëc theo xuaát-gia, hoaëc nghe thuyeát-phaùp, hoaëc tuøy hæ thieän-caên, hoaëc coù loøng voïng kính phuïc, nhaãn ñeán ca ngôïi truyeàn döông danh töï, thôøi taát caû seõ ñeàu ñöôïc voâ-thöôïng boà-ñeà.

Ví nhö vò thuoác thieän-kieán, ai thaáy thuoác naøy thôøi taát caû bònh ñoäc ñeàu tieâu tröø.

Cuõng vaäy, Boà-Taùt thaønh-töïu phaùp naøy, neáu chuùng-sanh naøo thaáy Boà-Taùt thôøi caùc ñoäc phieàn-naõo ñeàu ñöôïc döùt tröø vaø taêng-tröôûng thieän-phaùp.

Boà-Taùt truï trong phaùp naøy, sieâng naêng tu taäp, duøng aùnh saùng trí-hueä döùt tröø si toái; duøng söùc töø-bi deïp phuïc quaân ma; duøng trí-hueä lôùn vaø söùc phöôùc-ñöùc cheá caùc ngoaïi-ñaïo; duøng kim-cang-ñònh döùt tröø taát caû taâm nhô phieàn-naõo; duøng söùc tinh-taán hoïp caùc caên laønh; duøng nhöõng söùc thieän-caên tònh Phaät-ñoä maø xa lìa taát caû aùc-ñaïo vaø caùc naïn; duøng söùc voâ-tröôùc maø thanh-tònh caûnh-giôùi cuûa trí; duøng söùc trí-hueä phöông-tieän maø xuaát-sanh taát caû Boà-Taùt-ñòa, caùc ba-la-maät, caùc tam-muoäi, luïc-thoâng, tam minh, töù voâ-uùy ñeàu khieán thanh-tònh. Duøng taát caû thieän-phaùp-löïc ñeå hoaøn thaønh taát caû Phaät-ñoä, voâ-bieân töôùng-haûo, thaân, ngöõ vaø taâm trang-nghieâm toaøn veïn; duøng söùc trí töï-taïi quan-saùt thaäp-löïc, töù voâ-uùy, phaùp baát-coäng cuûa taát caû Nhö-Lai ñeàu bình-ñaúng; duøng söùc trí-hueä roäng lôùn roõ bieát caûnh-giôùi cuûa nhöùt-thieát-chuûng-trí; duøng nguyeän-löïc thuôû tröôùc maø tuøy nghi öùng-hoùa, hieän Phaät-ñoä, chuyeån phaùp luaân, ñoä thoaùt voâ-löôïng voâ-bieân chuùng-sanh.

Boà-Taùt sieâng tu phaùp naøy thôøi thöù-ñeä thaønh-töïu caùc boà-taùt-haïnh, nhaãn ñeán ñöôïc cuøng chö Phaät bình-ñaúng, trong voâ-bieân theá-giôùi laøm ñaïi phaùp-sö hoä-trì chaùnh-phaùp, ñöôïc chö Phaät hoä-nieäm, giöõ-gìn vaø thoï-trì phaùp-taïng roäng lôùn; ñöôïc voâ-ngaïi-bieän thaâm nhaäp phaùp-moân, ôû trong ñaïi-chuùng nôi voâ-bieân theá-giôùi tuøy loaïi chaúng ñoàng maø khaép hieän thaân hình xinh ñeïp, duøng voâ-ngaïi-bieän kheùo noùi thaâm phaùp; vì aâm-thinh vieân-maõn kheùo phaân boá, neân coù theå laøm cho ngöôøi nghe vaøo moân trí-hueä voâ-taän, bieát taâm haønh phieàn-naõo cuûa caùc chuùng-sanh maø vì hoï thuyeát-phaùp; vì ngoân-aâm hoaøn-toaøn thanh-tònh neân nhöùt-aâm dieãn-xöôùng coù theå laøm hoan-hyû taát caû; vì thaân ñoan-chaùnh coù oai-löïc lôùn neân khoâng ai hôn khi ôû trong chuùng-hoäi; vì kheùo bieát taâm chuùng-sanh neân coù theå khaép hieän thaân; vì thuyeát-phaùp kheùo leùo neân aâm-thinh voâ-ngaïi; vì ñöôïc taâm töï-taïi neân kheùo thuyeát ñaïi-phaùp khoâng bò trôû hoaïi; vì ñöôïc voâ-sôû-uùy neân loøng khoâng khieáp nhöôïc; vì nôi phaùp töï-taïi neân khoâng ai hôn; vì nôi trí töï-taïi neân khoâng ai thaéng; vì baùt-nhaõ ba-la-maät töï-taïi neân nhöõng phaùp-töôùng ñaõ noùi khoâng choáng traùi; vì bieän-taøi töï-taïi neân tuøy thích thuyeát-phaùp töông-tuïc chaúng döùt; vì ñaø-la-ni tu neân quyeát ñònh khai thò thaät töôùng cuûa caùc phaùp; vì bieän-taøi töï-taïi neân tuøy choã dieãn thuyeát coù theå khai caùc moân ví-duï; vì ñaïi-bình-ñaúng töï-taïi neân sieâng daïy chuùng-sanh khoâng löôøi treã; vì ñaïi-töø töï-taïi neân phoùng löôùi quang-minh vui ñeïp loøng ñaïi-chuùng.

Boà-Taùt ôû nôi toøa sö-töû cao lôùn dieãn noùi ñaïi-phaùp nhö vaäy, chæ tröø Ñöùc Nhö-Lai vaø caùc ñaïi Boà-Taùt coù thaéng-nguyeän-trí, thôøi khoâng coøn ai coù theå thaéng hôn ñöôïc, khoâng ai thaáy ñaûnh ñöôïc, khoâng ai choùi ñoaït ñöôïc, khoâng ai vaán naïn laøm thua ñöôïc.

Thöa Phaät-töû! Boà-Taùt ñöôïc töï-taïi-löïc nhö vaäy roài, giaû söû coù ñaïo-traøng roäng lôùn löôïng baèng baát-khaû-thuyeát theá-giôùi, chuùng-sanh ñoâng ñaày trong ñoù, moãi chuùng-sanh saéc-töôùng oai-ñöùc ñeàu nhö Ñaïi-thieân theá-giôùi-chuû, Boà-Taùt naøy vöøa hieän thaân ñeán ñaïo-traøng thôøi coù theå che choùi taát caû ñaïi-chuùng treân ñaây. Roài duøng ñaïi töø-bình-ñaúng an-ñònh söï khieáp nhöôïc cuûa chuùng, duøng thaâm trí-hueä xeùt sôû-thích cuûa chuùng, duøng bieän-taøi voâ-uùy vì chuùng thuyeát-phaùp, laøm cho taát caû chuùng ñeàu vui möøng.

Taïi sao vaäy?

Vì Boà-Taùt naøy ñaõ thaønh-töïu voâ-löôïng moân trí-hueä, voâ-löôïng xaûo phaân-bieät, chaùnh nieäm-löïc roäng lôùn, voâ-taän thieän-xaûo-hueä, ñaõ thaønh-töïu ñaø-la-ni quyeát lieãu thaät-töôùng cuûa caùc phaùp, voâ-bieân boà-ñeà-taâm, dieäu bieän-taøi, thaâm tín-giaûi, ñaõ thaønh-töïu trí-hueä-löïc khaép vaøo ñaïo-traøng cuûa tam-theá chö Phaät, ñaõ thaønh-töïu taâm thanh-tònh bieát tam-theá chö Phaät ñoàng moät theå-taùnh, ñaõ thaønh-töïu Nhö-Lai trí, Boà-Taùt ñaïi-nguyeän trí, coù theå laøm ñaïi phaùp-sö khai-thò chaùnh-phaùp taïng cuûa chö Phaät vaø hoä-trì.

Luùc ñoù Phaùp-Hueä Boà-Taùt muoán tuyeân laïi nghóa naøy, thöøa thaàn-löïc cuûa Ñöùc Phaät maø noùi keä raèng:

Taâm truï boà-ñeà nhoùm caùc phöôùc
Thöôøng chaúng phoùng daät troàng kieân-hueä
Chaùnh-nieäm kieân-coá töï sieâng gaéng
Nôi theá khoâng töïa khoâng thoái khieáp
Duøng haïnh voâ-traùnh vaøo thaâm-phaùp
Thaäp phöông chö Phaät ñeàu hoan-hyû.
Phaät hoan-hyû, roài beàn tinh-taán
Tu haønh phöôùc trí trôï-ñaïo-phaùp
Vaøo nôi caùc ñòa, tònh caùc haïnh
Troïn ñuû nguyeän cuûa Nhö-Lai daïy.
Nhö vaäy maø tu ñöôïc dieäu-phaùp
Ñaõ ñöôïc phaùp roài, thí quaàn-sanh
Tuøy sôû-thích vaø caên-taùnh hoï
Ñeàu thuaän cô nghi vì khai dieãn.
Boà-Taùt vì chuùng dieãn thuyeát phaùp
Chaúng boû nhöõng ñoä haïnh cuûa mình
Haïnh ba-la-maät ñaõ ñöôïc thaønh
Thöôøng nôi höõu-laäu cöùu quaàn-chuùng.
Ngaøy ñeâm sieâng tu khoâng löôøi moûi
Khieán Tam-baûo-chuûng chaúng ñoaïn tuyeät
Taát caû phaùp laønh ñaõ thaät haønh
Ñeàu ñem hoài-höôùng Nhö-Lai ñòa.
Boà-Taùt tu haønh nhöõng haïnh laønh
Khaép vì thaønh-töïu caùc quaàn-sanh
Khieán hoï phaù toái dieät phieàn-naõo
Haøng phuïc quaân ma thaønh chaùnh-giaùc.
Tu haønh nhö vaäy ñöôïc Phaät-trí
Thaâm nhaäp Nhö-Lai chaùnh-phaùp-taïng
Laøm ñaïi phaùp-sö dieãn dieäu-phaùp
Ví nhö cam-loä troïn röôùi nhuaàn
Töø-bi thöông xoùt khaép taát caû
Taâm haønh chuùng-sanh ñeàu bieát caû
Ñuùng sôû-thích hoï maø khai dieãn
Voâ-löôïng voâ-bieân caùc Phaät-phaùp.
Cöû ñoäng an laønh nhö töôïng-vöông
Duõng-maõnh voâ-uùy döôøng sö-töû
Baát-ñoäng nhö nuùi, trí nhö bieån
Cuõng nhö möa to tröø noùng böùc.

Luùc Phaùp-Hueä Boà-Taùt noùi keä xong, Ñöùc Nhö-Lai hoan-hyû ñaïi chuùng ñeàu phuïng haønh.

***